مقالات

مفهوم تنخواه در حسابداری چیست؟

 موسسات و شرکت های بزرگ و کوچک همواره با هزینه های متغیر و مختلفی مواجه هستند که امکان پیش بینی این هزینه ها وجود ندارد؛ از طرفی به دلیل ناچیز بودن این مبالغ امکان پرداخت به صورت چک وجود ندارد و یا از نظر زمانی طی مسیر اداری لازم جهت پرداخت توسط بخش حسابداری امکان پذیر نیست.

به عنوان مثال فرض کنید شرکت برخی از تجهیزات مورد نیاز خود را خریداری کرده است، مسلما هزینه حمل این وسایل به محل شرکت جدا از هزینه خرید آنها است و اغلب این مبلغ به صورت نقدی باید به راننده یا شرکت حمل و نقل پرداخت شود. گاهی ممکن است کارپرداز شرکت برای انجام وظایف خود در یک روز مجبور به پرداخت چندین بار کرایه تاکسی شود و یا هزینه هایی را برای انجام کارهای اداری مربوط به شرکت بپردازد.

این چنین هزینه هایی به صورت جداگانه مبالغی بسیار کم و جزیی هستند، ولی اگر تمام آنها در انتهای ماه و یا سال محاسبه شوند، مقدار قابل توجهی را به خود اختصاص می دهند. در حسابداری راه حلی که برای کنترل این دست از هزینه های شرکت ها و موسسات در نظر گرفته شده است، تنخواه یا تنخواه گردان حسابداری است.

 

تنخواه گردان حسابداری چیست؟

تنخواه گردان حسابداری یا Imprest Funds وجه نقدی است که هیئت مدیره با توجه به هزینه ها و شرایط شرکت برای تسهیل در انجام امور روزمره شرکت و پرداخت هزینه های جزئی مربوط به این امور در نظر می گیرد. اغلب مقدار تنخواه برای یک بازه زمانی مشخص، تعیین شده و در اختیار یکی از افراد شرکت قرار می گیرد. این فرد می تواند کارپرداز، مامور خرید و یا فرد دیگری باشد که در این شرایط تنخواه دار نامیده می شود.

با توجه به شرایط گفته شده لازم است تنخواه دار فردی امین و مورد اعتماد شرکت باشد و در قبال پرداخت تنخواه به شرکت تضمین دهد.

گفتنی است تنخواه دار موظف است کوچکترین هزینه های پرداخت شده را ثبت و در انتهای زمان مقرر شده لیست هزینه ها را به همراه سندهای رسمی آنها به حسابداری تحویل دهد.

 

هدف از تعریف تنخواه حسابداری چیست؟

در تمامی مطالب مربوط به حسابداری و مالی سه هدف کلی برای تعریف تنخواه حسابداری در نظر گرفته شده است که عبارتند از:

ایجاد سهولت و تسریع در امر پرداخت : همان طور که در بالا گفتیم هدف اصلی از تعریف تنخواه حسابداری، سهولت در انجام کارهای روزمره شرکت و سرعت بخشیدن به پرداخت های جزیی و ضروری که امکان پرداخت از طریق بانک و یا حسابداری وجود ندارد.

کاهش حجم عملیات پرداختهای نقد و بانک : یکی دیگر از اهداف تعریف تنخواه گردان حسابداری، کاهش حجم عملیات های پرداختی شرکت است. زیرا با توجه به تعریف فعالیت هایی که تنخواه برای آن در نظر گرفته شده است، حجم بالایی از این فعالیت ها در ماه وجود دارند که منجر به افزایش عملیات حسابداری شرکت می شوند.

افزایش کنترل وجوه نقد : محاسبه تمام هزینه هایی که برای امور روزانه شرکت پرداخت می شوند، مبلغ بالایی را به خود اختصاص می دهد که با تعریف تنخواه گردان حسابداری نظارت و کنترل دقیق تر این هزینه ها ممکن می شود.

پیشنهاد مطالعه : صورت سود و زیان چیست؟ | راهنمای محاسبه صورت سود و زیان

انواع تنخواه گردان حسابداری

با بررسی منابع مختلف در زمینه انواع تنخواه حسابداری، متوجه می شوید که تقسیم بندی های مختلفی وجود دارد. برخی تنخواه گردان را به صورت متغیر و ثابت و برخی دیگر به صورت کوتاه مدت و بلند مدت آن را تقسیم کرده اند.

  • تنخواه گردان دائم 

این نوع تنخواه به منظور پرداخت هزینه های جزئی شرکت برای یک دوره مالی به تنخواه گردان پرداخت می شود. در این نوع در ابتدای دوره مالی مبلغی برای تنخواه در نظر گرفته شده که در پایان دوره مالی، بعداز پرداخت هزینه ها و ارائه صورتحساب های آن به حسابداری تسویه می شود.

  • تنخواه گردان موقت

این نوع از تنخواه برای خریدهای مشخصی در نظر گرفته می شود که مبلغ آنها به حدی بزرگ است که قابل پرداخت از سمت تنخواه دائم نیست و علاوه برآن، مبلغ مشخص و دقیق خرید و نوع محصول مد نظر تعیین نشده است و امکان پرداخت از سمت حسابداری وجود ندارد.

 

تفاوت تنخواه گردان با صندوق

تا به اینجا با تعریف تنخواه حسابداری و هدف از آن آشنا شدیم. شاید برای شما این سوال پیش بیاید که تنخواه با حساب صندوق که در حسابداری بسیار پرکاربرد است، چه تفاوتی دارد. بهتر است برای تشخیص تفاوت بین تنخواه و صندوق، ابتدا با تعریف حساب صندوق آشنا شویم:

حساب صندوق همان وجه نقدی است که در شرکت به منظور انجام پرداخت ها و دریافت های روزانه استفاده می شود.

اما تفاوت ها

  1. تنخواه حسابداری در اختیار تخواه دار که مستقیما با فرآیند خرید و انجام امور شرکت در ارتباط است، قرار می گیرد؛ درحالیکه صندوق در اختیار مسئول خرید قرار نمی گیرد.
  2. تنخواه برای بازه زمانی مشخصی در نظر گرفته می شود و مبلغ آن با توجه هزینه های شرکت تا یک سقف مشخصی تعیین می شود اما صندوق این محدودیت را ندارد.
  3. مبلغ تنخواه که در اختیار تنخواه دار قرار می گیرد، به عنوان طلب شرکت از تنخواه دار در نظر گرفته شده و درصورتی که در پایان سال یا دوره مالی مبلغی از آن باقی مانده باشد، باید به حساب شرکت واریز شود. ولی صندوق دارایی شرکت به حساب می آید.
  4. بنا به تعریف تنخواه را برای هزینه های جزیی و مستمر شرکت در نظر می گیرند، درحالیکه صندوق برای شرکت هایی مناسب است که عملیات جاری آنها با دریافت و پرداخت وجه نقد در تعداد بالایی همراه است.

 

ثبت تنخواه در نرم افزار حسابداری پارمیس پرو

امروزه نرم افزارهای حسابداری مختلفی وجود دارند که شرکت ها بسته به نیاز و شرایط خود مناسب ترین نرم افزار حسابداری را انتخاب کرده و امور حسابداری خود را به کمک ان انجام می دهند. با توجه به ضرورت وجود تنخواه در تمام شرکت های کوچک و بزرگ و لزوم مدیریت هزینه های مربوط به آن، بخش تنخواه در تمام نرم افزارهای حسابداری وجود دارد.

نرم افزار حسابداری پارمیس پرو نیز تنخواه حسابداری را در قسمت بانک و چک خود در نظر گرفته است. برای ثبت تنخواه در نرم افزار حسابداری پارمیس پرو، از قسمت بانک و چک، بخش اطلاعات پایه گزینه "صندوق ها" را انتخاب و هزینه های مربوط را ثبت نمایید.

 ساده بودن محیط کاربری نرم افزار حسابداری پارمیس پرو به کاربران خود این امکان را می دهد که به راحتی هزینه های شرکت را مدیریت کرده و امور مربوط به حسابداری را با دقتی بیشتر انجام دهند.

تعریف تنخواه در نرم افزار حسابداری پارمیس

2 نظرات

  • لینک نظر حامد1111 یکشنبه, 15 اسفند 1395 09:30 ارسال شده توسط حامد1111

    توضیحات خیلی خوبی بود. ممنون. مفهوم تنخواه برام روشن شد.

  • لینک نظر فریده سه شنبه, 28 ارديبهشت 1395 16:49 ارسال شده توسط فریده

    مقاله جامع و کاملی بود خیلی ممنونم

ارسال نظر

کادرهایی که با علامت (*) مشخص شده اند وارد کردن اطلاعات در آنها الزامی می باشد. کد HTML مجاز نیست.

عضویت در خبرنامه پارمیس

با عضویت در خبرنامه، داغ ترین مطالب هفتگی وبلاگ پارمیس را دریافت کنید!