مقالات

محاسبه حقوق و دستمزد در حسابداری

حقوق و دستمزد یکی از مباحث مهم به هنگام استخدام و مشغول به کار شدن در یک واحد اقتصادی است که در همان ابتدا و پیش از شروع همکاری بر حسب توافق بین کارفرما و کارمند تعیین می شود.

در ساده ترین شکل می توان حقوق و دستمزد را به عنوان هزینه ای که کارفرما به کارمند خود در جریان تولید کالا یا ارائه خدمت به منظور جبران کار انجام شده توسط وی پرداخت می کند، تعریف نمود. بنابراین حقوق و دستمزد کارکنان یکی از ارکان موثر در تعیین قیمت نهایی کالا و خدمت است و به همین دلیل در حسابداری محاسبه حقوق و دستمزد اهمیت بسیاری دارد. در ادامه قصد داریم با حسابداری حقوق و دستمزد و مزایای آن و قوانین لازم برای محاسبه آن آشنا شویم.

مطالعه بیشتر : بهای تمام شده تولید در حسابداری چیست؟

 

حسابداری حقوق و دستمزد چیست؟

حسابداری حقوق و دستمزد شامل تمام امور حسابداری مرتبط به محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان بر حسب کارکرد آنها است. آنچه که حسابدار تحت عنوان حسابداری حقوق و دستمزد موظف به انجام دادن است، ثبت دقیق ساعت های کاری و مرخصی تمام کارکنان، اطلاع دقیق از شرایط قرارداد هر فرد و در نظر گرفتن مزایای مرتبط با وی و درنهایت محاسبه حقوق ماهیانه متناسب با قرارداد کاری توافق شده بین کارمند و کارفرما است.

نتیجه حسابداری حقوق و دستمزد همان لیست حقوق در انتهای ماه، فیش حقوقی محاسبه شده برای هر فرد و واریز وجه مرتبط تحت عنوان حقوق است.

لیست حقوق مبلغی است که برای یک بازه زمانی مشخص و در تاریخی ثابت و معین به ازای مقدار کار مشخص به کارکنان پرداخت می شود.

 البته برای محاسبه دقیق حقوق، حسابدار به اطلاعات مشخصی از کارکنان نیاز دارد که در ادامه به تفصیل آنها را بیان خواهیم کرد.

 حسابداری حقوق و دستمزد چیست

دستمزد واقعی و دستمزد اسمی چیست؟

لازم است قبل از توضیح دستمزد واقعی و دستمزد اسمی، تفاوت بین حقوق و دستمزد را مشخص کنیم. حقوق را برای پرداختی به کارکنان به کار می برند که اغلب ماهیانه محاسبه می شود؛ در حالی که دستمزد رایج ترین شیوه پرداخت به کارگران معرفی شده و ساعت به عنوان مبنای محاسبه آن تعیین شده است.

همان گونه که از عنوان این بخش پیدا است، دستمزد را به دو نوع اسمی و واقعی تقسیم می کنند.

  • دستمزد اسمی : همان پول و دستمزدی است که در بازه زمانی مشخص به عنوان هزینه انجام کار به نیروی کار پرداخت می شود.
  • دستمزد واقعی : این نوع دستمزد بیان کننده قدرت واقعی نیروی کار در خرید است که به صورت نسبت دستمزد اسمی به سطح عمومی قیمت ها تعریف می شود.

 

محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان توسط حسابداری

محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان شرکت مانند دیگر هزینه ها و مخارج ازجمله وظایف حسابداری است. البته همان طور که در بالا گفتیم، برای محاسبه حقوق و دستمزد به صورت دقیق و درست به اطلاعاتی در رابطه با شرایط کاری توافق شده بین کارفرما و کارمند نیاز است که این اطلاعات توسط بخش منابع انسانی در اختیار حسابداری قرار می گیرد.

شرایط کار و استخدام کارکنان، تسهیلات مالی و رفاهی که شرکت برای کارکنان خود در نظر گرفته است، مزایای تعیین شده برای کارکنان و مواردی از این دست که میزان حقوق را تعیین می کند، می بایست در اختیار واحد حسابداری قرار بگیرند. به همین دلیل همکاری واحد منابع انسانی با واحد حسابداری تحت عنوان هدایت کننده فرایند محاسبه حقوق و دستمزد و نظارت با هدف رعایت الزامات قانونی ضروری است.

حکم کارگزینی کلیه دریافت های قانونی کارگر که شامل مزد یا حقوق، حق مسکن، حق اولاد، بن کارگری، مزایای غیرنقدی، پاداش افزایش تولید، ایاب و ذهاب، سود سالانه بر اساس قرارداد می شود را مشخص می کند.

البته گفتنی است در کنار اطلاعات دریافت شده از واحد منابع انسانی، بخش حسابداری باید اطلاعات دقیق و به روزی از قوانین وزارت کار در رابطه با محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان مانند حقوق پایه، هزینه مسکن، عائله مندی و مزایای دیگری که باید در فیش حقوقی در نظر گرفته شود، داشته باشد.

با در نظر گرفتن تمامی قوانین و شرایط ، فرمول محاسبه حقوق و دستمزد در نرم افزار حسابداری تعریف شده و دریافتی تمام کارکنان شرکت برحسب نرخ حقوق و دستمزد سال محاسبه می شود.

در محاسبه حقوق و دستمزد، تمام دریافتی های قانونی مانند حق اولاد، حق مسکن، خوار و بار و بن کارگری در نظر گرفته می شود.

 مراحل محاسبه حقوق و دستمزد

مراحل محاسبه حقوق و دستمزد در حسابداری

برخلاف تصور عموم، محاسبه حقوق و دستمزد کاری بسیار حساس و دقیق است، به گونه ای که اشتباهی کوچک می تواند اختلاف رقم قابل توجهی را ناشی شود. به همین دلیل مراحل زیر را برای افزایش دقت در محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان تعریف کرده اند.

  • تعیین حقوق پایه : حقوق پایه هر سال توسط شورای عالی کار تعیین می شود ولی این حقوق هیچ محدودیتی برای تعیین حقوق کارکنان به وجود نمی آورد. زیرا مبلغ حقوق پیش از شروع همکاری و به صورت توافق بین کارفرما و کارمند تعیین می شود و این حقوق در واقع حداقل حقوق با شرایط وزارت کار را تعیین می نماید.

همان طور که گفتیم حداقل مزد با در نظر گرفتن شرایط تورمی و معیارهای بسیار دیگری، در ابتدای هر سال توسط شورای عالی کار اعلام می شود. این حداقل مزد کارفرمایان را موظف می کند به ازای کار انجام شده در ساعات قانونی دستمزدی کمتر از حداقل تعیین شده به کارکنان خود پرداخت نکنند.

  • محاسبه اضافه کاری : اضافه کار ازجمله فاکتورهای مهم در محاسبه حقوق و دستمزد است. اضافه کار به صورت استفاده از نیروی کار بیشتر از ساعت های تعیین شده توسط وزارت کار، تعریف شده است که برحسب توافق طرفین می تواند 40% بیشتر از نرخ مزد عادی در نظر گرفته شود.
  • محاسبه مزایای تعلق گرفته به نیروی کار : با توجه به اینکه مزایای هر یک از کارکنان متناسب با کارکرد آن ماه تعیین می شود، می بایست هر ماه برای هر یک از کارکنان به طور مجزا مزایا و حق بن محاسبه شود.

لازم به یادآوری است که مزایا را به دو دسته کلی مزایای مستمر و مزایای غیرمستمر تقسیم می کنند.

مزایای مستمر: صرف نظر از حقوق پایه، مزایایی که در قالب افزایش حقوق نقدی و غیرنقدی پرداخت شوند در این دسته قرار می گیرند. به عنوان مثال مسکن سازمانی و بن تهیه مواد غذایی ازجمله مزایای غیرنقدی و حق ایاب و ذهاب و حق کشیک از نمونه های مزایای نقدی هستند.

مزایای غیرمستمر : این نوع بیشتر برای کارگران در نظر گرفته می شود و تاثیری در افزایش حقوق ماهیانه ندارد. پاداش، عیدی آخر سال، حق ماموریت و دریافت مبالغ مرخصی های استفاده نشده از نمونه های مزایای غیرمستمر هستند.

برای آشنایی با نحوه محاسبه عیدی و پاداش آخر سال می توانید به مقاله "فرمول و نحوه محاسبه عیدی و پاداش" مراجعه کنید.

لازم به ذکر است بر اساس ماده 66 قانون کار، امکان ذخیره بیشتر از 9 روز از مرخصی سالانه برای کارکنان وجود ندارد و در صورت عدم استفاده از حق مرخصی باید مبلغ مربوط به روزهای استفاده نشده را دریافت نماید.

  • محاسبه مالیات حقوق و دستمزد : یکی از مباحث مهم در حسابداری مالیات است و همان طور که می دانید مالیات حقوق از نوع مالیات های مستقیم است که محاسبه و پرداخت آن بر عهده کارفرما قرار گرفته است. بنابراین قبل از پرداخت حقوق ماهیانه می بایست بخش حسابداری میزان مالیات تعلق گرفته به هر فرد را محاسبه و از حقوق کسر نماید. نرخ مالیات حقوق هر سال متفاوت بوده و با میزان دریافتی فرد رابطه مستقیم دارد و به تمام افرادی که به دلیل فعالیت کاری خود حقوق دریافت کرده و بیمه تامین اجتماعی برای آنها لحاظ می شود، تعلق می گیرد.
مطالعه بیشتر : مالیات چیست؟ تقسیم بندی انواع مالیات در ایران
  • حق بیمه تامین اجتماعی : در کنار مالیات حقوق، حق بیمه نیز در دسته کسورات حقوق و دستمزد قرار می گیرد. حق بیمه به منظور اعطای خدمات بیمه به فرد در نظر گرفته شده است که حدود 30% از جمع حقوق و مزایای آن را شامل می شود. البته پرداخت تنها 7% از این مقدار به عهده فرد و مابقی بر عهده کارفرما است.

 محاسبه و پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان

جدول حقوق و دستمزد سال 1400

شورای عالی کار با حضور نمایندگان سه گروه (دولت، کارفرمایان و کارگران) در جلسه مورخ ۲۳/۱۲/۱۳۹۹ پس از بحث و بررسی، حداقل مزد سال ۱۴۰۰ را تصویب کرد. بر این اساس حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۰ با ۳۹ درصد افزایش نسبت به سال ۹۹، به غیر از سایر مزایای مستمر ۲۶.۵۵۴.۹۵۰ ریال تعیین شده است.

به این ترتیب حداقل حقوق کارگران از ۱ میلیون و ۹۱۰ هزار تومان به ۲ میلیون و ۶۵۵ هزار تومان افزایش می یابد. حق مسکن کارگران به ۴۵۰ هزار تومان و بن و خوار و بار به ۶۰۰ هزار تومان افزایش یافت. همچنین پایه سنوات ۱۴۰ هزار تومان تعیین شد. و حق اولاد متناسب با رقم سال قبل با ۳۹ درصد افزایش اضافه می‌شود و مجموع دریافتی حقوق یک کارگر حداقلی بگیر با یک فرزند ۴ میلیون و ۱۱۱ هزار و ۴۲ تومان در ماه خواهد بود. در جدول زیر حقوق و مزایای کارگران مشمول قانون کار در سال 1400 به طور کامل ذکر شده است.

 

نرم افزار حقوق و دستمزد پارمیس استار

محاسبه حقوق و دستمزد کارکنان و تهیه لیست حقوق به صورت ماهیانه ازجمله وظایف بخش حسابداری است که البته نیاز به همکاری بخش های دیگر شرکت برای دریافت اطلاعات لازم وجود دارد.

در گذشته اغلب واحد حسابداری به کمک برنامه اکسل و امکانات گسترده برای تعیین فرمول محاسبه حقوق و دستمزد استفاده می کردند. اما امروزه نرم افزارهای مختلف حسابداری تحت عنوان نرم افزار حقوق و دستمزد به بازار ارائه شده اند که تمام نیاز حسابداری را برای محاسبه دقیق حقوق و دستمزد برآورده می نماید.

فناوری اطلاعات پارمیس نیز در پاسخ به این نیاز شرکت ها، نرم افزار حقوق و دستمزد پارمیس استار خود را با قابلیت یکپارچه شدن با دیگر نرم افزارهای مالی شرکت مانند نرم افزار خزانه داری، نرم افزار مالی و حسابداری، نرم افزار تولید و بهای تمام شده، نرم افزار بازرگانی، نرم افزار اطلاع رسانی ارائه کرده است.

این نرم افزار علاوه بر محاسبه حقوق و دستمزد، گزارشات قانونی مرتبط مانند گزارش بیمه و مالیات را نیز تهیه می کند. با هدف افزایش دقت در محاسبه حقوق امکان تعریف آیتم های مختلف همچون آیتم های پرسنلی، کارکردی و حقوقی و مهم تر از همه فرمول نویسی فیش های حقوقی در نرم افزار حقوق و دستمزد پارمیس در نظر گرفته شده است.

نوشته های مشابه

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه پارمیس

با عضویت در خبرنامه، داغ ترین مطالب هفتگی وبلاگ پارمیس را دریافت کنید!