بورس اورق بهادار چیست؟ راهنمای کامل ورود، معامله و مدیریت ریسک برای تازه‌کارها

بورس اوراق بهادار چیست؛ یک ساختمان؟ یک سایت؟ یا شاید یک اپلیکیشن روی گوشی؟ خیلی از افراد با شنیدن کلمه بورس تصویری از نمودارهای سبز و قرمز در ذهن خود شکل می‌دهند بدون اینکه بدانند پشت این نمودارها، چه اتفاقاتی در حال رخ دادن است.

با توجه به اینکه شناخت کامل از بورس و فرایندهای آن به عنوان سنگ بنای تصمیم صحیح برای ورود به این بازار و سرمایه‌گذاری شناخته می‌شود، در این مطلب قصد داریم با نحوه کارکرد این بازار، ریسک‌های ورود به بورس، مزایای سرمایه‌گذاری در این بازار و مسیر عملی ورود به آن آشنا شویم.

بورس اوراق بهادار چیست؟

اگر بخوایم یک تعریف ساده از بورس اوراق بهادار ارائه کنیم باید گفت که یک بازار رسمی و متشکل است که در آن خریداران و فروشندگان اوراق بهادار، با استفاده از یک سامانه معاملاتی شفاف و تحت نظارت، با یکدیگر معامله می‌کنند.
در مورد بورس باید به این نکته توجه کرد که فقط به یک ساختمان یا مکان فیزیکی مشخص اشاره ندارد؛ در واقع بورس یک نهاد اقتصادی و مجموعه‌ای از قوانین، سامانه‌ها و نهادهای ناظر است که باعث شده خرید و فروش اوراق بهادار در آن ممکن، شفاف و قابل اعتماد باشد. به طوری که در حال حاضر در حدود 99 درصد خرید و فروش سهام و اوراق بهادار در بورس تهران، به صورت آنلاین و از طریق برنامه‌های و اپلیکیشن‌های کارگزاری‌های رسمی انجام می‌شود؛ در نتیجه نیازی به مراجعه حضوری به ساختمان بورس وجود ندارد.

تعریف قانونی بورس طبق قانون بازار اوراق بهادار ۱۳۸۴

بر اساس بند 3 ماده ۱ قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران (مصوب آذر ۱۳۸۴)، بورس اوراق بهادار به بازاری متشکل و خودانتظام اطلاق می‌شود که اوراق بهادار در آن، توسط کارگزاران و معامله‌گران، بر اساس ضوابط قانونی مورد داد و ستد قرار می‌گیرد.
در این تعریف قانونی از بورس اوراق بهادار، سه ویژگی کلیدی آن برجسته شده است:

• متشکل بودن: یعنی بورس یک ساختار سازمانی مشخص با شرکت مدیریت مستقل دارد؛ شرکت بورس اوراق بهادار تهران به عنوان یک شرکت سهامی عام اداره می‌شود.
• خودانتظام بودن: به این معنی که بخشی از نظارت بر اعضا (کارگزاران) توسط بورس انجام می‌شود، با این حال که تحت نظارت کلی سازمان بورس و اوراق بهادار قرار دارد.
• قانونمند بودن معاملات: یعنی در این بازار هیچ معامله‌ای نمی‌تواند خارج از ضوابط و قوانین موجود انجام شود.

بورس به ‌عنوان نهاد خودانتظام (Self-Regulatory Organization)

همانطور که اشاره شد یکی از ویژگی‌های بورس، خودانتظام بودن است. اصطلاح نهاد خودانتظام (SRO) به این معنی است که بورس اوراق بهادار علاوه بر اینکه از سوی سازمان بورس تحت نظارت قرار دارد، خود نیز بر رفتار اعضا (کارگزاری‌ها) نظارت می‌کند. به عنوان مثال در صورتی که یک کارگزاری از دستورالعمل‌های معاملاتی تخلف کند، بورس می‌تواند محدودیت‌هایی بر این کارگزاری اعمال کند. یکی از مهم‌ترین دلایل شفافیت نسبی در این بازار در مقایسه با سایر بازارهای غیررسمی، ساختار دو لایه نظارتی حاکم بر آن است.

اوراق بهادار چیست؟

اگر در یک جمله بخواهیم اوراق بهادار را تعریف کنیم، می‌توان گفت که هر آنچه در بورس معامله می‌شود، اوراق بهادار نام دارد. اوراق بهادار یک برگه یا سند دارای ارزش مالی است که مالکیت افراد را در بخشی از یک شرکت (مانند سهام) یا طلب‌کار بودن از یک نهاد (مانند اوراق مشارکت) را نشان می‌دهد. در حال حاضر این اوراق ماهیت فیزیکی و کاغذی ندارد و به صورت الکترونیکی و از طریق کد بورسی در سامانه‌های رسمی ثبت و نگهداری شده و در بورس معامله می‌شوند.

در پاسخ به این سوال که رایج‌ترین نوع اوراق بهادار چیست، باید گفت که سهام عادی رایج‌ترین نوع اوراق مورد معامله در بورس است، یعنی اوراقی که نشان می‌دهد یک فرد مالک بخشی از یک شرکت است و در سود و زیان آن سهیم می‌شود. اما اوراق بهادار محدود به سهام نیست و انواع دیگری به شرح زیر دارد:

• اوراق مشارکت
• صکوک اسلامی (حواله یا برات)
• اسناد خزانه
• اوراق مشتقه

تفاوت بورس با اوراق بهادار در یک نگاه

یکی از سوء تفاهم‌های رایج که در افراد تازه‌کار وجود دارد، این است که بورس و اوراق بهادار را یکسان می‌دانند و در مواقعی این دو کلمه را به جای یکدیگر به کار می‌برند، در حالی که این دو مفهوم تفاوت زیادی با یکدیگر دارند.
همانطور که گفته شد اوراق بهادار به اسناد مالی گفته می‌شود که مالکیت فرد در بخشی از یک شرکت یا طلبکار بودن او از یک نهاد را نشان می‌دهند. در حالی که بورس به بازاری گفته می‌شود که این اسناد مالی در آن خرید و فروش می‌شوند. به بیان ساده‌تر اگر بورس را به عنوان یک فروشگاه در نظر بگیرید، اوراق بهادار کالاهایی است که در قفسه‌های این فروشگاه وجود دارد و به فروش می‌رسد.

معیار	بورس	اوراق بهادار
ماهیت	بازار یا نهاد معاملاتی	ابزار یا سند مالی
نقش	محل انجام معامله	موضوع معامله
مثال	بورس اوراق بهادار تهران، فرابورس ایران	سهام، اوراق مشارکت، صکوک، اسناد خزانه
سوال پاسخ‌داده‌شده	«کجا معامله می‌کنم؟»	«چه چیزی را معامله می‌کنم؟»

تاریخچه شکل‌گیری بورس در ایران و جهان

در مورد بورس باید گفت که شکل‌گیری آن یک اتفاق ناگهانی نبوده و در طول بیش از 4 قرن، بورس از یک بازار محلی غیررسمی به یک شبکه جهانی و الکترونیکی تبدیل شده است. آشنایی با روند این شکل‌گیری، به ما کمک می‌کند دلیل اینکه چرا بورس امروز تا این حد ساختاریافته و قانون‌مند است را درک کنیم.
در این بخش از مقاله قصد داریم با تاریخچه شکل‌گیری بورس اوراق بهادار در جهان و ایران آشنا شویم. در جدول زیر به صورت خلاصه به زمان شکل‌گیری و تأسیس بازارهای بورس در نقاط مختلف جهان و ایران اشاره شده است:

سال (میلادی-شمسی)	رویداد	توضیح کوتاه
۱۶۰۲ میلادی	تأسیس بورس آمستردام	اولین بورس رسمی جهان؛ برای معامله سهام شرکت هند شرقی هلند (VOC) راه‌اندازی شد
۱۶۱۱ میلادی	ساخت اولین ساختمان اختصاصی بورس	ساختمان بورس آمستردام (Beurs van Hendrick de Keyser) به ‌عنوان اولین بنای اختصاصی معاملات سهام افتتاح شد
۱۶۹۸ میلادی	آغاز معاملات سهام در لندن	انتشار غیررسمی قیمت سهام از کافی‌شاپ جاناتان در لندن؛ نقطه شروع شکل‌گیری بورس لندن
۱۷۲۵ میلادی	تأسیس بورس پاریس	یکی از قدیمی‌ترین بورس‌های اروپای قاره‌ای (Bourse de Paris) شروع به کار کرد
۱۷۷۱ میلادی	تأسیس بورس وین	یکی از قدیمی‌ترین بورس‌های فعال اروپای مرکزی (Wiener Börse) تأسیس شد
۱۷۹۲ میلادی	امضای «توافق‌نامه باتون‌وود» در نیویورک	توافق ۲۴ کارگزار آمریکایی که مبنای شکل‌گیری بورس نیویورک (NYSE) شد
۱۸۰۱ میلادی	سازمان‌دهی رسمی بورس لندن	بورس لندن (LSE) به‌ صورت رسمی و با قوانین مدون سازمان‌دهی شد
۱۸۱۷ میلادی	تشکیل هیئت رسمی بورس نیویورک	New York Stock & Exchange Board شکل گرفت که بعدها به NYSE تغییر نام داد
۱۸۷۵ میلادی	تأسیس بورس بمبئی (BSE)	قدیمی‌ترین بورس آسیا، در هند و پیش از استقلال این کشور راه‌اندازی شد
۱۸۷۸ میلادی	تأسیس بورس توکیو (TSE)	یکی از بزرگ‌ترین بورس‌های آسیایی که امروز جزو بزرگ‌ترین بورس‌های جهان به شمار می‌آید
۱۹۷۱ میلادی	راه‌اندازی نزدک (NASDAQ)	اولین بازار سهام کاملاً الکترونیکی جهان؛ نقطه عطف دیجیتالی‌شدن معاملات بورس
۱۳۴۶ شمسی (۱۹۶۷ میلادی)	تأسیس بورس اوراق بهادار تهران	شروع فعالیت با معامله محدود سهام چند بانک و شرکت بزرگ صنعتی
۱۳۸۴ شمسی (۲۰۰۵ میلادی)	تصویب قانون بازار اوراق بهادار ایران	ایجاد چارچوب نظارتی مستقل و تشکیل سازمان بورس و اوراق بهادار
۱۳۸۷ شمسی (۲۰۰۸ میلادی)	تأسیس فرابورس ایران	راه‌اندازی بازار دوم برای پذیرش شرکت‌های کوچک‌تر و نوپا

 

اولین بورس‌های جهان

بورس آمستردام به عنوان اولین بورس رسمی جهان شناخته می شود که در سال 1602 میلادی تأسیس شد. هدف از راه‌اندازی این بورس، معامله سهام کمپانی هند شرقی هلند بود. کمپانی هند شرقی هلند به عنوان اولین شرکتی شناخته می‌شود که سهام آن به صورت عمومی و در یک بازار رسمی قابل خرید و فروش بود. پس از آمستردام بورس‌های نیویورک و لندن که به ترتیب در سال‌های 1792 و 1801 میلادی شروع به کار کردند، به عنوان قدیمی‌ترین بورس‌های جهان شناخته می‌شوند؛ این دو بورس در حال حاضر به عنوان مهم‌ترین بازارهای مالی دنیا شناخته می‌شوند.

تأسیس بورس اوراق بهادار تهران

در سال 1346 هجری شمسی، بورس اوراق بهادار تهران به عنوان اولین بازار بورس ایران به صورت رسمی تأسیس و راه‌اندازی شد. در ابتدا فعالیت بورس تهران بسیار محدود بود و فقط سهام چند بانک و شرکت بزرگ در آن خرید و فروش می‌شد. پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال 1384، بازار سرمایه ایران یک رشد جدی را تجربه کرد؛ این قانون برای اولین بار یک چارچوب نظارتی مستقل و منسجم را برای بازار سرمایه در ایران تعریف کرد.

تحول بازار سرمایه ایران پس از قانون ۱۳۸۴ و شکل‌گیری فرابورس
پیش از تصویب قانون بازار اوراق بهادار در سال 1384، بورس تهران به صورت مستقیم تحت نظارت شورای بورس (نهاد دولتی) اداره می‌شد. پس از تصویب این قانون، سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان یک نهاد ناظر مستقل تشکیل شد و در سال 1387 نیز فرابورس ایران به عنوان بازار دوم و مکمل بورس تهران راه‌اندازی شد. فرابورس ایران با هدف فراهم کردن امکان تأمین مالی شرکت‌های کوچک و نوپا از طریق بازار سرمایه تاسیس و شروع به کار کرد.

هدف از شکل‌گیری بورس چیست؟

یکی از سوالات رایج افراد در مورد بورس این است که این بازار با چه هدفی تشکیل شده است؟ آیا فقط محلی برای معامله و خرید و فروش توسط افراد مختلف است؟ عرضه سهام شرکت‌ها در این بازار برای خرید و فروش، چه سودی برای آن‌ها دارد؟ از مهم‌ترین اهداف شکل‌گیری بورس اوراق بهادار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تأمین مالی شرکت‌ها و دولت بدون وابستگی صرف به بانک: شرکت‌ها برای تأمین سرمایه مورد نیاز خود می‌توانند به جای دریافت وام‌های بانکی با نرخ بهره بالا که نیاز به وثیقه‌گذاری دارایی دارد، از طریق بورس به صورت مستقیم از عموم مردم سرمایه جذب کنند. پول بدست آمده از فروش سهام شرکت، می‌تواند صرف راه‌اندازه و توسعه خط تولید، افزایش ظرفیت یا بازپرداخت بدهی‌ها شود.
• ایجاد بستر قانونمند برای سرمایه‌گذاری عمومی: قبل از شکل‌گیری بورس، عموم مردم برای سرمایه‌گذاری دو گزینه سپرده‌ بانکی یا خرید دارایی‌های فیزیکی مانند طلا را در اختیار داشتند. بورس این امکان را فراهم کرده که همه افراد حتی با دارایی محدود نیز بتوانند در یک بستر قانونمند سرمایه‌گذاری کنند.
• کمک به تخصیص بهینه منابع مالی در اقتصاد: در حوزه اقتصاد کلان، بورس را می‌توان به عنوان پل ارتباطی منابع مالی مردم و نیازهای سرمایه‌ای شرکت‌ها معرفی کرد. سرمایه‌های عمومی که راکد هستند یا صرف خرید دارایی‌های فیزیکی می‌شوند، از طریق بورس می‌توانند به صورت مستقیم وارد چرخه تولید و اقتصاد شوند.

بورس تهران و فرابورس ایران؛ چه تفاوتی دارند؟

تفاوت بورس تهران با فرابورس ایران یکی از سوالات رایج افرادی است که قصد ورود به این بازار دارند. اینکه چرا برخی از شرکت‌ها در بورس حضور دارند اما برخی دیگر از شرکت‌ها در فرابورس معامله می‌شوند؟ این دو بازار چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند؟

در پاسخ به این سوالات باید گفت که بورس تهران و فرابورس ایران دو بازار رسمی و مجزا هستند با این شباهت که هر دو بازار تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کنند. این دو بازار از نظر شرایط پذیرش، سطح ریسک و حجم معاملات متفاوت هستند.

شرایط پذیرش شرکت‌ها در بورس تهران

شرکت‌هایی که قصد عرضه سهام خود در بورس تهران را دارند، باید توانایی احراز شرایط زیر را داشته باشند:

• حداقل سرمایه ثبتی مشخص
• سابقه فعالیت چند ساله
• سودآوری در سال‌های اخیر
• افشای کامل صورت‌های مالی حسابرسی شده

همین شرایط باعث می‌شود که شرکت‌های بزرگ و باسابقه مانند فولاد مبارکه، صنایع مس ایران یا بانک‌های بزرگ بتوانند به این بازار راه پیدا کرده و در تابلوی اصلی بورس تهران معامله شوند.

شرایط پذیرش در فرابورس ایران

فرابورس ایران که با نام بازار دوم نیز شناخته می‌شود، برای شرکت‌هایی طراحی شده که نمی‌توانند شرایط سختگیرانه بورس تهران را احراز کنند. به همین دلیل به طور معمول شرکت‌های نوپا، کوچک و شرکت‌هایی که سابقه سودآوری کوتاه‌تری دارند در این بازار حضور پیدا می‌کنند.
در جدول زیر می‌توانید تفاوت‌های بورس تهران و فرابورس ایران را از نظر معیارهای مختلف مشاهده کنید:

معیار	بورس تهران	فرابورس ایران
حداقل سرمایه ثبتی	بالاتر	پایین‌تر
سابقه فعالیت لازم	معمولاً بیش از ۳ سال سودآوری	امکان پذیرش با سابقه کوتاه‌تر
سطح شفافیت افشا	بسیار بالا	متوسط تا بالا (بسته به بازار)
ریسک نسبی سرمایه‌گذاری	متوسط	متوسط تا بسیار بالا (به‌ ویژه بازار پایه)

بورس چطور کار می‌کند؟

اگر قصد ورود به بورس و سرمایه‌گذاری در این بازار دارید، یکی از پیش‌نیازهای آن آشنایی با نحوه کار بورس است. این که بورس چه طور کار می‌کند و قیمت‌گذاری به چه صورت است، نماد معاملاتی چیست، شاخص کل بورس چیست و این قبیل اطلاعات پیش از ورود به این بازار و فعالیت در آن، از اهمیت زیادی برخوردار است.

عرضه و تقاضا و تشکیل قیمت
در مورد قیمت سهام در بورس اوراق بهادار باید گفت که این قیمت توسط یک فرد یا یک نهاد خاص تعیین نمی‌شود. قیمت سهام در بورس نتیجه برخورد لحظه‌ای سفارش‌های خرید (تقاضا) و سفارش‌های فروش (عرضه) در سامانه معاملاتی است. در ادبیات بورس به این فرایند، حراج پیوسته می‌گویند.

ساعات رسمی معاملات بورس تهران

یکی دیگر از نکات مهم در مورد نحوه کار بورس،‌ آشنایی با ساعات رسمی معاملات است. معاملات در بورس تهران و فرابورس ایران در روزهای شنبه تا چهارشنبه (به جز تعطیلات رسمی) از ساعت 9 صبح تا 12:30 ظهر انجام می‌شود. پیش از باز شدن بازار برای انجام معاملات، یک بازه زمانی به نام پیش‌گشایش وجود دارد که در آن‌ها می‌توان سفارش‌ها را ثبت کرد. در این بازه زمانی معامله نهایی نمی‌شود.
جزئیات زمان‌بندی بازار سهام به شرح زیر است:

• پیش‌گشایش: ۸:۴۵ الی ۹:۰۰ (ثبت و ویرایش سفارش‌ها بدون انجام معامله)
• معاملات پیوسته: ۹:۰۰ الی ۱۲:۳۰ (خرید و فروش اصلی سهام)
• روزهای کاری: شنبه تا چهارشنبه
• روزهای تعطیل: پنج‌شنبه، جمعه و تعطیلات رسمی

نماد معاملاتی چیست؟

هر شرکتی که در بورس پذیرفته شده و سهام آن در بازار عرضه می‌شود، دارای یک نماد اختصاصی است که معمولا متشکل از چند حرف اول نام صنعت به همراه بخشی از نام شرکت است. به عنوان مثال «شپنا» نماد معاملاتی پالایش نفت اصفهان است (ش به عنوان حرف اول نشان‌دهنده گروه صنعتی است). کلیه شرکت‌های حاضر در بورس با این نماد معاملاتی در تابلوی اصلی شناخته می‌شوند.

حجم مبنا و دامنه نوسان قیمت

دو مفهومی که در آشنایی با نحوه کار بورس از اهمیت بالایی برخوردار هستند، حجم مبنا و دامنه نوسان قیمت است:

• دامنه نوسان قیمت: به سقف و کف مجاز تغییر قیمت یک سهم در هر روز معاملاتی نسبت به قیمت پایانی روز قبل گفته می‌شود. بر اساس مقررات فعلی سازمان بورس، این دامنه برای اغلب نمادهای معاملاتی 5± درصد است. بر همین اساس، قیمت هر سهم عادی نمی‌تواند در یک روز بیش از 5 درصد از قیمت پایانی روز قبل خود در جهت مثبت یا منفی فاصله بگیرد.
• حجم مبنا: به حداقل تعداد سهام گفته می‌شود که باید در یک روز معامله شود تا کل تغییر قیمت مجاز، یعنی 5 درصد به طور کامل در قیمت پایانی هر سهم اعمال شود. در صورتی که حجم معاملات از حجم مبنا کمتر باشد، تغییر قیمت به نسبت حجم معامله شده محاسبه می‌شود.

شاخص کل بورس چیست؟

حتی اگر جزو افرادی باشید که به سرمایه‌گذاری در بورس علاقه ندارند، بدون شک در طول اخبار روزانه با این خبر مواجه شده‌اید که شاخص کل بورس تهران، امروز با n شاخص افزایش یا کاهش به فلان عدد رسید. اما شاخص کل چیست؟

یکی دیگر از شاخص‌های مهم، شاخص هم‌وزن است. در این شاخص وزن شرکت‌های بزرگ و کوچک به صورت یکسان در نظر گرفته می‌شود. این شاخص که معمولا در کنار شاخص کل مطرح می‌شود، می‌توانند تصویر واقعی‌تر از وضعیت عمومی بازار در اختیار افراد قرار دهد.

مالیات اوراق بهادار در بورس و ضرورت نرم‌افزار حسابداری یکپارچه

یکی از ابعاد کلیدی در سرمایه‌گذاری‌های شرکتی و معاملات بازار سرمایه، شناخت دقیق قوانین مالیاتی و مدیریت اسناد مرتبط با آن است. طبق قانون مالیات‌های مستقیم (مواد ۱۴۳ و ۱۴۳ مکرر)، قوانین و قوانین مالیاتی خاصی بر معاملات اوراق بهادار حاکم است:

1. مالیات مقطوع نقل و انتقال: بر اساس ماده ۱۴۳ مکرر، کلیه معاملات خرید و فروش سهام و اوراق بهادار پذیرفته‌شده در بورس یا فرابورس مشمول مالیات مقطوع به میزان ۰.۵ درصد (نیم درصد) از ارزش فروش هستند. این مبلغ به‌صورت خودکار در زمان معامله توسط کارگذاری کسر و به حساب سازمان امور مالیاتی واریز می‌شود و سود حاصل از فروش، مشمول مالیات جداگانه بر درآمد نخواهد بود.
2. معافیت‌های مالیاتی سود سهام: جهت جلوگیری از اخذ مالیات مضاعف، سود نقدی تقسیمی شرکت‌ها (DPS) و سود حاصل از افزایش قیمت سهام برای سرمایه‌گذاران معاف از مالیات بر درآمد است، چرا که مالیات شرکت سرمایه‌پذیر پیش‌تر محاسبه و پرداخت شده است.
3. مشوق‌های مالیاتی شرکت‌های بورسی: طبق قانون، شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار از ۱۰ درصد و شرکت‌های حاضر در فرابورس از ۵ درصد بخشودگی در نرخ مالیات بر درآمد عملکرد سالانه بهره‌مند می‌شوند.

چرا کسب‌وکارهای دارای اوراق بهادار به نرم‌افزار حسابداری یکپارچه نیاز دارند؟

با وجود معافیت‌ها و نرخ‌های مقطوع، مدیریت مالیات اوراق بهادار برای شخص حقوقی و شرکت‌ها دارای پیچیدگی‌های حسابداری فراوانی است. ممیزان سازمان امور مالیاتی در زمان رسیدگی به دفاتر، حساسیت ویژه‌ای روی حساب‌های سرمایه‌گذاری دارند. به همین دلیل استفاده از یک نرم‌افزار حسابداری برای کسب‌وکارها ضروری است.

• ارائه گزارش‌های فصلی (ماده ۱۶۹) و سامانه مؤدیان: تمام معاملات، صورت‌حساب‌ها و گردش حساب‌های مرتبط با کارگزاری‌ها باید بدون مغایرت در گزارش‌های فصلی و سامانه مؤدیان ثبت شوند. نرم‌افزار یکپارچه با ارسال دقیق و به‌موقع اطلاعات، از جرایم سنگین عدم ارسال یا مغایرت گزارش‌ها جلوگیری می‌کند.
• تحلیل هزینه‌های قابل قبول مالیاتی: طبق قانون، در صورتی که شرکت برای خرید سهام تسهیلاتی دریافت کرده باشد، ممیزان مالیاتی ممکن است هزینه‌های مالی مربوطه را رد کنند. سامانه یکپارچه مالی با ردیابی دقیق منابع و مصارف، دفاع مالیاتی شرکت را در جلسات رسیدگی مستدل می‌سازد.

مراحل ورود افراد تازه‌کار به بورس

پس از آشنایی با بورس اوراق بهادار، نحوه کار و مفاهیم مقدماتی آن، در این قسمت قصد داریم مراحل ورود به بورس برای سرمایه‌گذاری و خرید و فروش سهام را بررسی کنیم. اگر جزو افرادی هستید که قصد دارید وارد بازار بورس شوید و به خرید و فروش سهام بپردازید، باید مراحل زیر را طی کنید:

• تعیین هدف و افق زمانی سرمایه‌گذاری
• یادگیری حداقل مفاهیم پایه پیش از ورود
• ثبت‌نام در سجام و دریافت کد بورسی
• انتخاب کارگزاری مناسب برای مبتدی‌ها
• شروع با مبالغ کم و ابزارهای کم‌ریسک
• ثبت اولین سفارش خرید

قدم اول: تعیین هدف و افق زمانی سرمایه‌گذاری

قبل از اینکه برای ورود به بورس هر نوع اقدام فنی انجام دهید، در قدم اول هدف خود را مشخص کنید؛ یعنی مشخص کنید که چرا قصد ورود به بروس دارید و قصد دارید سرمایه خود را برای چه مدت در این بازار نگه دارید. به عنوان مثال در صورتی که هدف شما از ورود به بورس حفظ و افزایش سرمایه برای خرید خودرو در 6 ماه آینده است، ورود به بورس گزینه مناسبی نیست، زیرا نوسان کوتاه مدت در بورس می‌تواند منجر به کاهش سرمایه شما در بدترین زمان ممکن شود. اگر قصد دارید سرمایه فعلی خود را در یک افق 3 تا 5 ساله افزایش دهید، بورس یک گزینه مناسب و منطقی به نظر می‌رسد.

قدم دوم: یادگیری حداقل مفاهیم پایه پیش از ورود

بسیاری از افراد تازه‌کار پس از ورود به بورس دچار زیان می‌شوند، اما این زیان به دلیل ماهیت پرریسک بازار نیست بلکه به دلیل ورود به این بازار بدون شناخت حداقلی از مفاهیم پایه است. آشنایی با مفاهیم پایه و مقدماتی مانند نماد، دامنه نوسان، تفاوت سهم بنیادی و غیره و همچنین نحوه خواندن اطلاعیه‌های ناشر در سامانه کدال، یکی از پیش‌نیازهای ورود اصولی به بورس است. برای یادگیری این مفاهیم اغلب نیاز به شرکت در دوره‌های گران‌قیمت نیست، بلکه می‌توان با مطالعه چند مقاله از منابع معتبر و پیگیری اخبار رسمی بازار با این مفاهیم آشنایی پیدا کرد.

قدم سوم: ثبت‌نام در سجام و دریافت کد بورسی

سازمان بورس و اوراق بهادار در سال‌های اخیر یک سامانه به نام سجام (سامانه جامع اطلاعات مشتریان) راه‌اندازی کرده است که هر سرمایه‌گذار برای ورود به بازار باید در این سامانه ثبت‌نام کند. اگر قصد ورود به بورس دارید به نشانی اینترنتی sejam.ir مراجعه کرده و با وارد کردن اطلاعات هویتی خود به همراه شماره حساب بانکی احراز هویت انجام دهید. مراحل ثبت‌نام در سجام و دریافت کد بورسی به شرح زیر است:

• ورود به پایگاه اینترنتی سجام
• ثبت‌نام اولیه و ورود شماره تلفن همراه به نام شخص
• تکمیل فرم‌های اطلاعات شخصی، شغلی و بانکی
• دریافت کد رهگیری ۱۰ رقمی
• انجام احراز هویت (به صورت حضوری یا آنلاین)

قدم چهارم: انتخاب کارگزاری مناسب برای مبتدی‌ها

پس از ثبت‌نام در سامانه سجام، برای ورود به بازار، دریافت کد بورسی و شروع معامله باید یک کارگزاری مناسب دارای مجوز رسمی از سازمان بورس را انتخاب کنید. برای انتخاب کارگزاری مناسب می‌توانید معیارهای زیر را درنظر بگیرید:

• کاربرپسند بودن اپلیکیشن معاملاتی
• کیفیت بالای پشتیبانی
• دسترسی به محتوای آموزشی رایگان
• میزان کارمزد معاملات

قدم پنجم: شروع با مبالغ کم و ابزارهای کم‌ریسک

توصیه عملی برای افراد تازه‌کار این است که پیش از ورود مستقیم به معامله سهام، با مبالغ کمتر و از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری به ویژه صندوق‌های درآمد ثابت وارد بازار شده و فرایند کار با کارگزاری، خرید، فروش و مشاهده گزارش پرتفوی را تمرین کنند. این کار ریسک مالی پایینی دارد اما تجربه عملی کار با سامانه معاملاتی بورس را در اختیار افراد قرار می‌دهد.

قدم ششم: ثبت اولین سفارش خرید

پس از بررسی شرایط بازار و نمادهای معاملاتی مختلف، نماد مورد نظر خود را انتخاب کرده و پس از واریز وجه مورد نظر به حساب کارگزاری، از طریق پنل معاملاتی نماد مورد نظر خود را انتخاب کرده و سفارش خود را با مشخص کردن تعداد سهم و قیمت ثبت کنید. پیش از خرید ساعات رسمی ثبت معاملات را مورد توجه قرار داده و اخبار شرکت در سامانه کدال را دنبال کنید.

اقدام	زمان تقریبی	نکته مهم برای مبتدی
تعیین هدف و افق زمانی	چند روز فکر و برنامه‌ریزی	بدون هدف مشخص وارد بازار نشوید
یادگیری مفاهیم پایه	۱ تا ۲ هفته مطالعه	شروع با منابع رسمی و معتبر
ثبت‌نام در سجام	۱ تا ۳ روز کاری	نیاز به کد ملی و شماره حساب به نام خودتان
انتخاب کارگزاری و دریافت کد بورسی	۱ تا ۲ روز کاری	توجه به کیفیت پشتیبانی و سادگی اپلیکیشن
شروع با صندوق‌های کم‌ریسک	از همان روز اول ممکن است	تمرین عملی پیش از ورود به سهام
ثبت اولین سفارش خرید	چند دقیقه	بررسی اطلاعات ناشر در سامانه کدال پیش از خرید

ریسک‌های ورود به بورس برای تازه‌کارها

بازار بورس یک بازار مالی است که در آن سهام شرکت‌های مختلف خرید و فروش می‌شود. هرچند بورس یک بازار قانونمند و تحت نظارت است، اما می‌تواند با ریسک‌هایی برای افرادی که به تازگی وارد آن شده‌اند همراه باشد. آشنایی با این ریسک‌ها به افراد کمک می‌کند که با دانش و آگاهی بیشتری وارد این بازار و سرمایه‌گذاری در آن شوند.

ریسک نوسان قیمت

قیمت سهام شرکت‌های عرضه شده در بورس، به خصوص در کوتاه مدت ممکن است نوسان قابل توجهی را تجربه کند. بررسی دوره‌های تاریخی شاخص کل بورس تهران نشان می‌دهد که در برخی دوره‌های با رشد شدیدی مواجه شده و پس از آن اصلاح قیمت چشمگیری تجربه کرده است. به همین دلیل مدیریت انتظارات در این شرایط و خودداری از ورود با انتظار سود سریع، اهمیت زیادی دارد.

ریسک رفتاری: تصمیم‌گیری هیجانی و FOMO

همانطور که گفته شد بخش بزرگی از زیان سرمایه‌گذاران تازه‌کار در بورس نه به خاطر ماهیت بازار بلکه به دلیل تصمیم‌گیری هیجانی و تحت تأثیر شایعات و گروه‌های تلگرامی غیرموثق یا ترس از جاماندن از سود دیگران (FOMO) رخ می‌دهد. از علائم رایج این ریسک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خرید یک سهم بدون بررسی وضعیت مالی شرکت و به دلیل اینکه همه این سهم را می‌خرند
• فروش هیجانی سهام خریداری شده در اولین افت قیمت بدون در نظر گرفتن افق زمانی اولیه
• تمرکز بر اخبار غیررسمی و شایعات بدون در نظر گرفتن اطلاعیه‌های رسمی سامانه کدال

ریسک عدم تنوع‌بخشی سبد

یکی از رفتارهای رایج در افراد تازه وارد در بورس این است که سرمایه خود را روی یک یا دو نماد معاملاتی متمرکز می‌کنندزیرا امید دارند که سهم مورد نظر رشد بیشتری داشته باشد و به سود بالایی دست پیدا کنند. این رویکرد باعث می‌شود که ریسک کلی به میزان قابل توجهی افزایش پیدا کند؛ زیرا در صورت افت غیرمنتظره آن نماد خاص، کل سرمایه فرد در معرض ریسک قرار خواهد گرفت.

ریسک ورود با پول ضروری زندگی یا وام

یکی دیگر از اشتباهات رایج که در سرمایه‌گذاری بورس دیده می‌شود، ورود به بازار با پولی است که برای هزینه‌های ضروری زندگی مانند اجاره بها یا هزینه درمان کنار گذاشته شده یا حتی دریافت وام برای وارد شدن به بورس است. ورود با این سرمایه‌ها باعث ایجاد شدن فشار روانی شدید در فرد شده که نتیجه آن تصمیم‌گیری‌های هیجانی و در اغلب موارد زیان‌ده می‌شود.

نوع ریسک	توضیح	راهکار کاهش ریسک برای مبتدی
نوسان قیمت	تغییرات کوتاه‌مدت و گاه شدید قیمت سهام	تعیین افق زمانی بلندمدت پیش از ورود
رفتاری (هیجانی ،FOMO)	تصمیم‌گیری تحت تأثیر شایعه یا هیجان جمعی	تکیه بر اطلاعیه‌های رسمی کدال، نه شبکه‌های اجتماعی
عدم تنوع‌بخشی	تمرکز سرمایه روی یک یا دو نماد	ساخت سبدی متشکل از چند صنعت مختلف
ورود با پول ضروری	سرمایه‌گذاری با پول معیشتی یا وام	استفاده صرف از سرمایه مازاد و بدون نیاز فوری

مزایای سرمایه‌گذاری در بورس برای تازه‌کارها

در کنار ریسک‌هایی که ممکن است سرمایه‌گذاری در بورس برای تازه‌کارها داشته باشد، در صورتی که افراد به صورت اصولی وارد بازار شده و فعالیت کنند، مزایایی برای آن‌ها به همراه دارد. از مهم‌ترین مزایای سرمایه‌گذاری در بورس برای افراد تازه وارد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دسترسی آسان و شروع با مبالغ کم: برخلاف دارایی‌هایی مانند ملک، طلا و… که نیاز به سرمایه اولیه بالا دارند، در بازار بورس این امکان وجود دارد که بتوان سهام یا واحدهای صندوق سرمایه‌گذاری را با مبالغ کم خریداری کرد.
• شفافیت اطلاعاتی و نظارت رسمی: یکی از شرایط احراز شرکت‌ها در بورس، انتشار صورت‌های مالی حسابرسی شده به صورت عمومی و رایگان در سامانه کدال است. این سطح از شفافیت در سایر بازارهای غیررسمی وجود ندارد.
• امکان یادگیری تدریجی با ابزارهای کم‌ریسک: در بازار بورس صندوق‌های سرمایه‌گذاری با سطوح ریسک متفاوت وجود دارد که این امکان را برای افراد تازه‌کار فراهم می‌کند تا بتوانند بدون نیاز به تحلیل تخصصی و به تدریج با بازار آشنا شده و روش‌های سرمایه‌گذاری را بیاموزد.
• نقدشوندگی بالا نسبت به دارایی‌های فیزیکی: یکی از ویژگی‌های اوراق بهادار این است که می‌توان آن‌ها را در همان روز معاملاتی و با کارمزد کم به فروش رسانده و دارایی خود را به پول نقد تبدیل کرد.

اوراق بهادار در حسابداری؛ چرا این موضوع برای سرمایه‌گذار هم مهم است؟

این تصور در بین عموم رایج است که مباحث حسابداری فقط به مدیران مالی کسب و کارها و شرکت‌ها مربوط می‌شود؛ اما باید به این موضوع اشاره کرد که درک نحوه ثبت اوراق بهادار در حسابداری شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاران خرد نیز اهمیت دارد؛ زیرا به آن‌ها کمک می‌کند که بفهمند چرا برخی اخبار مالی شرکت‌ها، قیمت سهام آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

طبقه‌بندی کوتاه‌مدت و بلندمدت در ترازنامه

زمانی که یک شرکت نسبت به خرید اوراق بهادار (به عنوان مثال سهام یک شرکت دیگر) اقدام می‌کند، بسته به قصد نگهداری این اوراق، سرمایه‌گذاری را در ترازنامه به دو شکل جدول زیر ثبت می‌کند:

نوع سرمایه‌گذاری	محل ثبت در ترازنامه	معیار تشخیص
کوتاه‌مدت	دارایی‌های جاری	قصد نقد کردن ظرف کمتر از یک سال
بلندمدت	دارایی‌های غیرجاری	نگهداری بیش از یک سال یا اهداف راهبردی

تفاوت خرید اوراق بهادار با هزینه یا درآمد

نکته مهم برای سرمایه‌گذاران این است که خرید اوراق بهادار توسط یک شرکت، نه هزینه به حساب می‌آید نه درآمد؛ در واقع خرید اوراق بهادار فقط تبدیل یک نوع دارایی (پول نقد) به یک نوع دارایی دیگر (سهام یا اوراق) است. زمانی که شرکت سود سهام خریداری شده را دریافت کند، سود اوراق مشارکت پرداخت شود یا اوراق با سود یا زیان به فروش برسد، درآمد واقعی شکل گرفته است.

معافیت مالیاتی معاملات بورسی

خرید و فروش سهام در بورس و فرابورس از مالیات بر عایدی سرمایه معاف است؛ بر اساس ماده 143 و 143 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، بابت نقل و انتقال سهام یک مالیات مقطوع 0.5 درصدی دریافت می‌شود. به طور کلی سودی که افراد از رشد قیمت سهام بدست می‌آورند، برخلاف سایر دارایی‌ها مشمول مالیات جداگانه نمی‌شود.

چه کسانی و چه زمانی باید وارد بورس شوند؟

با توجه به کلیه مطالبی که در این مقاله گفته شد، این سوال مطرح می‌شود که ورود به بورس برای چه کسانی مناسب است؟ همچنین این افراد جه زمانی باید وارد بورس شده و شروع به فعالیت کنند؟ در مورد این که چه کسانی باید وارد بورس شوند می‌توان گفت که همه افراد می‌توانند برای سرمایه‌گذاری وارد این بازار شوند. اما این که چه نوع سرمایه‌گذاری باید توسط افراد انجام شود به دو عامل اصلی زیر بستگی دارد:
· ارتباط با افق زمانی سرمایه‌گذاری: هر چه برای سرمایه‌گذاری افق زمانی بلندمدت‌تر در نظر گرفته شود، امکان تحمل نوسانات کوتاه‌مدت بازار بیشتر می‌شود. اهدافی که افق زمانی کوتاه مدت (کمتر از یک سال) دارند، می‌توان ابزارهای درآمد ثبات مانند صندوق‌های درآمد ثابت را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کرد.
· ارتباط با میزان ریسک‌پذیری فردی: اگر فرد تحمل نوسان قیمت را نداشته باشد و با هر افت در بازار دچار استرس شود، باید سهم بیشتری از سرمایه خود را به ابزارهای کم ریسک اختصاص دهد. اما افرادی که ریسک‌پذیری بالاتری دارند می‌توانند سهم بیشتری از سبد خود را به سهام اختصاص دهند.

اهمیت شروع تدریجی به‌جای منتظر «زمان مناسب» ماندن

در مورد زمان مناسب برای ورود به بورس باید گفت که پیش‌بینی یک زمان دقیق، حتی برای متخصصان حرفه‌ای در این حوزه نیز غیرممکن است. بسیاری از افراد منتظر می‌مانند تا زمان مناسب برای ورود به بورس فرا برسد؛ در صورتی که رویکرد منطقی‌تر این است که ورود به صورت تدریجی و متناسب با میزان دانش و ریسک‌پذیری فردی انجام شود؛ نه اینکه برای رسیدن یک لحظه ایده‌آل برای ورود منتظر ماند.

پروفایل ریسک	پیشنهاد نوع ورود	افق زمانی مناسب
ریسک‌گریز	صندوق‌های درآمد ثابت، اوراق مشارکت	کوتاه تا میان‌مدت (کمتر از ۲ سال)
ریسک‌پذیری متوسط	ترکیب صندوق‌های مختلط و سهام بزرگ	میان‌مدت (۲ تا ۵ سال)
ریسک‌پذیر	سهام، صندوق‌های سهامی	بلندمدت (بیش از ۵ سال)

چک‌لیست آمادگی ورود به بورس

اگر قصد دارید وارد بازار بورس شوید، پیش از اولین قدم عملی با استفاده از چک‌لیست کوتاه زیر می‌توانید میزان آمادگی خود برای ورود به این بازار را مورد سنجش قرار دهید:
آیا پولی که می‌خواهم سرمایه‌گذاری کنم، پول مازاد است یا برای هزینه‌های ضروری زندگی نیاز دارم؟ اگر پاسخ شما به سوال گزینه دوم است، هنوز آماده ورود نیستید.

• آیا حداقل مفاهیم پایه بازار (نماد، دامنه نوسان، تفاوت بورس و فرابورس) را یاد گرفته‌ام؟ اگر پاسخ خیر است، چند روز بیشتر وقت بگذارید.
• آیا افق زمانی من برای این سرمایه‌گذاری مشخص است؟ بدون افق زمانی مشخص، تصمیم‌گیری منطقی دشوار می‌شود.
• آیا آماده تحمل نوسان قیمت بدون تصمیم‌گیری هیجانی هستم؟ اگر با کوچک‌ترین افت قیمت دچار اضطراب می‌شوید، بهتر است با سهم کمتری شروع کنید.

نقش نرم‌افزار مالی یکپارچه و ERP در مدیریت اوراق بهادار و سرمایه‌گذاری‌های شرکتی

مدیریت صحیح و هوشمندانه اوراق بهادار (شامل سهام، اوراق مشارکت، صکوک و اسناد تضمینی) در بورس و بازارهای مالی، نیازمند ابزارهای دقیق حسابداری و سامانه‌های یکپارچه است تا از بروز خطاهای رایج ترازنامه‌ای و ثبت‌های نادرست جلوگیری شود. در ساختار حسابداری، اوراق بهادار برخلاف تصور برخی، جزء دارایی‌های ثابت مشهود (مانند زمین و تجهیزات) نیستند، بلکه زیرمجموعه دارایی‌های مالی و سرمایه‌گذاری‌ها (کوتاه‌مدت یا بلندمدت) قرار می‌گیرند. در این میان، بهره‌گیری از یک راهکار یکپارچه نظیر نرم‌افزار پارمیس استار (Parmis Star ERP) به همراه زیرسیستم‌های تخصصی آن، نقشی تعیین‌کننده در اتوماسیون و شفافیت این فرآیند ایفا می‌کند.

پارمیس استار به‌عنوان هسته مرکزی سیستم‌های مالی، بستر مناسبی برای تعریف کدینگ تخصصی چندسطحی فراهم می‌سازد تا سرمایه‌گذاری‌های شرکتی دقیقاً مطابق با استانداردهای حسابداری ثبت و طبقه‌بندی شوند. این نرم‌افزار با ارائه گزارش‌های تحلیلی لحظه‌ای، داشبوردهای مدیریتی و قابلیت پشتیبانی از حسابداری چندارزی، امکان پایش ارزش پورتفوی مالی، سود تقسیمی (DPS) و سود و زیان حاصل از معاملات اوراق را در بسترهای ویندوز، وب و موبایل فراهم می‌آورد.

از سوی دیگر، نرم افزار خزانه‌داری مستقیم‌ترین نقش عملیاتی را در کنترل اسناد بهادار و جریان نقدینگی بر عهده دارد. این سیستم با ثبت و پیگیری وضعیت کلیه اسناد بهادار و تضمینی، راس‌گیری حساب‌ها و مدیریت سررسید اوراق بدهی یا سودهای دوره‌ای، به مدیران مالی کمک می‌کند تا پیش‌بینی دقیقی از جریان نقدینگی (Cash Flow) داشته باشند و از کسری بودجه یا سررسیدهای معوقه جلوگیری کنند.

در نهایت، نرم افزار اموال و دارایی ثابت با اعمال یک نظارت جامع بر کلیه اموال سازمان، مرز مشخصی میان دارایی‌های ثابت مشهود و دارایی‌های مالی ایجاد می‌کند تا صورت‌های مالی و ترازنامه شرکت با بالاترین سطح دقت به حسابرسان و مدیران ارائه شوند. یکپارچگی کامل میان این بخش‌ها در پارمیس استار، از دوباره‌کاری‌ها و خطاهای انسانی جلوگیری کرده و شفافیت مالی سازمان را در حوزه سرمایه‌گذاری‌های بورسی به حداکثر می‌رساند.

جمع‌بندی

بورس اوراق بهادار یک بازار مالی رسمی، شفاف و قانونمند است که دارای یک مسیر ورود مشخص و قابل یادگیری است. تفاوت اصلی بین سرمایه‌گذارانی که در این بازار به سود دست پیدا می‌کنند با کسانی که دچار ضرر و زیان می‌شوند، به شانس مربوط نمی‌شود؛ بلکه به مسیر ورود آن‌ها ربط دارد. افرادی که بدون شناخت کافی و تحت تأثیر هیجان وارد بازار می‌شوند، با ریسک بالاتری مواجه می‌شوند، در حالی که ورود تدریجی، آگاهانه و دارای افق زمانی مشخص می‌تواند احتمال موفقیت در بلندمدت را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
اگر قصد ورود به بورس دارید، ابتدا مفاهیم پایه را بیاموزید، اقدامات لازم برای ثبت‌نام در سجام، دریافت کد بورسی و انتخاب کارگزاری مناسب را انجام دهید، در قدم اول با سرمایه کم و از طریق صندوق‌های درآمد ثابت تجربه عملی کسب کنید و در انتها پس از کسب دانش و اطمینان کافی به تدریج سهم سهام را در سبد خود افزایش دهید. شاید این مسیر در نگاه اول یک مسیر کند به نظر برسد، اما احتمال باقی ماندن شما را به عنوان یک سرمایه‌گذار موفق در بازار به میزان چشمگیری افزایش می‌دهد.

سؤالات متداول

۱. بورس اوراق بهادار چه فرقی با اوراق بهادار دارد؟

بورس، بازار یا مکانی است که در آن معامله انجام می‌شود؛ اوراق بهادار، کالای معامله‌شده در آن بازار است (مانند سهام یا اوراق مشارکت). بورس مثل فروشگاه و اوراق بهادار مثل کالای داخل فروشگاه است.

۲. برای ورود به بورس به چقدر سرمایه اولیه نیاز است؟

در بورس ایران، امکان خرید سهام یا واحد صندوق‌های سرمایه‌گذاری حتی با چند صد هزار تومان نیز وجود دارد؛ محدودیت سرمایه اولیه بالا مانند بازار مسکن در این بازار وجود ندارد.

۳. تفاوت بورس با فرابورس چیست؟

بورس تهران برای شرکت‌های بزرگ‌تر و باسابقه‌تر با شرایط پذیرش سخت‌گیرانه‌تر است، در حالی که فرابورس برای شرکت‌های کوچک‌تر یا نوپا با شرایط پذیرش انعطاف‌پذیرتر طراحی شده و معمولاً ریسک بیشتری دارد.

۴. آیا می‌توان بدون دانش تخصصی وارد بورس شد؟

بله، اما توصیه می‌شود ابتدا با ابزارهای کم‌ریسک مانند صندوق‌های درآمد ثابت شروع کنید و پیش از ورود مستقیم به معامله سهام، حداقل مفاهیم پایه بازار را یاد بگیرید.

۵. ساعات رسمی معاملات بورس تهران چه زمانی است؟

معاملات بورس تهران و فرابورس ایران، شنبه تا چهارشنبه (به‌جز تعطیلات رسمی) از ساعت ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ ظهر انجام می‌شود.

۶. آیا ضرر در بورس قطعی است؟

خیر، ضرر در بورس قطعی نیست اما احتمال آن وجود دارد. بخش بزرگی از زیان‌های تازه‌کارها ناشی از تصمیم‌گیری هیجانی و عدم شناخت کافی است، نه صرفاً ماهیت ذاتی بازار.

۷. چطور می‌توان کد بورسی گرفت؟

ابتدا باید در سامانه سجام (sejam.ir) ثبت‌نام و احراز هویت کنید؛ سپس با انتخاب یک کارگزاری دارای مجوز رسمی از سازمان بورس، کد بورسی برای شما صادر می‌شود.

۸. سرمایه‌گذاری در بورس از نظر شرعی چه حکمی دارد؟

اصل خرید و فروش سهام شرکت‌های تولیدی و خدماتی مجاز که فعالیت آن‌ها منطبق بر ضوابط شرعی باشد، از نظر بسیاری از مراجع بلامانع اعلام شده است؛ همچنین ابزارهایی مانند صکوک اسلامی و اوراق مشارکت به‌طور خاص بر اساس ضوابط فقهی طراحی شده‌اند.