تعدیل نیرو چیست؟
از میان راههای مدیریت منابع انسانی میتوان از تغییر ساختار نیروی انسانی یاد کرد که، اصطلاحاٌ به آن تعدیل نیرو گفته میشود. این کار در شرایط تغییرات سازمانی و یا شرایط بحرانی به وسیله دستگاههای خصوصی و یا دولتی صورت میگیرد. افزایش کارآمدی و بهرهوری و کاهش هزینهها را میتوان از اهداف اصلی تعدیل نیرو در شرکتها به شمار میآید.
متاسفانه، layoff با آثار منفی بسیار بدی بر روی احساس تعلق، حس اعتماد و روحیه پرسنل همراه است. در این نوشته، قصد بررسی و تحلیل آثار مخرب این امر بر روی شرکتها و کارمندان را برای شما عزیزان داریم.
تعدیل نیرو چیست؟
layoff را میتوان به صورت کاهش نیروی انسانی و قطع همکاری با شماری از پرسنل یک شرکت بنا به دلایلی از جمله استراتژیک، ساختاری و یا اقتصادی تعریف کرد. دقت داشته باشید که، انجام این کار با رعایت قوانین مربوطه و براساس برنامهریزی قبلی صورت گرفته و تفاوت اساسی با اخراج کارمند بنا به دلایل عملکردی و یا فردی دارد.
layoff، با تبعات منفی زیادی برای کارمندان و سازمانها همراه است. به جز دلایل مذکور، دستیابی به سود بیشتر، کاهش قابلتوجه هزینهها، جلوگیری از بروز خسارات، پیشرفت فناوری، پاسخ به نیازهای بازار و تغییر قوانین و ساختار شرکت را میتوان از دیگر علتهای retrenchment به شمار آورد.
اثرات منفی تعدیل نیرو بر کارکنان و شرکتها
براساس تحقیقات انجام شده، تعدیل کارکنان با آثار مخربی برای شرکتها و افراد همراه بوده که، معمولاٌ بلندمدت است. در ادامه، به بررسی این موارد برای شما میپردازیم.
تعدیل نیرو چه اثراتی روی شرکتها دارد؟
محققان، از سال 1990 به مطالعه بر روی اثرات layoff بر روی عملکرد سازمانی پرسنل سازمانهای مختلف پرداختند. در واقع، آنها به دنبال اطلاع از این موضوع بودند که، آیا امکان تحقق تمام امور برنامهریزی شده مربوط به تعدیل در عمل وجود دارد یا خیر.
براساس نتایج بدست آمده از تحقیقات انجام شده طی دو دهه، در اکثریت قریب به اتفاق شرکتهایی که مجبور به layoff میشوند، خبری از بهبود سودآوری نیست. این امر، اثری منفی بر روی عملکرد سازمانهای تحقیق و توسعه محور که رشد سریع اما حجم سرمایه کمی دارند، داشته و آنها را از عرش به فرش رسانده است.
از طرف دیگر، بازار واکنش چندان مثبتی نسبت به تعدیل نشان نداد. در اکثر اوقات، تعدیلهای انجام شده با هدف کاهش هزینهها، تاثیر اساسی بر روی کم شدن قیمت سهام شرکتهای مختلف داشته است. مطابق، مطالعه انجام شده دیگر بر روی شرکتهای Fortune 1000، بین 2003 و 2007 میلادی که، از آن تحت عنوان دوره شکوفایی اقتصادی یاد میشود، retrenchment، در کوتاه مدت هیچ اثر مثبتی بر روی اوضاع اقتصادی سازمانهای مختلف ندارد. شرکتهایی که، layoff را تجربه کردهاند، بیشتر از سه سال طول کشیده تا سوددهی و افزایش درآمد را تجربه کنند.
بعلاوه، با اخراج کردن کارکنان سازمان، شرکتها هزینههای مستقیمی مانند پرداخت بیمه بیکاری را متحمل میشوند. تحقیقات انجام شده بیانگر این هستند که، نگرانی برای امنیت شغلی، نوآوری و خلاقیت کارکنان و همینطور کیفیت کار نیروهای فعلی مجموعه را نیز کمتر میکند.
تاثیرات بلند مدت تعدیل نیرو بر روی شرایط مالی و سلامتی کارکنان
بر طبق مطالعه انجام شده، اخراج شدن و layoff، مقام هفتم را در میان پراسترسترین تجربههای زندگی برای افراد از آن خود کرده است. مطابق مقالهای منتشر شده در روزنامه وال استریت ژورنال به عنوان یکی از پرنفوذترین و مشهورترین روزنامههای اقتصادی-سیاسی، معمولاٌ دو سال زمان میبرد تا شخص از فشار و آسیب روانی حاصل از اخراج شدن خلاصی پیدا کند. از دست دادن شغل، میتواند یکی از بدترین اتفاقات برای هر فردی باشد.
جالب است بدانید که، بر طبق مطالعات صورت گرفته در سال 2009 میلادی، حتی افراد سالم نیز بین 15 الی 18 ماه بعد از اخراج به میزان 83 درصد احتمال ابتلا به انواع بیماری را دارند. از میان شایعترین این مشکلات، میتوان از فشار روانی حاصل از مشکلات مالی، بیماری قلبی و فشار خون بالا نام برد.
از دست رفتن حس اعتماد
کارمندان رسمی و قراردادی، همواره نگرانیهایی از بابت از دست دادن موقعیت شغلی خود دارند. تا وقتی، کار کارمند عالی و بینقص باشد، هیچ دلیلی برای اخراج وی از کار نیست. ولی، layoff، که به طور معمول براساس دلایلی مختلف انجام شده و هیچ ارتباطی با نحوه عملکرد پرسنل ندارد، به سادگی موجب از دست رفتن اعتماد کارکنان میگردد. از طرفی، با تعدیل یکباره، اعتماد کارجویان و شهرت یک برند را تا حد زیادی تحت تأثیر قرار میدهد.
قانون وزارت کار برای تعدیل نیرو
از جمله اصلیترین دغدغههای کارمندان پس از layoff، قطع درآمد و مشکلات مالی است. بر طبق قانون وزارت کار در رابطه با بیمه بیکاری و retrenchment ، هر یک از کارفرمایان باید بیمه بیکاری کارکنان تعدیل شده را با حداقل یکسال سابقه کار پرداخت کنند. بعلاوه، در صورتیکه، کارمندی حق و حقوق قانونی خود را دریافت نکند، امکان شکایت layoff، از کارفرما را بدون هیچ مشکلی دارد.
براساس مندرجات آییننامه اجرایی قانون وزارت کار، در رابطه با نحوه retrenchment، کارگران در صورت مجرد بودن امکان دریافت بیمه بیکاری تا مدت 6 ماه را دارند. این مدت برای افراد متأهل 12 ماه در نظر گرفته شده است. این حق قانونی هر کارگری بوده و بدون هیچ مانعی امکان استفاده از آن را دارد. در صورت، بیتوجهی کارفرما به این موضوع، تبعات بدی را برای وی به همراه دارد.
راهکارهایی برای کنار آمدن با تعدیل
همانگونه که اشاره شد، layoff اثرات جسمی و روحی زیادی را برای شما به دنبال داشته و در صورت تعدیل شدن روزهای سختی پیش رویتان قرار دارد. اما، به کمک اقدامات اشاره شده در زیر میتوانید تا حد زیادی به بازگشت هر چه سریعتر خود به شرایط عادی و بهبود اوضاع کمک کنید:
- از یک مشاور کمک بگیرید
در صورتیکه، زندگی از کنترلتان خارج و اختلالاتی در زندگی روزمره شما ایجاد شده، بهترین راه کمک گرفتن از فردی متخصص و کاردان در این رابطه است. در جلسههای حضوری یا آنلاین مشاوره شرکت کنید و این دوران پرتلاطم و سخت را به کمک وی بگذرانید.
- مهارتهای جدیدی را یاد بگیرید
از دوران بیکاری و فراغت پس از تعدیل جهت یادگیری تخصصها و مهارتهای مختلف و مرتبط با حرفه خود استفاده کنید. از میان جدیدترین و پولسازترین این دورهها میتوان از حسابداری، مدیریت محصول و بازاریابی دیجیتال نام برد. به جز دورههای حضوری، امکان حضور در دورههای آنلاین و دریافت مدرکی معتبر را نیز دارید. یکی از شبکههای اجتماعی معتبر برای یافتن انواع شغل لینکدین است که، پیشنهادهای شغلی متنوعی را به شما ارائه میکند.
- از بازبینی اهداف خود غافل نشوید
از دست دادن کار، بهترین فرصت برای فکر کردن مجدد به مسیر حرفهای و اهداف شغلی شماست. هدف شما در زندگی شغلی چیست و چگونه میتوان به آن دست پیدا کرد؟ آیا اکنون این هدفها برایتان مهم هستند؟ آیا باید حوزه کاری خود را عوض کرده و یا تجدید نظری در قسمتی از مسیر شغلی خود داشته باشید؟ آیا استراتژی خاصی برای دستیابی به این هدف مدنظرتان است؟
- از شبکهسازی کمک بگیرید
از طریق شبکهسازی با افرادی متخصص فرصتهای زیادی را از آن خود میکنید. گسترش هر چه بیشتر شبکه حرفهای، نیاز به برقراری ارتباطات حضوری بیشتر و کار کردن بر روی پروفایلهای انواع شبکههای اجتماعی دارد. در ملاقاتهای حضوری با افراد مختلف و لینکدین، نیاز خود به یافتن کار را مطرح کنید.
امکان دارد شمار زیادی از پیشنهادات کاری جدید، بهوسیله شبکههای اجتماعی به شما پیشنهاد شود. از طرفی، برقراری تماس با همکاران سابق مشغول به کار در شرکتهای مرتبط را فراموش نکنید. آنها میتوانند کمک مؤثری به شما در یافتن شغلی مناسب باشند.
- منابع درآمد تازهای را برای خود پیدا کنید
با از دست دادن ناگهانی درآمد، نگرانی و استرس زیادی را متحمل میشوید. ولی، از شرایط به وجود آمده میتوان به عنوان فرصتی جهت یافتن منابع درآمدی جدید بهره گرفت. با توجه به نوع کارتان، امکان بستن قرارداد به عنوان یک فریلنسر با شرکتهای مختلف و راهاندازی کسبوکار آنلاین حتی با هزینه اولیه پایین را دارید.
- فرصتی به خودتان بدهید
قبل از هر گونه اقدامی برای یافتن شغلی جدید، حتماٌ حتی برای مدتی کوتاه استراحت کنید. در این زمان، به ارزیابی اولویتهای کاری خود پرداخته و اقدامات لازم را برای برنامهریزی جهت یافتن مسیر شغلی جدید انجام دهید. اعضاء خانواده و دوستان میتوانند به شما در این کار کمک کنند. وجود یک سیستم حمایتی قوی در دوران سخت پس از layoff اهمیت زیادی دارد.
- تصورات خود را از واقعیت جدا کنید
داستانهایی که برای خود تعریف میکنید و گفتگوی شما با خودتان، تاثیر زیادی بر روی شیوه روبرو شدن با تعدیل داشته و عوارض منفی ناشی از آن را افزایش میدهد. زیر سوال بردن تواناییها و عملکرد خود در این اوضاع، کاملاٌ طبیعی به نظر میرسد. ولی، بهترین راه داشتن نگاهی واقعبینانه به شرایط و مقصر ندانستن خود است.
این از دست دادن شغل، به دلیل عملکرد نامناسب شما نبوده و نقشی در این اتفاق نداشتهاید. در نتیجه، از جدی گرفتن نوع گفتگوی درونی در این شرایط و نگاه خود به این موضوع غافل نشوید. اگر میخواهید حرکتی رو به جلو داشته باشید، نباید افکار منفی را به مغزتان راه بدهید.
- مشکلات سازمانها در مسیر تعدیل نیروی انسانی
یکی از سختترین کارها در هر سازمانی، اطلاعرسانی به پرسنل در مورد تعدیل آنهاست. رساندن اخباری از این قبیل که، در بیشتر اوقات زندگی اشخاص را تحت تأثیر قرار میدهد موجب ایجاد حس وحشت، اضطراب و گناه در مدیران سازمانها میگردد. از طرفی، دادن این خبر به پرسنل، واحد منابع انسانی بسیار سخت به نظر میرسد. در هر صورت، شما بیشتر وقت خود را با همکارانتان سپری میکنید. در نتیجه، دشوار بودن اعلام این خبر توسط واحد منابع انسانی مشکل است.
راههای جایگزین قبل از اقدام به تعدیل نیرو
با توجه به ریسکهای مذکور، مجموعههای اقتصادی مختلف، باید به تحلیل و بررسی این موضوع بپردازند که، آیا واقعاٌ تعدیل نیاز است یا خیر؟ آیا امکان انجام این کار به شکل قانونی وجود دارد یا نه؟ بعلاوه، بد نیست اگر به گزینههای جایگزین layoff نیز فکر کنید:
-
- تشویق بعضی از پرسنل به استعفای داوطلبانه در قبال پرداخت حقوق و دستمزد با مزایایی ویژهای
- کاهش ساعات مجاز اضافه کاری پرسنل و یا اجازه ندادن برای انجام این کار
- درخواست از کارمندان برای گرفتن مرخصی و یا کاهش ساعات کاری خود
- کاهش حقوق کارکنان
- توقف دیگر هزینههای جانبی و غیرضروری سازمان
- پر نکردن جای خالی کارکنان در صورت استعفای داوطلبانه آنها
- توقف ترفیع و استخدام نیروی جدید در سازمان
جمعبندی
همانطور که گفته شد بهتر است همیشه قبل اقدام به تعدیل کارکنان، راههای جایگزین آن را نیز در نظر بگیرید، اما اگر در نهایت، layoff تنها چارهی شرکت شما برای بهبود اوضاع اقتصادی باشد، باید با دقت و برنامهریزی دقیق به انجام آن بپردازید و با آگاهی از شرایط و قوانین retrenchment گام بردارید.
همواره قبل از هر اقدامی برای layoff، به راههای جایگزین آن نیز فکر کنید. ولی در صورتیکه، تنها راه ممکن برای شرکت تغییر ساختار نیروی انسانی باشد، باید برنامهریزیهای دقیق را برای آن انجام داده و با اطلاع از قوانین و شرایط اقدامات لازم را انجام دهید.
سوالات متداول
تعدیل نیرو را میتوان به صورت کاهش نیروی انسانی و قطع همکاری با شماری از پرسنل یک شرکت بنا به دلایلی از جمله استراتژیک، ساختاری و یا اقتصادی تعریف کرد. دقت داشته باشید که، انجام این کار با رعایت قوانین مربوطه و براساس برنامهریزی قبلی صورت گرفته و تفاوت اساسی با اخراج کارمند بنا به دلایل عملکردی و یا فردی دارد.
کسب مهارتهای جدید، بازبینی اهداف و درخواست کمک از یک مشاور را میتوان جزء راهکارهای لازم برای کنار آمدن با تعدیل دانست. تعدیل نیرو چیست؟
راهکارهای لازم برای کنار آمدن با تعدیل چیست؟
