مقالات

ترازنامه حسابداری چیست؟ ترازنامه به عنوان صورت مالی چه کاربردی دارد؟

ترازنامه یکی از سه صورت مالی مهم در حسابداری است که با هدف گزارش سلامت مالی یک واحد اقتصادی تهیه می شود. این گزارش مالی برای مخاطبان داخل و خارج سازمان تهیه می شود که وضعیت مالی شرکت و توان آن در پرداخت تعهدات مالی خود را مشخص می کند. بر این اساس برای پرداخت اعتبارهای مالی به شرکت و یا تعیین مسیر رسیدن به اهداف مشخص تصمیم گیری می شود.

ناگفته نماند اغلب ترازنامه یک واحد اقتصادی را برای دو یا سه سال متوالی با یکدیگر مقایسه می کنند تا عملکرد آن واحد از نظر فعالیت های مالی بررسی شده و زمینه های پیشرفت شرکت مشخص شود.

در ادامه تعریف دقیق ترازنامه، عوامل ضروری که باید در ترازنامه ذکر شوند و دلایل اهمیت آن را بیان خواهیم کرد.

 

تعریف ترازنامه

ترازنامه یکی از صورت های مالی مهم در حسابداری است که می توان آن را به عنوان گزارشی از دارایی ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام یک واحد اقتصادی برای یک بازه زمانی مشخص تعریف نمود.

با توجه به فاکتورهایی که در ترازنامه وجود دارند و بررسی میزان بدهی، سرمایه و دارایی واحد اقتصادی که در آن گزارش شده است، می توان موقعیت مالی واحد اقتصادی مد نظر را به صورت لحظه ای بررسی نمود.

مطالعه بیشتر : صورت سود و زیان چیست؟

ساختار ترازنامه بر اساس فرمول اصلی حسابداری یعنی دارایی برابر است با مجموع بدهی و سرمایه صاحبان سهام شکل گرفته است. به همین دلیل ترازنامه می تواند گزارشی از ساختار مالی واحد اقتصادی در اختیار افراد قرار دهد. از این گزارش برای بررسی وضعیت مالی و تصمیم گیری در رابطه با اعطای سرمایه به شرکت استفاده می شود.

دارایی = بدهی + سرمایه (حقوق صاحبان سهام)

 

 لازم به تاکید است بر اساس فرمول حسابداری باید همواره مجموع بدهی ها و حقوق صاحبان سرمایه با میزان دارایی برابر باشد. عدم برابری این حساب ها نشان دهنده خطا و مشکل در حسابداری است که می بایست برطرف شود.

 اقلامی که باید در ترازنامه وجود داشته باشد

چه اقلامی در ترازنامه وجود دارد؟

طبق تعریف دارایی ها، بدهی و سرمایه ها در ترازنامه گزارش می شوند. بنابراین این سه فاکتور باید در ترازنامه ثبت شوند:

  • دارایی ها

منظور از دارایی مواردی است که سرمایه واحد اقتصادی در آن مصرف شده و می تواند به پول نقد تبدیل شود. در ترازنامه می بایست دارایی ها بر اساس میزان نقدینگی از بالا به پایین ثبت شوند.

همان طور که میدانید دارایی ها به دو نوع دارایی جاری و دارایی غیرجاری تقسیم می شوند که در گزارش ترازنامه و بر حسب میزان نقدینگی ابتدا باید دارایی های جاری ذکر شوند.

دارایی جاری : به دارایی هایی که در بازه زمانی کمتر از یک سال به پول نقد تبدیل می شوند، دارایی جاری گفته می شود. آنچه که در ترازنامه به عنوان دارایی جاری در نظر گرفته می شود شامل موارد زیر است:

  1. وجه نقد و معادل های نقدی مانند چک و ارز و حساب های پس انداز که به عنوان دارایی با بالاترین نقدینگی به شمار می روند.
  2. اوراق بهادار قابل فروش که می توان در کمتر از یک سال آنها را فروخته و به پول نقد تبدیل کرد.
  3. حساب های دریافتنی که واحد اقتصادی می تواند در کوتاه مدت آنها را دریافت کند.
  4. موجودی کالا یعنی مواد اولیه و محصولات نهایی که در بازار هدف خود متقاضی داشته و قابل فروش هستند.
  5. مخارج پیش پرداخت شده مانند اجاره ساختمان اداری یا بیمه که قبلاً پرداخت شده است.

دارایی غیرجاری : دارایی های بلند مدتی است که بیشتر از یک سال برای نقد کردن آنها زمان نیاز است. مهم ترین دارایی های غیرجاری ثبت شده در ترازنامه عبارتند از:

  1. دارایی های ثابت که ساختمان ها و املاک، ماشین آلات و دیگر تجهیزات را شامل می شود.
  2. اوراق بهادار بلند مدت که سرمایه گذاری انجام شده در این زمینه را نمی توان در کمتر از یک سال به وجه نقد تبدیل کرد.
  3. دارایی های نامشهود که شامل حق چاپ، حق امتیاز و حق ثبت اختراع می شود.
مطالعه بیشتر : مالیات چیست؟ تقسیم بندی انواع مالیات در ایران

 

  • بدهی ها

بدهی ها همان دیونی است که باید توسط واحد اقتصادی پرداخت شود. همانند دارایی، بدهی ها نیز به دو دسته بدهی های جاری و بدهی های غیرجاری تقسیم می شوند.

بدهی جاری در کمتر از یک سال باید به افراد و یا سازمان ها پرداخت شوند. مانند حقوق و دستمزد، اجاره ساختمان، هزینه آب و برق، مالیات و بدهی بانکی

بدهی غیرجاری نیز همان دیون بلندمدت مانند وام های بلند مدت دریافتی از بانک ها و موسسات، مالیات بر درآمد معوق را شامل می شود.

مطالعه بیشتر : تفاوت علی الحساب و پیش پرداخت در حسابداری چیست؟

 

  • حقوق صاحبان سرمایه

پولی که به صاحبان کسب و کار تعلق دارد در این دسته قرار می گیرد. به عنوان مثال برای راه اندازی یک کسب و کار سه نفر با هم شریک شده و هر کدام مبلغی پول را به عنوان سرمایه اولیه راه اندازی کسب وکار پرداخت می کنند. در ترازنامه مبلغ پرداختی توسط این افراد به عنوان حقوق صاحبان سهام نوشته می شود.

 انواع ترازنامه

بررسی انواع ترازنامه

به طور کلی ترازنامه به دو صورت تهیه می شود:

  • شکل حساب

در این نوع، ترازنامه به شکل T نوشته می شود. در واقع در بالای گزارش ترازنامه عنوان و در زیر آن فاکتورهای موجود در ترازنامه نوشته می شود. به بیان دقیق تر، در زیر عنوان دو ستون وجود دارد که در ستون سمت راست دارایی ها و در ستون سمت چپ نیز بدهی ها و سرمایه نوشته می شود.

به همین دلیل در این نوع از ترازنامه، معادله حسابداری و تساوی حساب های مرتبط به هر بخش به خوبی نمایش داده می شود. این نوع از گزارش ترازنامه بسیار رایج است.

  • شکل گزارشی

در ترازنامه گزارشی همان طور که از نام آن نیز پیدا است، تمام اقلام ضروری در ترازنامه پشت سر هم و به صورت گزارشی نوشته می شود. بنابراین، دارایی ها، بدهی و حقوق صاحبان سرمایه به ترتیب در یک ستون و در زیر هم نوشته می شوند.

 اهمیت ترازنامه در حسابداری

چرا ترازنامه به عنوان صورت مالی مهم شناخته می شود؟

ترازنامه یکی از صورت های مالی مهم و پرکاربرد است که به صورت یک گزارش جامع، وضعیت مالی یک کسب و کار را برای بازه زمانی مشخصی نمایش می دهد. البته گاهی برای درک درست وضعیت مالی لازم است ترازنامه در کنار دیگر صورت های مالی بررسی شود.

مطالعه بیشتر : صورت جریان وجوه نقد چیست؟ بررسی اقلام و کاربرد تحلیل آن

در زیر دلایلی که باعث اهمیت ترازنامه برای یک واحد اقتصادی است را بیان می کنیم:

  • آگاهی از میزان نقدینگی

از آنجا که در ترازنامه دارایی ها و بدهی ها با هم مقایسه می شوند، به صاحبان مشاغل دید درست و دقیقی از میزان نقدینگی موجود ارائه می دهد. به واسطه این دید می توان تصمیمات بهتری برای تأمین تعهدات مالی کوتاه مدت و تحقق اهداف مالی اتخاذ نمود.

  • افزایش بهره وری

بررسی اطلاعات ترازنامه با صورت سود و زیان کمک می کند آنچه کسب و کار از دارایی های خود به دست آورده است را ارزیابی کرده و در رابطه با چگونگی ادامه فعالیت های کسب و کار به منظور رسیدن به سود بالاتر برنامه ریزی نمود.

  • تعیین نسبت بدهی به دارایی

نوع دیگری از اطلاعات که می توان به واسطه ترازنامه به دست آورد، نسبت بدهی به دارایی کسب وکار است. این اطلاعات کمک می کند سطح ریسک مالی شرکت را برآورد کرده و برای بهبود و رشد کسب وکار آگاهانه عمل نمایید.

نوشته های مشابه

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه پارمیس

با عضویت در خبرنامه، داغ ترین مطالب هفتگی وبلاگ پارمیس را دریافت کنید!