فساد در نظام اداری، كما و بیش گریبانگیر همه كشورها است، و یكی از بیماریهای مزمن و در واقع كهن ترین جراحت نظام اداری تلقی می شود، یعنی از هنگامی كه فعالیتهای بشری شكل سازمان یافته به خود گرفتند، فساد اداری نیز در نتیجه تعاملات درونی و تعامل با محیط، از متن ساختار ظهور كرد. در جمهوری اسلامی نیز بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ملی شدن واحدها و كارخانجات و سپس تأثیرگذاری جنگ بر مراكز دولتی باعث شد پس از اتمام جنگ نیز با توجه به اولویت بازسازی خرابی ها، فرصت اصلاح سیستمها، روشها، نظامات اداری، قوانین و مقررات و نظام نظارت و ارزیابی عملكردها بدست نیامد و لذا پایین بودن ریسك فساد همراه با وجود قدرت انحصار در تصمیم گیری و تصمیم سازی و سوء استفاده از رانتهای اطلاعاتی زمینه های بروز فساد در نظام اداری كشور را فراهم نمود. حال با توجه به اهمیت كنترل، پیشگیری و مقابله با فساد، با بررسی پیامدهای فساد به اختصار به برخی از آنها اشاره می شود.

 

- فساد از طریق خدشه وارد كردن بر سیاستهای دولت باعث اتلاف منابع و همچنین منافع ملت می شود.

- فساد مانع از رشد رقابت و موجب خنثی شدن تلاشها در جهت كاهش  فقر و تبعیض می گردد.

- فساد به افزایش هزینه معاملات و اخلال در روند تصمیم گیری های صحیح منجر می شود.

- فساد، با تضعیف انگیزه ها موجب زیانهای اجتماعی، و با تضعیف نهادهای موجود باعث زیانهای سیاسی، و با توزیع ناعادلانه منابع باعث زیانهای اقتصادی می شود.

ـ فساد موجب تضعیف اعتقاد و اعتماد مردم به توانایی و اراده سیاسی دولت برای جلوگیری از زیاده طلبی ها و در نهایت باعث قطع امید مردم به آینده ای بهتر می شود.

بنابراین ضرورت دارد برای جلوگیری از تشدید آسیبها در آینده، امروز با تمام توان و در تمام زمینه ها با علل و عوامل بروز فساد مالی مبارزه ای جدی و مستمر صورت گیرد. تا در جامعه ای سالم  و عاری از فساد، توسعه پایدار و همه جانبه در كشور محقق گردد.

 

طبقه بندی فساد از لحاظ هزینه و درآمد:

1-      دسته اول فسادی است كه به طور محسوس و ملموس برای دولت بیشترین هزینه را دارد.

2-      دسته دوم، فسادی است كه بیشترین هزینه را برای ارباب رجوع داشته و كمترین هزینه را برای دولت و بیشترین فایده را برای كارمند متخلف دولت دارد. مانند دریافت رشوه توسط برخی مأموران شهرداری و مالیاتی.

3-      دسته سوم فسادی است كه در ظاهر به طور محسوس دارای هزینه و فایده قابل توجهی برای دولت و یا بخش خصوصی و به طور كلی متخلفین نیست .

4-      دسته چهارم فسادی است كه بیشترین هزینه را برای دولت دارد و دارای كمترین هزینه و فایده برای متخلفین است .

5-      دسته پنجم، فسادی است كه به نفع مأمور دولت و ارباب رجوع می باشد و به ضرر دولت صورت می پذیرد مانند عدم دریافت مالیات.

 

مصادیق فساد مالی

مصادیق فساد مالی که در قوانین به آنها اشاره شده است موارد زیر می باشد:

1-      كلاهبرداری

2-      تحصیل مال از طریق نامشروع

3-      رشوه

4-      اختلاس

5-      تبانی در معاملات دولتی

6-      اخذ پورسانت

7-      اعمال نفوذ برخلاف حق و مقررات قانونی

8-      منظور داشتن نفعی برای خود یا دیگری

9-      تصدی بیش از یك شغل

10-  مداخله كاركنان دولت در معاملات دولتی

11-  عدم اعلام برخی جرایم مالی به مراجع ذی صلاح قضائی

12-  اظهارات از روی غرض و برخلاف حق

13-  تضیع اموال و وجوه دولتی

14-  تصرف غیر مجاز در اموال و وجوع دولتی

15-  جلوگیری از اجرای قانون

16-  خیانت در امانت

17-  جعل و تزویر

18-  اخلال در نظام اقتصادی كشور

19-  تخریب، معدن نمودن و ربودن اسناد و مدارك

20-  قاچاق كالا و ارز

21-  عدم پرداخت بدهی دولت با وجود تمكن مالی

22-  فرار مالیاتی

23-  تخلفات اداری

24-  تخلفات غیر اداری و غیر جزایی

 

پیامدهای فساد مالی در بخش اقتصادی چیست؟ 

-         كاهش سرمایه گذاری و درآمد

-         عدم امكان اعمال سیاست های پولی، مالی ‌و بازرگانی

-         توزیع ناعادلانه فرصت های اقتصادی و درآمدها

-         افزایش نرخ خطر پذیری سرمایه گذاری

-         فرار سرمایه

-         افزایش قلمرو و اقتصاد زیر زمینی

-         اتلاف منابع

-         منع رشد رقابت

-         افزایش هزینه معاملات (تجارت ) رسمی

-         افزایش نا امنی اقتصادی

 

پیامدهای فساد مالی در بخش اداری چیست؟ 

-         باعث می شود كه سازمان نتواند براساس اطلاعات و آمار صحیح، برنامه ریزی واقع بینانه نماید.

-         در صورت برنامه ریزی به دلیل پدیدار شدن حالت های انفعالی، خنثی و بی خاصیت در عده ای از كاركنان، آلودگی به فساد تعدادی دیگر انگشت شمار شدن افراد با انگیزه، سازمان نمی تواند به اهداف تعیین شده خود نایل شود.

-         بر اثر شیوع فساد، بهره وری نیروی انسانی و به طوركلی كارآیی منابع بسیار كاهش پیدا می كند

-         افراد متملق و نالایق به دلیل تمجید و ستایش مقامات مافوق، زمینه رشد بیشتری پیدا می كنند.

-         نارضایتی مشتریان، به دلیل عملكرد ضعیف سازمان افزایش می یابد.

-         به دلیل عدم امكان تأمین نیازهای ضروری و رفاه كاركنان خود سازمان، آنها هم به تدریج ابراز نارضایتی می كنند.

 

پیامدهای فساد مالی در بخش سیاسی چیست؟ 

-         کاهش امكان برنامه ریزی و سیاست گذاری واقع بینانه و صحیح در خصوص امور سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی

-         تضعیف موقعیت دولت

-         ایجاد نارضایتی های عمومی

-         كاهش قدرت چانه زنی دولت در روابط بین المللی

-         پیامدهای فرهنگی و اجتماعی

-         تضعیف فرهنگ قبح اجتماعی ارتكاب فساد

-         كاهش آستانه تحمل اجرای عدالت

-         تضعیف فرهنگ كار

-         فرار مغزها

-         ایجاد شكاف طبقاتی

-         اختلال در فرآیند جامعه پذیری

-         گسترش سایر انواع فساد

 

روشهاي پيشنهادي پيشگيري از فساد و تخلفات اداري و مالی

1- تقويت بنيان هاي مذهبي و اعتقادي كاركنان

2- ايجاد  نظام شايسته سالاري در سازمان

3- برخورد عقلايي با كاركنان بر اساس اصول علمي، انساني و اسلامي

4- دقت و توجه در پرداختها و پاداشها

5- بكارگيري دقيق و موثر سيستم تشويق و تنبيه

6- ايجاد سيستم خود كنترلي در افراد از طريق تقويت وجدان حرفه اي

7- برگزاري دوره هاي آموزشي لازم در جهت ارتقاء سطح دانش، بينش و توانش افراد

8- مشاركت كاركنان در طرحها، برنامه ها و تصميم گيريهاي سازماني

9- چرخش شغلي افراد در پست ها و موقعيت هاي مختلف كاري

10- ايجاد فضاي اعتماد و اطمينان، تفاهم و همدلي و روابط انساني مطلوب و سازنده در ميان كاركنان

11- شناسايي نقاط قوت و ضعف كاركنان در ابعاد شخصيتي، وظيفه اي و دانشي

12- تلاش در جهت ايجاد و بسط عدالت اداري و رفع تبعيض ها

13- تقويت روحيه قانون گرايي

14- خصوصی سازی و کوچک نمودن حجم دولت

15-  بکار گیری تجربه موفق سایر کشورها

منتشر شده در مقالات
نیاز به توضیحات بیشتر دارید؟
کارشناسان پارمیس آماده پاسخگویی به شما هستند...
با ما تماس بگیرید
خبرنامه
خبرنامه پارمیس
با عضویت در خبرنامه آخرین اخبار و اطلاعیه های پارمیس را در ایمیل خود دریافت نمایید.

افتخارات پارمیس

جوایز و افتخارات پارمیس