مقالات

هزینه های قابل قبول برای سازمان مالیاتی

همه می دانیم به ویژه در وضعیت اقتصادی امروز، هزینه از مهم ترین مباحث در هر موضوع و زمینه ای است. در تصمیم گیری ها همواره فاکتور هزینه در اولویت قرار گرفته و برای عملی شدن یک نقشه جایگاهِ ویژه ای دارد. مالیات نیز از این امر مستثنی نبوده و هزینه چه برای کارشناسان مالیاتی و چه برای مشمولان مالیات عاملی مهم به شمار می رود که نقشی تعیین کننده در میزان نرخ مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی ایفا می کند. به همین دلیل در ادامه قصد داریم با هزینه های قابل قبول در مالیات آشنا شده و قوانین مالیاتی وضع شده در رابطه با هزینه ها را با یکدیگر مرور نماییم.

جایگاه هزینه در محاسبه نرخ مالیات اشخاص

مالیات ازجمله منابعِ مهمِ تأمین بودجه مورد نیاز برای اجرایی کردن برنامه های دولت است که در چند سال اخیر در ایران اهمیت بسیاری پیدا کرده است و قوانین مشخصی برای محاسبه و پرداخت آن توسط مشمولین مالیاتی در نظر گرفته شده است. در کنار اهمیت مالیات لازم به اشاره است که اگر نرخِ مالیاتِ محاسبه شده متناسب با توان مالی مشمولان مالیاتی نبوده و آنها قادر به پرداخت مالیات تعیین شده نباشند، به نوعی فرار مالیاتی شکل گرفته و در واقع دولت خود به عدم پرداخت مالیات توسط اشخاص دامن می زند. به همین دلیل می بایست گزارش های مالی اشخاص بر اساس اصول و چارچوب های تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی تدوین شود تا کارشناسان مالیاتی نرخی مناسب و براساس میزان درآمد و توان مالی اشخاص تعیین کنند.

در گزارش های مالی ارائه شده میزان درآمد و هزینه های کسب وکار برای دوره مالی مد نظر از مهم ترین و اساسی ترین موارد هستند که باید دقیق و واضح به تصویر کشیده شوند.

گفتنی است لازمه رسیدن به سود و درآمد، انجام برخی هزینه های ضروری است. در واقع تا زمانی که برای انجام فعالیت های مد نظر سرمایه گذاری نکرده و هزینه هایی را انجام ندهیم، نمی توان انتظار رسیدن به درآمد و کسب سود از آن فعالیت ها را داشته باشیم. بنابراین با توجه به اینکه هزینه های انجام شده بر میزان درآمد و سود حاصل از آن تأثیرگذار است، در قانون مالیات های مستقیم چند نکته برای هزینه هایی که می توان در محاسبه مالیات در نظر گرفت، بیان شده است.

هزینه های قابل قبول در قانون مالیات

در قانون مالیات های مستقیم با هدف تأمین اهداف مالیاتی و برقراری عدالت در جامعه، هزینه های ثبت شده در دفاتر حسابداری و مالی شرکت ها به دو دسته هزینه های قابل قبول مالیات و هزینه های غیرقابل قبول تقسیم شده است.

هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات، هزینه هایی هستند که باید موارد گفته شده در ماده 147 قانون مالیات های مستقیم را دارا باشد. در واقع معیار تمایز بین هزینه های قابل قبول و هزینه های غیرقابل قبول در مالیات، ماده و تبصره های تعیین شده در قانون مالیات های مستقیم است که در ادامه به طور کامل این موارد را بررسی خواهیم کرد.

هزینه ها در محاسبه نرخ مالیات

ماده 147 قانون مالیات های مستقیم و هزینه های قابل قبول مالیات

در این ماده ویژگی هایی که هزینه های قابل قبول مالیاتی دارند و در نتیجه می توان این هزینه ها را از درآمد دوره مالی و پیش از محاسبه مالیات حذف نمود، بیان شده اند. این ویژگی ها عبارتند از:

  • هزینه های متعارفِ متکی به مدرک هستند و از طریق اسناد و مدارک ثبت شده، می توان وقوع چنین هزینه هایی را اثبات نمود.
  • با در نظر گرفتن اصل تطابق هزینه و درآمد، علاوه بر اینکه برای به دست آوردن درآمد برای همان کسب وکار هستند، می بایست تاریخ تحقق آن مربوط به همان دوره مالی باشد که گزارش های مالی آن (اظهارنامه مالیاتی و صورت سود و زیان) به سازمان امور مالیاتی تسلیم شده است.
  • در هزینه های قابل قبول لازم است حد نصاب های مقرر شده، رعایت شود. در واقع مقدار این هزینه ها نباید از سقف تعیین شده تجاوز نماید.
  • به عنوان نکته ای مهم، لازم به اشاره است که هزینه های مربوط به درآمدهایی که از پرداخت مالیات معاف هستند، در لیست هزینه های قابل قبول قرار نخواهد گرفت.

ماده 148 قانون مالیات های مستقیم

به منظور شفاف شدن موضوع هزینه های قابل قبول مالیاتی، در ماده 148 قانون مالیات های مستقیم به طور کامل هزینه های قابل قبول لیست شده اند که در زیر به مهم ترین بندهای این قانون اشاره می کنیم.

هزینه هایی که می توان پیش از محاسبه مالیات از درآمد کسر نمود:

  • قیمت خرید مواد اولیه یا قیمت خرید کالای فروخته شده
  • هزینه های مرتبط با استخدام کارکنان شرکت مانند حقوق اصلی، مزایای مستمر و غیرمستمر نقدی و غیرنقدی و هزینه های بهداشتی و درمانی مرتبط به کارکنان
  • هزینه مرتبط به اجاره بهای ساختمان شرکت و نیز تمامی تجهیزات و ابزارهای مورد استفاده و تمام هزینه های مربوط به تعمیر و نگهداری آنها
  • مخارج و هزینه های مربوط به انرژی مانند آب و برق و مخابرات و دیگر موارد
  • هزینه های تحقیقاتی و پژوهشی، آموزشی، بازاریابی و تبلیغات و نیز هزینه های ملزومات اداری که در طول سال مالی از بین می روند
  • حق الامتیاز پرداختی و تمامی عوارض و مالیات پرداختی به شهرداری ها و وزارتخانه ها
  • هزینه های فرهنگی و رفاهی کارگران پرداختی به وزارت کار و نیز هزینه های مربوط به جبران خسارت های وارد شده به کسب وکار
  • سود، کارمزد و تمام جریمه هایی که کسب وکار برای اجرای فعالیت های خود به بانک ها و صندوق تعاون می پردازد
  • هزینه مربوط به حق اشتراک یا عضویت در یک موسسه مشخص
  • زیان حاصل از تسعیر ارز بر اساس اصول حسابداری
  • هزینه های قابل قبول مربوط به سال های گذشته که پرداخت یا تخصیص آن در سال مالی مد نظر محقق می شود
  • ذخیره مربوط به خدمات پس از فروش اشخاص حقوقی

 هزینه استهلاک در محاسبه مالیات

استهلاک و هزینه های قابل قبول

استهلاک از مباحث مهم در حسابداری و ثبت رویدادهای مالی یک کسب وکار است. در پاسخ به سوال استهلاک چیست و چه اهمیتی در حسابداری دارد می توان چنین توضیح داد : فرض کنید یک کسب وکار برای انجام فعالیت های خود ملزم به خرید تجهیزات خاصی است. این تجهیزات به عنوان دارایی شرکت در نظر گرفته می شوند که به مرور زمان و استفاده از آن کیفیت اولیه خود را از دست می دهد؛ بنابراین به هنگام فروش با ارزشی کمتر از ارزش اولیه فروخته خواهد شد. این کاهش کیفیت و یا گاهی کاهش کمیت را در حسابداری با استهلاک بیان می کنند.

حال اگر هنگام ثبت هزینه ها در یک دوره مالی مشخص، هزینه خرید تجهیزات را به طور کامل در یک دوره مالی ثبت کنیم؛ هزینه آن دوره بسیار بالا می رود و در حالی که دارایی مد نظر در سال های آتی برای شرکت درآمد دارد، هیچ هزینه مرتبط با آن دارایی ثبت نمی شود. به همین دلیل در حسابداری هزینه استهلاک مطرح شده است، بدین صورت که هزینه خرید دارایی جدید با تخمین عمر مفید و ارزش اسقاط آن بین سال های عمر مفید دارایی و تحت عنوان هزینه استهلاک سرشکن می شود.

استهلاک نیز ازجمله هزینه های قابل قبول مالیاتی است که در ماده 149 قانون مالیات های مستقیم شرایط این هزینه به تفصیل بیان شده است. طبق این ماده، آن بخش از دارایی های استهلاک پذیر که در اثر استفاده از آنها و یا گذشت زمان و بدون در نظر گرفتن تغییر قیمت ها در بازار، ارزش خود را از دست می دهند را می توان در دسته هزینه های قابل قبول مالیات در نظر گرفت.

البته لازم به اشاره است که افزایش در بهای دارایی در اثر تجدید ارزیابی دارایی اشخاص حقوقی، با توجه به استانداردهای حسابداری مشمول مالیات بر درآمد نخواهد بود؛ در نتیجه هزینه استهلاک ناشی از افزایش تجدید ارزیابی نیز در هزینه های قابل قبول مالیاتی قرار نمی گیرد.

در تبصره این ماده از قانون مالیات ها نیز ذکر شده است که اگر به دلیل فروش مال قابل استهلاک، زیانی به شرکت برسد؛ زیان حاصل معادل ارزش مستهلک نشده آن دارایی منهای حاصل فروش در حساب سود و زیان همان دوره محاسبه می شود.

در این مقاله به طور مفصل هزینه هایی که می توان برای کسر از درآمد در نظر گرفت و توسط کارشناسان مالیاتی نیز قابل قبول خواهد بود، بیان کردیم. بنابراین به واسطه مطالب گفته شده راحت تر می توانید گزارش های مالی لازم را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهید.

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه پارمیس

با عضویت در خبرنامه، داغ ترین مطالب هفتگی وبلاگ پارمیس را دریافت کنید!