مقالات

صورت جریان وجوه نقد چیست؟ | بررسی اقلام و کاربرد تحلیل آن

در دنیای امروز اطلاعت ابزاری مهم برای انجام بسیاری از کارها به شمار می رود. در کنار دسترسی به اطلاعات مرتبط ، کیفیت اطلاعات ارائه شده نیز اهمیتی دو چندان دارد. زیرا بسیاری از تصمیمات بر اساس همین اطلاعات اتخاذ می شوند که اگر اطلاعات دقیق، به روز و مرتبط نباشند نمی توان انتظار تصمیم گیری های درست و مناسب را داشت.

در دنیای حسابداری نیز صورت های مالی از مهم ترین منابع تامین اطلاعاتی هستند که کیفیت در تدوین این اطلاعات فاکتوری حائز اهمیت است. به منظور رعایت اصل کیفیت در تدوین صورت های مالی می بایست به نیاز اطلاعاتی استفاده کنندگان آن توجه شود. صورت جریان وجوه نقد نیز به دلیل نیاز سرمایه گذاران به آگاهی و شفافیت کامل از جریان وجوه نقد تهیه می شود.

مطالعه بیشتر : شرح وظایف رشته حسابداری

 

صورت جریان وجوه نقد در حسابداری به چه معنا است؟

در یک کسب و کار ارزیابی فرصت ها و تهدیدات موجود در زمینه فعالیت، شرطی ضروری در بهبود موقعیت و جایگاه آن به شمار می رود. این ارزیابی بدون درک درست و کامل از ماهیت فعالیت تجاری مانند نحوه ایجاد وجه نقد و مصرف آن برای کسب سود بیشتر ممکن نخواهد بود. در حسابداری گزارش های صورت مالی مانند ترازنامه، صورت سود و زیان و جریان وجوه نقد با هدف آگاهی از وضعیت مالی و نحوه عملکرد مالی شرکت تدوین و به افراد مرتبط ارائه می شود.

مخاطبان صورت های مالی و به ویژه سرمایه گذاران به اطلاعات شفاف و دقیقی از نحوه ایجاد و مصرف وجوه نقد توسط واحد تجاری مد نظر نیاز دارند. اطلاعاتی مانند دارایی ها و بدهی ها، درآمدها و هزینه ها، حقوق صاحبان سرمایه و جریان های نقدی برای پیش بینی جریان های نقدی آتی و توان تامین وجوه نقد مورد نیاز در بازه زمانی مشخص نیاز است.

 با توجه به اینکه صورت سود و زیان بر مبنای حسابداری تعهدی است و نمی تواند تمام نیازهای مورد نیاز از میزان و توانایی تامین وجه نقد را برآورده نماید، صورت جریان وجوه نقد تعریف شده است. البته این صورت مالی اطلاعات لازم برای ارزیابی جریان وجوه نقد را ارائه نمی دهد و می بایست در کنار صورت های مالی دیگر ارائه شود.

صورت جریان وجوه نقد در حسابداری چیست؟

بنا به آنچه گفته شد می توان صورت جریان وجوه نقد را اینگونه تعریف نمود:

صورت جریان وجوه نقد یکی از صورت های مالی مهم در حسابداری است که بیانگر نقد شوندگی یا عدم نقدشوندگی سود و توان پرداخت یا عدم توان پرداخت دیون در شرکت است.

به بیانی روشنتر، این صورت مالی توانایی انعطاف پذیری مالی یک واحد تجاری را نمایش می دهد؛ و با توجه به اینکه اطلاعات مالی را بر مبنای نقدی ثبت می کند، از شفافیت و عینیت بالایی برخوردار است.

شاید این جمله را شنیده باشید که درخت را بر اساس میوه ها و نه برگ های آن قضاوت کنید. در حسابداری نیز وجوه نقد همان میوه های واحد تجاری حساب می شوند. زیرا نتیجه نهایی برای فعالیت های تجاری یک کسب و کار، ایجاد جریان های نقدی است. بنابراین، این نوع از داده های مالی برای کسب وکارها بسیار مهم هستند.

 

طبقه بندی اقلام صورت جریان وجوه نقد

صورت جریان وجوه نقد نشان دهنده نتایج حاصل از تصمیمات در زمینه سرمایه گذاری، تامین مالی و پرداخت سود به سرمایه گذاران است. به همین دلیل باید اطلاعات درج شده در آن به روشنی، تمام نیازهای اطلاعاتی سرمایه گذاران را پاسخ دهد. طبق استاندارد حسابداری شماره 7 کمیته استانداردهای بین المللی حسابداری ، صورت جریان وجوه نقد شامل سه بخش فعالیت های عملیاتی، سرمایه گذاری و تامین مالی است.

در ایران نیز از سال 1375 الی 1377 این صورت مالی بر اساس همین سه بخش تدوین می شد ولی از این تاریخ به بعد صورت جریان وجوه نقد به پنج بخشی تغییر یافت و بخش های مالیات بر درآمد و بازده سرمایه گذاری ها و سود پرداختی بابت تامین مالی به آن افزوده شد.

 فعالیت های سرمایه گذاری در صورت وجوه نقد

فعالیت های سرمایه گذاری

این بخش از فعالیت ها مربوط به دارایی ها است که شامل جریان های ورودی و خروجی وجه نقد می شود.

به عنوان مثال جریان های نقدی ورودی، کاهش در دارایی های بلند مدت (فروش سرمایه گذاری در سهام یا فروش دارایی های بلند مدت) و برخی دارایی های جاری (دریافت اصل وام های اعطا شده و دریافت نقدی اصل سپرده سرمایه گذاری بانکی) را شامل می شود.

در حالیکه افزایش در دارایی ها مانند خرید سهام یا سپرده گذاری در بانک ها جریان نقدی خروجی را باعث می شود.

 

فعالیت های تامین مالی

این نوع از فعالیت ها که در ترازنامه به سمت بستانکار مرتبط می شود، شامل جریان های ورودی و خروجی وجه نقد است که برخی اقلام بدهی و حقوق صاحبان سهام را تحت تاثیر قرار می دهد.

جریان های نقدی ورودی در این بخش شامل دریافت نقدی به صورت استقراض و وجه نقد حاصل از انتشار سهام و اوراق قرضه می شود. در مقابل وجه نقد پرداختی بابت بازخرید سهام یا بازپرداخت اصل تسهیلات دریافتی نمونه هایی از جریان های نقد خروجی هستند.

 فعالیت های عملیاتی در صورت جریان وجوه نقد

فعالیت های عملیاتی

تمامی فعالیت های اصلی که مولد درآمد عملیاتی واحد تجاری هستند و تولید و فروش کالا یا ارائه خدمات را باعث می شوند، در این نوع از فعالیت ها قرار می گیرند. جریان های نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی به عنوان جریان های نقدی ورودی و خروجی در صورت جریان وجوه نقد؛ و هزینه ها و درآمدهای مرتبط با آن به منظور تعیین سود و زیان حاصل از این فعالیت ها در صورت سود و زیان ثبت می شوند.

به منظور گزارش فعالیت های عملیاتی آنها را به دو بخش فعالیت های مستقیم و غیرمستقیم تقسیم کرده اند که در ادامه به طور مفصل درباره آنها صحبت خواهیم کرد.

الف.صورت جریان وجوه نقد به روش مستقیم

در این روش از گزارش دهی وجوه نقد، تمام جریان های نقدی ورودی و خروجی وجه نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی به صورت جداگانه ثبت می شود و در نهایت خالص وجه نقد حاصل از عملیات محاسبه می شود.

جریان نقدی ورودی ناشی از فعالیت های عملیاتی:

  • وجه نقد دریافتی بابت حق الزحمه، اجاره محل و کارمزد
  • وجه نقد دریافتی حاصل از فروش کالا و ارائه خدمات

جریان های نقدی خروجی ناشی از فعالیت های عملیاتی

  • پرداخت های نقدی به کارکنان واحد تجاری
  • پرداخت های نقدی تحت عنوان بیمه و تبلیغات
  • پرداختی های مرتبط به عرضه کنندگان کالا و خدمات

 

نکته : استفاده از روش مستقیم در فعالیت های عملیاتی، تبدیل صورت سود و زیان از مبنای تعهدی به مبنای نقدی نیز به حساب می آید.

 

ب.صورت جریان وجوه نقد به روش غیرمستقیم

در روش غیرمستقیم علت تفاوت بین سود عملیاتی دوره با خالص وجوه جریان نقد حاصل از فعالیت های عملیاتی بیان می شود. در واقع در این روش سعی بر این است که اثرات نقدی درآمدها و هزینه های ثبت شده در صورت سود و زیان بررسی و سود عملیاتی محاسبه شده به صورت تعهدی بر مبنای نقدی بیان شود.

در نتیجه می بایست اقلامی که باعث کاهش سود عملیاتی شده ولی در وجه نقد تاثیری نداشته، به سود اضافه و بالعکس اقلامی که باعث افزایش در سود عملیاتی شده و در وجه نقد نیز بی تاثیر است از سود عملیاتی کسر شود.

 تدوین صورت جریان وجوه نقد به روش مستقیم و غیرمستقیم

همان طور که تا به اینجا متوجه شدید روش مستقیم طبقات اصلی دریافت ها و پرداخت های نقدی را شامل می شود، در حالیکه روش غیرمستقیم شامل سود و اثر عناصر غیرنقدی سود می شود.

نظرات مختلفی پیرامون افشاء بر مبنای روش مستقیم یا روش غیرمستقیم وجود دارد که اغلب تدوین کنندگان استاندارد در سطح جهانی بر این باور هستند که در روش مستقیم ارزیابی معنادار جریان های نقدی عملیاتی امکان پذیر است. اما در مقابل روش غیرمستقیم نیز مزیت های ویژه ای مانند امکان پیش بینی جریان نقدی آتی را به همراه دارد.

در ایران نیز در صورت پایین بودن هزینه تدوین صورت جریان وجوه نقد به روش مستقیم در مقایسه با مزایای آن، به استفاده از این روش تاکید شده است. البته به هنگام استفاده از روش مستقیم می بایست اجزای خالص تشکیل دهنده جریان های نقدی نیز بیان شوند.

لازم به ذکر است اغلب مدیران روش غیرمستقیم را به دلیل تحمیل هزینه های کمتر در تدوین صورت جریان وجوه نقد ترجیح می دهند، درحالیکه تحقیقات انجام شده هزینه بالاتر روش مستقیم را ثابت نکرده اند. گفتنی است در انتخاب روش مستقیم یا غیرمستقیم، اصل مهم کاربردی بودن اطلاعات حاصل برای استفاده کنندگان صورت های مالی است.

 اقلام صورت جریان وجوه نقد

بازده سرمایه گذاری ها و سود پرداختی بابت تأمین مالی

طبق استاندارد حسابداری شماره 2، نباید ساختار سرمایه واحد تجاری بر ارائه خالص جریان های نقدی حاصل از فعالیت های عملیاتی اثر بگذارد. بنابراین پرداخت های مرتبط با سود و کارمزد تأمین مالی مانند مبالغ دریافتی یا پرداختی برای سود سهام، درآمد سرمایه گذاری و موارد مشابه در این بخش از صورت جریان وجوه نقد ثبت می شود. همانند بخش های قبل، بازده سرمایه گذاری ها و سود پرداختی شامل جریان نقدی ورودی (سود و کارمزد دریافتی، سود سهام دریافتی) و جریان نقدی خروجی (سود و کارمزد پرداختی، سود سهام پرداختی) می شود.

علاوه بر فعالیت های سرمایه گذاری و تامین مالی که در بالا گفته شد، ممکن است واحد تجاری فعالیت های دیگری نیز تحت عنوان تأمین مالی انجام دهد ولی بر وجه نقد آن تأثیری نداشته باشد. می بایست این نوع از فعالیت ها به شرط اهمیت بالای آنها، در جداول جداگانه ای ثبت شوند. زیرا چنین فعالیت هایی می توانند بر جریان نقدی آتی واحد تجاری تأثیر مهمی داشته باشند.

 

مالیات بر درآمد

جریان نقدی مرتبط با مالیات بر درآمد ازجمله موارد بسیار مهم برای استفاده کنندگان و مخاطبان صورت های مالی است. درنتیجه جریان نقدی مرتبط با مالیات بر درآمد در سرفصل جداگانه ای در این صورت مالی بیان می شود.

 

مطابق با آنچه در بالا گفته شد، صورت جریان وجوه نقد ازجمله گزارش ها و صورت های مالی مهم در حسابداری است که برای تعیین و بررسی وضعیت شرکت کاربردهای بسیار دارد. بنابراین می توان گفت ازجمله وظایف حسابداری، ثبت و ردیابی جریان های مالی شرکت و در نهایت گزارش گیری از داده های مالی جمع آوری شده است که نرم افزار حسابداری با توجه به امکانات تعریف شده و اطلاعات موجود می تواند به راحتی گزارش صورت مالی جریان وجوه نقد را تهیه و ارائه نماید.

نوشته های مشابه

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه پارمیس

با عضویت در خبرنامه، داغ ترین مطالب هفتگی وبلاگ پارمیس را دریافت کنید!