فرار مالیاتی چیست؟ + مجازات فرار مالیاتی
فرار مالیاتی، را میتوان به مراتب آسان تر از دیگر فعالیتهای مجرمانه ناهنجار، در میان افراد و شرکتها اثبات کرد. بعلاوه، دولت امکان محکوم کردن و دریافت جریمه از کلاهبردارهای مالیاتی را به جرم پرداخت نکردن فرار مالیاتی را دارد.
در نتیجه، پرداخت مالیات مطابق اصول مشخص شده سازمان امور مالیاتی و در زمانی مقرر در کلیه کشورها جزء اصول اساسی و مهم شهروندی بوده و برای رفاه عموم الزامی است. در این نوشته، قصد صحبت در رابطه با مسائلی از جمله انواع مالیات و همینطور فرار مالیاتی را برای شما عزیزان داریم.
انواع مالیات و فرار مالیاتی
مالیاتهای زیادی وجود دارند که، فرد در صورت عدم پرداخت مالیات، به عنوان مالیات گریز شناخته شده و مشمول مجازات میشوند. از میان این مالیاتها، میتوان به مالیات بر دارایی نقد و مالیات بر درآمد مشاغل اشاره کرد. نوع دوم، هفت دسته مختلف یعنی، مالیات بر درآمد اتفاقی، اشخاص حقوقی، مشاغل، حقوق، کشاورزی و املاک را شامل میشود.
اصلی ترین راه جلوگیری از فرار مالیاتی در ایران چیست؟
اولین راه حل این است که، با شفافیت و جدا کردن حساب تجاری و شخصی میتوان از این امر جلوگیری کرد. اصلی ترین برای جلوگیری از این بروز این اتفاق، استفاده از سامانه مودیان به عنوان پلتفرمی برخط است. چرا که، تمامی اسناد خرید و فروش و فاکتور فروش در این سامانه به ثبت رسیده و به این ترتیب، سازمان امور مالیاتی از تمامی معاملات شما مطلع بوده و به عنوان یک فرد مودی ملزم به ثبت نام در آن هستید.
در همین راستا شرکت پارمیس، نیز اقدام به تولید و ارائه نرم افزار سامانه مودیان کرده است که کیفیت و سرعت فوق العاده بالا و همینطور کاربری ساده ای دارد.
جرایم فرار مالیاتی چیست؟
براساس قانون، در صورتی که شخصی با هدف فرار کردن از پرداخت مالیات و از روی اطلاع، رفتارهای زیر را انجام دهد، جرم فرار مالیاتی شکل میگیرد:
- مودی فعالیتهای خود به شکلی قلمداد کند که، گویا معافیت از پرداخت مالیات شامل حال وی شده است.
- در صورت استفاده از کارت بازرگانی افراد دیگر جهت گریز از پرداخت مالیات
- در صورت تنظیم کردن قراردادها و معاملههای خود به اسم افراد دیگر و یا تنظیم قراردادها و معاملات افراد موظف به پرداخت مالیات برخلاف واقع به نام خود
- در صورت جلوگیری از دسترسی داشتن مامورهای مالیاتی موظف به انجام دادن این امور تحت عنوان بازرس به اطلاعات اقتصادی و مالیاتی وی و یا اشخاص ثالث
- با مخفی کردن درآمد و فعالیت اقتصادی خود جهت فرار از پرداخت مالیات
- در صورت عدم ارائه حساب سود و زیان، ترازنامه مالیاتی و اظهارنامه مالیاتی برای 3 سال متوالی به صورت پشت سر هم
- استناد کردن به مدارک و اسناد، صورت سود و زیان و ترازنامهای که، جهت تشخیص دادن مالیات ملاک عمل قرار داشته و تنظیم آن برخلاف حقیقت است.
جرایم مالیاتی شامل چه مواردی میشود؟
این سوال برای بسیاری از افراد بالاخص صاحبان کسب و کارها مطرح است که، در صورت عدم پرداخت مالیات چه اتفاقی میافتد؟ باید عرض کنیم که، قانونگذار هر یک از افراد مودی را تهدید کرده که، در صورت خودداری از انجام دادن تکالیف قانونی خود و پرداخت مالیات، از ابزارهای مذکور در زیر برای مقابله با این موضوع استفاده میکند:
- مجازات اداری برای مودیان متخلف
در صورتی که، شهرداری، موسسات و شرکتهای دولتی و یا وزارتخانهها، از پرداخت مالیات سرباز بزنند، مسئولین امر، براساس قانون مشمول تخلفات اداری هستند. این متکلفان، شامل افراد مذکور در زیر میشوند:
- کلیه افراد غیر ایرانی مشغول به کار در ایران که، از روشهای مختلفی توانستهاند به درآمد برسند.
- افراد مقیم در خارج از کشور که، شغل و منبع درآمد آنها در ایران است.
- کلیه افراد حقوقی و حقیقی مشغول به فعالیت
- اشخاص موظف به تسلیم و تنظیم کردن اظهارنامه مالیاتی
- باطل کردن سندهای انتقال صوری
اگر هر یک از مودیها، قبل از مالیات گریزی، اموال خود را به نام فرزندان و یا همسر خود کنند، سازمان امور مالیاتی، میتواند اقدامات لازم را برای باطل کردن سندهای مذکور به وسیله مراجع قضایی انجام دهد.
- ممنوع الخروجی فرد مودی
براساس ماده 202 قانون مالیاتهای مستقیم، سازمان امور مالیاتی، میتواند مانع خروج مدیرهای افراد حقوقی و بدهکارهای مالیاتی شود.
- محروم شدن از بخشودگی و معافیت
در شماری از موارد، فرد مودی با نگهداری کردن از دفاتر و اسناد قانونی، کامل کردن اظهارنامه و تسلیم آن، از پرداخت مالیات معاف بوده و در صورت عدم انجام وظایف خود، خبری از این معافیت نیست.
- حبس و جریمه
قانون مالیاتهای مستقیم، برای افرادی که، وظایف قانونی خود را انجام نداده و در ارزیابی، کسر و وصول کردن مالیات افراد دیگر، قصور به خرج میدهند، مجازات جریمه و یا حبس را در نظر گرفته است.
- حساب کردن مالیات به روش علی الراس
قانونگذار، به دنبال احترام گذاشتن به مودی، اصل را بر صحت و درستی اظهارات او قرار داده است. ولی در صورت امتناع مودی از انجام دادن تکالیف خود و یا صادقانه رفتار نکردن، مامور مالیاتی شخصاً اقدامات لازم را برای ارزیابی و تشخیص انجام میدهد. این روش، راه حل نهایی برای تشخیص دادن مالیات افراد مودی است که، با سازمان امور مالیاتی همکاری نکرده و در حقیقت، نوعی مجازات جهت مودیان به شمار میرود. درآمد افراد مودی به وسیله علی الراس در موارد مذکور در زیر قابل تشخیص است:
- در صورت، غیر قابل رسیدگی بودن مدارک داده شده از نظر اداره امور مالیاتی
- در صورت، عدم ارائه گزارشات و مدارک مورد نظر با توجه به درخواست ممیز
- در صورت، عدم تسلیم حساب درآمد یا سود و زیان و ترازنامه تا موعد مقرر
مجازات عدم پرداخت مالیات شامل چه مواردی میشود؟
امکان دارد مجازات در نظر گرفته شده برای متخلفان، در هر یک از کشورها فرق داشته باشد. ولی در تعداد زیادی از کشورها، مجازات سنگینی برای اشخاص مالیات گریز در نظر گرفته است. این مجازاتها، میتواند شامل موارد مذکور در زیر باشد:
- اعمال کردن محدودیتهای مالیاتی
این امکان وجود دارد که، مجوزهای کسب و کار اشخاص استفاده کننده از فرار مالیاتی باطل شود و یا آنها نتوانند به شماری از خدمات دولتی دسترسی داشته باشند.
- جرم و مجازاتهای کیفری برای مودی متخلف
در شمار زیادی از کشورهای دنیا، از فرار مالیاتی تحت عنوان جرم یاد میشود و اشخاص مرتکب آن، مشمول مجازاتهای کیفری میگردند. از میان این مجازاتها، میتوان به تبعیض در دسترسی به شماری از خدمات دولتی، پرداخت کردن جریمههای سنگین و حبس اشاره کرد.
- تعلیق حقوق و مزایای مودی
امکان تعلیق حقوق و مزایای مودیان مالیاتگریز در تعدادی از کشورها وجود دارد که، جریمهای سنگین به شمار میرود.
- در نظر گرفتن جریمه
از دیگر جریمههای در نظر گرفته شده برای اشخاص گریزان از پرداخت مالیات، میتوان از جریمههای سنگینی یاد کرد که، ممکن است مبلغ آنها بالا باشد. دقت کنید که، این مجازات در هر کشوری متفاوت بوده و به عوامل مختلفی از جمله میزان خسارات وارد شده به دولت، شیوه تعامل دولت با مالیات گریزی و قوانین وابسته است.
از این رو، دولتها موظف به بهروزرسانی قوانین مالیاتی، جهت جلوگیری از این اتفاق بوده و اغلب مجازاتهایی سنگین را برای افراد متخلف در نظر گرفتهاند. این مجازاتها، موجب میشود که، اشخاص این کار ناپسند را انجام داده و برای اعلام در آمدهای مالیاتی خود به درستی اقدام کنند.
آیا حسابدارها نیز شامل مجازات میشوند؟
خیر. حسابدارها شامل مجازات نشده و تنها کارفرماها به دلیل عدم پرداخت مالیات و فرار از این موضوع مجازات میگردند. در نتیجه، اگر به عنوان یک حسابدار در شرکتی مشغول به فعالیت هستید، نگرانی از این بابت نداشته باشید.
جمع بندی
مالیات گریزی، با عوارض اجتماعی و اقتصادی جدی برای دولتها همراه است. هر دولتی، برای مبارزه با این موضوع باید از شیوههای متعددی بهره بگیرد که، مواردی از جمله آموزش در رابطه با مالیات، تشدید هر چه بیشتر قوانین مالیاتی و بالا رفتن شفافیت مالیاتی کمک زیادی برای دستیابی به این هدف میکند. در انتها، امیدواریم عدالت و شفافیت برای کلیه افراد به صورت مشابه اجرا گردد و افرادی با داشتن حد بالایی از فساد مالی، به وسیله دولت تحت مجازات قرار بگیرند.
سوالات متداول
خیر. حسابدارها شامل مجازات نشده و تنها کارفرماها به دلیل عدم پرداخت مالیات و فرار از این موضوع مجازات میگردند.
اصلی ترین برای جلوگیری از این بروز این اتفاق، استفاده از سامانه مودیان به عنوان پلتفرمی برخط و همینطور جدا کردن حسابهای شخصی و تجاری از یکدیگر است. آیا حسابدارها نیز شامل مجازات مالیاتی میشوند؟
اصلی ترین راه جلوگیری از فرار مالیاتی در ایران چیست؟
