مقالات

استانداردهای حسابداری و حسابرسی

استانداردهای حسابداری به عنوان مجموعه ای از قوانین و قواعد مشخص در حسابداری هستند که لازم است هر حسابدار برای انجام درست وظایف خود و ثبت دقیق اطلاعات مالی شرکت، شناخت درست و کاملی از آنها به ویژه قوانین پرکاربرد داشته باشد.

گفتنی است این باور وجود دارد که هر چه گزارش های مالی با کیفیت بالاتری تهیه و ارائه شوند، ریسک اطلاعات کاهش می یابد. این اطلاعات با کیفیت به واسطه استانداردها و ضوابط معتبر تهیه و جمع آوری می شوند.

در ادامه سعی داریم تعریف درستی از استانداردهای حسابداری و لزوم رعایت آنها ارائه دهیم و استانداردهای حسابداری ایران را با استانداردهای حسابداری بین المللی مقایسه کنیم.

 

تعریف استانداردهای حسابداری

استانداردهای حسابداری را می توان مقررات و قوانین حاکم بر چگونگی انجام کار حسابداری تعریف نمود. این استانداردها تعیین می کنند که در گزارش های مالی چه اطلاعاتی باید در نظر گرفته شوند.

در تدوین استانداردهای حسابداری دو رویکرد کلی وجود دارد:

  • رویکرد اصول محور : در این رویکرد ارائه چارچوب کلی و ساده بر هر چیز دیگری اهمیت دارد
  • رویکرد قواعد محور : که استانداردها بر پایه قواعد از پیش تعیین شده تنظیم می شوند

با در نظر گرفتن تعریف استاندارد حسابداری، این قوانین با هدف تسهیل استفاده از اطلاعات گزارش های مالی یک شرکت بدون محدودیت جغرافیایی و در نتیجه امکان جذب سرمایه بیشتر تدوین شده اند. بنابراین در حسابداری استانداردهای بین المللی نیز وجود دارد که اکثر کشورها این استانداردها را پذیرفته و شرکت هایی که در سطح بین المللی فعالیت دارند، می بایست فعالیت های حسابداری خود را منطبق با این استانداردها ثبت نمایند.

 

علاوه بر این، اگر کیفیت استاندارد تعیین شده برای حسابداری بالا باشد، چون به استفاده کنندگان از این اطلاعات برای تصمیم گیری بهتر کمک می کند، می توان گفت این استاندارد منجر به بهبود گزارشگری مالی می شود. لازم است بدانید که هر استاندارد باید از جنبه های مختلفی ارزیابی شود. به عنوان مثال اینکه آیا بر میزان افشا تاثیر دارد؟ مبتنی بر صورت سود و زیان است یا ترازنامه؟ جملات روشن را شامل می شود؟ رهنمودهای اجرایی را در نظر گرفته و یا استثنائات را مجاز دانسته است یا خیر؟ هر یک از این ویژگی ها تاثیر متفاوتی بر کیفیت اطلاعات خواهد داشت. رویکرد ترازنامه ای ارائه منصفانه ای از ترازنامه را به همراه دارد ؛ افزایش افشا باعث تقویت محیط اطلاعاتی شده که خود بهبود در کیفیت حسابداری را به همراه دارد.

 استانداردهای حسابداری چیست

استانداردهای حسابداری در ایران

جالب است بدانید تا سال 1380 در ایران شرکت های مختلف قوانین مالیاتی را مبنای محاسبات حسابداری خود قرار می دادند و در نتیجه استفاده کنندگان صورت های مالی، اعداد و ارقام مالی محاسبه شده بر مبنای قوانین مالیاتی را پایه و اساس تصمیم گیری های خود قرار می دادند. بنابراین می توان گفت تا آن زمان قانون مالیات های مستقیم از موثرترین قوانین بر حسابداری شرکت ها بوده است.

اما از سال 1380 به بعد که استفاده از استانداردهای حسابداری در تدوین صورت ها و گزارش های مالی مختلف به یک ضرورت تبدیل شد، مبنای تنظیم این گزارش ها از قوانین مالیاتی به استاداردهای حسابداری تغییر پیدا کرد.

در اینجا لازم است این نکته را نیز یادآوری کنیم که تا سال 1380 سود حسابداری و سود مشمول مالیات، عددی یکسان بوده است که پس از استفاده از استانداردهای حسابداری، بین سود حسابداری محاسبه شده در صورت های مالی با درآمد مشمول مالیات تفاوت به وجود آمد.

در ایران کمیته تدوین استانداردهای حسابداری زیر نظر سازمان حسابرسی کل کشور فعالیت دارد که مسئولیت تدوین و تصویب استانداردهای حسابداری در ایران را برعهده دارد. بر همین اساس هر سال نسخه جدیدی از استانداردهای حسابداری توسط سازمان حسابرسی اعلام می شود که شرکت ها صرف نظر از اندازه و نوع فعالیت ملزم به رعایت این استانداردها هستند.

 استاندارد حسابدارای بین المللی به چه معنا است

استاندارد حسابداری بین المللی (IAS) چیست؟

به سیستم جهانی از مفاهیم و استانداردهای حسابداری که تمام کشورها آن را پذیرفته و آن را در تنظیم گزارش های مالی خود اجرا می کنند، استاندارد حسابداری بین المللی گفته می شود. قوانین این استاندارد جنبه های مالی شرکت ها یعنی درآمد، دارایی و بدهی را پوشش می دهد.

البته گاهی کشورها متناسب با سیاست های مالی حسابداری خود، برخی از معیارهای استاندارد بین المللی را تغییر می دهند تا کارایی آن فزایش یابد. این تغییرات بسیار جزیی بوده و می توان ادعا کرد پایه تمام گزارش های مالی در سطح جهان یکسان است.

امروزه به دلیل توسعه و رشد شرکت های بزرگ و چند ملیتی رعایت کردن استانداردهای بین المللی حسابداری به امری حیاتی تبدیل شده است.

استاندارد بین المللی حسابداری (IAS) قواعد و اصولی را ایجاد می کند که می بایست تمام حسابداران به این قوانین پایبند باشند. به بیان دیگر این استاندارد کمک می کند تا صورت های مالی تنظیم شده توسط شرکت ها، بر اساس استانداردی ثابت و قابل قبول همگان باشد. در نتیجه با وجود تفاوت در قوانین مالیاتی شرکت های مختلف، گزارش های مالی برای تمام حسابداران و حسابرسان قابل درک خواهد بود.

به همین ترتیب چنین شرکت هایی باید برای ثبت اطلاعات و تراکنش های مالی خود از نرم افزار حسابداری که منطبق با استانداردهای بین المللی است، استفاده کنند تا به هنگام ارائه گزارش های مالی مختلف به مخاطبان و سازمان های مربوطه با مشکل حیاتی مواجه نشوند.

استاندارد IFRS

هیات استانداردهای حسابداری بین المللی به عنوان یک نهاد مستقل و متشکل از 15 کشور مختلف، در سال 2001 فعالیت خود را آغاز کرد، و تا کنون بیش از 120 کشور استانداردهای تعریف شده را به عنوان استاندارد گزارش دهی مالی پذیرفته اند. استاندارد IFRS که مجموعه ای از استانداردهای حسابداری (اصول و رویه های تدوین صورت مالی) است، توسط انجمن IASB تصویب شده است.

به واسطه پذیرش IFRS، شرکت ها می توانند صورت های مالی خود را با اصولی مشابه با اصول شرکت های رقیب خارجی تنظیم کنند؛ این امر امکان مقایسه کردن شرکت هایی که در زمینه واحدی فعالیت دارند را فراهم می آورد. علاوه براین، شرکت هایی که به دنبال جذب سرمایه گذار خارجی هستند نیز می بایست بر اساس استاندارد IFRS امور حسابداری خود را انجام دهند.

 ضرورت استفاده از استانداردهای حسابداری

ضرورت تعریف استانداردهای حسابداری

حسابداری به عنوان یک نظام اطلاعاتی، با پردازش و تحلیل اطلاعات مالی سر و کار دارد. به واسطه تحلیل اطلاعات مالی شفاف و قابل مقایسه، تصمیم گیری های آگاهانه و به دنبال آن رشد اقتصادی امکان پذیر خواهد بود. استانداردهای حسابداری که براساس اصول و مفاهیم اولیه حسابداری تدوین می شوند، به عنوان راهنمای عمل برای افراد مشغول در زمینه حسابداری معرفی شده اند. بنابراین انتظار می رود حسابدار وظایف حسابداری خود را بر اساس این راهنمای عمل انجام دهد. از این طریق تمامی شرکت ها امور حسابداری خود را به طوری مشابه انجام داده و امکان تحلیل اطلاعات مالی هر شرکتی برای مخاطبان وجود دارد.

از این روی مهم ترین دلایلی که می توان برای تنظیم گزارش های مالی مختلف در نظر گرفت، ارائه گزارشی جامع و کامل برای کسب اطمینان سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان از توانایی واحد تجاری در برآورده کردن تعهدات مالی خود است.

جالب است بدانید محصول نهایی سیستم حسابداری همین گزارشگری مالی است و به همین دلیل لازم است افشای اطلاعات حسابداری به گونه ای باشد که دسترسی به آن برای همه امکان پذیر باشد.

در این شرایط اگر اصول و قوانین خاصی در تهیه گزارش ها وجود داشته باشد، تحلیل گزارش های تنظیم شده در شرکت های مختلف برای همه، امری ساده خواهد بود. پس یکی از اهداف تدوین استانداردهای حسابداری، افزایش کیفیت اطلاعات حسابداری و ایفای نقش اطلاع رسانی حسابداری به خوبی و درستی است.

اطلاعات مالی را می توان از منابع مختلفی به دست آورد ولی امروزه صورت های مالی که با هدف گزارشگری تنظیم می شوند، هسته اصلی در منابع اطلاعاتی هستند. در نتیجه هرچه کیفیت اطلاعات ارائه شده در این منابع بالاتر باشد، تصمیم گیری و حتی پیش بینی امور شرکت بهتر و دقیق تر خواهد بود. صورت های مالی زمانی از کیفیت مطلوب برخوردار خواهند بود که بر مبنای اصول و استانداردهای حسابداری تدوین شده باشند. همان طور که می دانید مهم ترین صورت های مالی در حسابداری، صورت سود و زیان، ترازنامه و صورت گردش وجوه نقد است که اگر به سایت سازمان حسابرسی مراجعه کنید، متوجه خواهید شد که اکثر عناوین استاندارد مرتبط به صورت های مالی حسابداری است.

 

نرم افزار حسابداری پارمیس

همان طور که مطالعه کردید رعایت اصول حسابداری به هنگام ثبت داده ها و تراکنش های مالی امری ضروری است. به گونه ای که اگر گزارش های مالی ارائه شده توسط شرکت ها بر اساس این اصول و استانداردها نباشد، امکان بررسی و تحلیل آنها برای مخاطبان سخت و یا غیرممکن خواهد بود. به همین دلیل نرم افزار حسابداری انتخابی برای ثبت اطلاعات می بایست بر اساس استانداردهای حسابداری طراحی شده باشد، تا در کنار ثبت دقیق و درست اطلاعات، گزارش های مالی که به کاربران خود ارائه می دهد نیز بر اساس اصول حسابداری باشد. شرکت فناوری اطلاعات پارمیس که سال های بسیاری در زمینه طراحی نرم افزارهای حسابداری شرکتی، تولیدی و بازرگانی فعالیت دارد، در کنار رعایت اصول و استانداردهای حسابداری به نیاز کاربران خود نیز توجه بسیاری داشته است. به همین دلیل به ارائه نرم افزار مالی و حسابداری یکپارچه با نام پارمیس استار پرداخته است که به کمک آن تمام داده های مربوط به یک شرکت به صورت یکپارچه ثبت و ذخیره می شود. پارمیس استار که نرم افزار حقوق و دستمزد، نرم افزار بازرگانی خارجی، نرم افزار پخش مویرگی، نرم افزار انبار و فروشگاهی را شامل می شود، تمامی استانداردهای حسابداری را در نظر گرفته است.

نوشته های مشابه

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه پارمیس

با عضویت در خبرنامه، داغ ترین مطالب هفتگی وبلاگ پارمیس را دریافت کنید!