فساد در نظام اداری، كما و بیش گریبانگیر همه كشورها است، و یكی از بیماریهای مزمن و در واقع كهن ترین جراحت نظام اداری تلقی می شود، یعنی از هنگامی كه فعالیتهای بشری شكل سازمان یافته به خود گرفتند، فساد اداری نیز در نتیجه تعاملات درونی و تعامل با محیط، از متن ساختار ظهور كرد. در جمهوری اسلامی نیز بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، ملی شدن واحدها و كارخانجات و سپس تأثیرگذاری جنگ بر مراكز دولتی باعث شد پس از اتمام جنگ نیز با توجه به اولویت بازسازی خرابی ها، فرصت اصلاح سیستمها، روشها، نظامات اداری، قوانین و مقررات و نظام نظارت و ارزیابی عملكردها بدست نیامد و لذا پایین بودن ریسك فساد همراه با وجود قدرت انحصار در تصمیم گیری و تصمیم سازی و سوء استفاده از رانتهای اطلاعاتی زمینه های بروز فساد در نظام اداری كشور را فراهم نمود. حال با توجه به اهمیت كنترل، پیشگیری و مقابله با فساد، با بررسی پیامدهای فساد به اختصار به برخی از آنها اشاره می شود.

 

- فساد از طریق خدشه وارد كردن بر سیاستهای دولت باعث اتلاف منابع و همچنین منافع ملت می شود.

- فساد مانع از رشد رقابت و موجب خنثی شدن تلاشها در جهت كاهش  فقر و تبعیض می گردد.

- فساد به افزایش هزینه معاملات و اخلال در روند تصمیم گیری های صحیح منجر می شود.

- فساد، با تضعیف انگیزه ها موجب زیانهای اجتماعی، و با تضعیف نهادهای موجود باعث زیانهای سیاسی، و با توزیع ناعادلانه منابع باعث زیانهای اقتصادی می شود.

ـ فساد موجب تضعیف اعتقاد و اعتماد مردم به توانایی و اراده سیاسی دولت برای جلوگیری از زیاده طلبی ها و در نهایت باعث قطع امید مردم به آینده ای بهتر می شود.

بنابراین ضرورت دارد برای جلوگیری از تشدید آسیبها در آینده، امروز با تمام توان و در تمام زمینه ها با علل و عوامل بروز فساد مالی مبارزه ای جدی و مستمر صورت گیرد. تا در جامعه ای سالم  و عاری از فساد، توسعه پایدار و همه جانبه در كشور محقق گردد.

 

طبقه بندی فساد از لحاظ هزینه و درآمد:

1-      دسته اول فسادی است كه به طور محسوس و ملموس برای دولت بیشترین هزینه را دارد.

2-      دسته دوم، فسادی است كه بیشترین هزینه را برای ارباب رجوع داشته و كمترین هزینه را برای دولت و بیشترین فایده را برای كارمند متخلف دولت دارد. مانند دریافت رشوه توسط برخی مأموران شهرداری و مالیاتی.

3-      دسته سوم فسادی است كه در ظاهر به طور محسوس دارای هزینه و فایده قابل توجهی برای دولت و یا بخش خصوصی و به طور كلی متخلفین نیست .

4-      دسته چهارم فسادی است كه بیشترین هزینه را برای دولت دارد و دارای كمترین هزینه و فایده برای متخلفین است .

5-      دسته پنجم، فسادی است كه به نفع مأمور دولت و ارباب رجوع می باشد و به ضرر دولت صورت می پذیرد مانند عدم دریافت مالیات.

 

مصادیق فساد مالی

مصادیق فساد مالی که در قوانین به آنها اشاره شده است موارد زیر می باشد:

1-      كلاهبرداری

2-      تحصیل مال از طریق نامشروع

3-      رشوه

4-      اختلاس

5-      تبانی در معاملات دولتی

6-      اخذ پورسانت

7-      اعمال نفوذ برخلاف حق و مقررات قانونی

8-      منظور داشتن نفعی برای خود یا دیگری

9-      تصدی بیش از یك شغل

10-  مداخله كاركنان دولت در معاملات دولتی

11-  عدم اعلام برخی جرایم مالی به مراجع ذی صلاح قضائی

12-  اظهارات از روی غرض و برخلاف حق

13-  تضیع اموال و وجوه دولتی

14-  تصرف غیر مجاز در اموال و وجوع دولتی

15-  جلوگیری از اجرای قانون

16-  خیانت در امانت

17-  جعل و تزویر

18-  اخلال در نظام اقتصادی كشور

19-  تخریب، معدن نمودن و ربودن اسناد و مدارك

20-  قاچاق كالا و ارز

21-  عدم پرداخت بدهی دولت با وجود تمكن مالی

22-  فرار مالیاتی

23-  تخلفات اداری

24-  تخلفات غیر اداری و غیر جزایی

 

پیامدهای فساد مالی در بخش اقتصادی چیست؟ 

-         كاهش سرمایه گذاری و درآمد

-         عدم امكان اعمال سیاست های پولی، مالی ‌و بازرگانی

-         توزیع ناعادلانه فرصت های اقتصادی و درآمدها

-         افزایش نرخ خطر پذیری سرمایه گذاری

-         فرار سرمایه

-         افزایش قلمرو و اقتصاد زیر زمینی

-         اتلاف منابع

-         منع رشد رقابت

-         افزایش هزینه معاملات (تجارت ) رسمی

-         افزایش نا امنی اقتصادی

 

پیامدهای فساد مالی در بخش اداری چیست؟ 

-         باعث می شود كه سازمان نتواند براساس اطلاعات و آمار صحیح، برنامه ریزی واقع بینانه نماید.

-         در صورت برنامه ریزی به دلیل پدیدار شدن حالت های انفعالی، خنثی و بی خاصیت در عده ای از كاركنان، آلودگی به فساد تعدادی دیگر انگشت شمار شدن افراد با انگیزه، سازمان نمی تواند به اهداف تعیین شده خود نایل شود.

-         بر اثر شیوع فساد، بهره وری نیروی انسانی و به طوركلی كارآیی منابع بسیار كاهش پیدا می كند

-         افراد متملق و نالایق به دلیل تمجید و ستایش مقامات مافوق، زمینه رشد بیشتری پیدا می كنند.

-         نارضایتی مشتریان، به دلیل عملكرد ضعیف سازمان افزایش می یابد.

-         به دلیل عدم امكان تأمین نیازهای ضروری و رفاه كاركنان خود سازمان، آنها هم به تدریج ابراز نارضایتی می كنند.

 

پیامدهای فساد مالی در بخش سیاسی چیست؟ 

-         کاهش امكان برنامه ریزی و سیاست گذاری واقع بینانه و صحیح در خصوص امور سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی

-         تضعیف موقعیت دولت

-         ایجاد نارضایتی های عمومی

-         كاهش قدرت چانه زنی دولت در روابط بین المللی

-         پیامدهای فرهنگی و اجتماعی

-         تضعیف فرهنگ قبح اجتماعی ارتكاب فساد

-         كاهش آستانه تحمل اجرای عدالت

-         تضعیف فرهنگ كار

-         فرار مغزها

-         ایجاد شكاف طبقاتی

-         اختلال در فرآیند جامعه پذیری

-         گسترش سایر انواع فساد

 

روشهاي پيشنهادي پيشگيري از فساد و تخلفات اداري و مالی

1- تقويت بنيان هاي مذهبي و اعتقادي كاركنان

2- ايجاد  نظام شايسته سالاري در سازمان

3- برخورد عقلايي با كاركنان بر اساس اصول علمي، انساني و اسلامي

4- دقت و توجه در پرداختها و پاداشها

5- بكارگيري دقيق و موثر سيستم تشويق و تنبيه

6- ايجاد سيستم خود كنترلي در افراد از طريق تقويت وجدان حرفه اي

7- برگزاري دوره هاي آموزشي لازم در جهت ارتقاء سطح دانش، بينش و توانش افراد

8- مشاركت كاركنان در طرحها، برنامه ها و تصميم گيريهاي سازماني

9- چرخش شغلي افراد در پست ها و موقعيت هاي مختلف كاري

10- ايجاد فضاي اعتماد و اطمينان، تفاهم و همدلي و روابط انساني مطلوب و سازنده در ميان كاركنان

11- شناسايي نقاط قوت و ضعف كاركنان در ابعاد شخصيتي، وظيفه اي و دانشي

12- تلاش در جهت ايجاد و بسط عدالت اداري و رفع تبعيض ها

13- تقويت روحيه قانون گرايي

14- خصوصی سازی و کوچک نمودن حجم دولت

15-  بکار گیری تجربه موفق سایر کشورها

منتشر شده در مقالات
سه شنبه, 28 ارديبهشت 1395 16:01

مفهوم تنخواه در حسابداری چیست؟

در موسسات و شرکت ها برای پرداخت ها و هزینه های جزیی و یا پرداخت ها به اشیا و لوازمی که به طور اتفاقی مورد نیاز واقع می شود و خرید آنها فوریت دارد مانند پرداخت کرایه تاکسی و خرید غذا و سایر هزینه های جزیی، وجوهی پیش بینی شده و در نظر گرفته می شود که به این مقدار وجه نقد تنخواه یا تنخواه گردان گویند . این مبالغ در اختیار اشخاص یا افرادی قرار داده می شود. این افراد می توانند رییس حسابداری، حسابدار و یا تدارکات باشند که به این افراد تنخواه دار گویند .

باید توجه داشت که مبلغ تنخواه متناسب با هزینه ها و پرداختهای جزیی موسسه است و از شخص تنخواه دار تضمین لازم دریافت خواهد شد .

 

انواع تنخواه

وجوهی که به عنوان تنخواه در اختیار تنخواه دار قرار داده می شود می تواند ثابت یا متغیر باشد . استقرار سیستم تنخواه گردان شامل مراحل زیر می باشد :

•           متناسب با نیازهای شرکت مبلغی در اختیار یکی از کارکنان شرکت به عنوان متصدی تنخواه گردان یا تنخواه دار قرار میگیرد . ثبت روزنامه ایجاد تنخواه از طریق بدهکار کردن حساب تنخواه گردان و بستانکار کردن حساب موجودی نقد یا بانک انجام می شود .

•           تنخواه دار از محل وجه تنخواه به پرداخت مخارج جزئی مجاز . اقدام و اسناد هزینه مرتبط با آن مخارج را جمع آوری و نگهداری می کند . بنابراین در هر لحظه از زمان جمع وجه نقد موجود نزد تنخواه دار به علاوه مبالغ اسناد هزینه باید برابر با مبلغ اولیه وجه تنخواه گردان باشد .

 

هدف از ایجاد تنخواه گردان

ایجاد سهولت و تسریع در امر پرداخت: استفاده از تنخواه گردان در مورد پرداختهای جزئی هزینه ها و همچنین در مواردی که پرداختها جنبة فوریت دارند و یا دسترسی به بانک وجود ندارد، باعث سهولت و تسریع در امر پرداخت میشود.

کاهش حجم عملیات پرداختهای نقد و بانک: چنانچه پرداختهای مذکور در بند اول از طریق صندوق و یا بانک انجام پذیرد با توجه به تعداد پرداختها و طی مراحل عملیات پرداخت، این امر علاوه بر کندی در امر پرداخت موجب افزایش حجم عملیات حسابداری خواهد شد.

افزایش کنترل وجوه نقد: با توجه به بندهای فوق استفاده از روش پرداخت تنخواه گردان باعث افزایش کنترل بر وجوه نقد میشود که چگونگی ایجاد و استفاده از تنخواه گردان در این آیین نامه تشریح شده است.

 

روش کار تنخواه گردان

دارنده تنخواه مجاز به دریافت وجه از دیگران به جز تأمین مجدد تنخواه از سازمان نمیباشد.

عملیات مالی پرداختهای تنخواه گردان به هنگام واریز هزینه های انجام شده در حسابها ثبت میشوند.

پرداختهای هر یک از تنخواه گردانها به هزینه ها و موارد مشخص شده در یک واحد مثل واحد تدارکات، رستوران، روابط عمومی، نقلیه و غیره، اختصاص دارد.

 

رسیدگی به اسناد تنخواه گردان

اسناد قابل پرداخت از طریق تنخواه گردان در مراحل زیر رسیدگی میشوند.

 

قبل از پرداخت:

در مواردی که دارنده تنخواه گردان خود انجام دهندة هزینه نیز باشد، رسیدگی صرفاً به صورت شناخت و آگاهی به مسئول مالی از ماهیت پرداخت انجام میشود.

در مواردی که دارندة تنخواه گردان صرفاً پرداخت کننده باشد، رسیدگی های لازم براساس ضوابط موجود در امور مالی اعمال و پس از تأیید صحت آنها اقدام به پرداخت میشود.

 

بعد از پرداخت:

اسناد پرداخت شده از طریق تنخواه گردان به انضمام صورت خلاصه مربوط، به امور مالی ارسال میشود. امور مالی براساس ضوابط تعیین شده بررسی های لازم را به عمل آورده و پس از تأیید اسناد، مراحل تأمین تنخواه گردان انجام میشود.

تبصره8: در صورتی که تنخواه بابت خرید باشد درخواست خرید و رسیدهای کالا برای خرید از محل تنخواه و سایر مدارک مثبته پیوست میشود.

تبصره9: مسئول تنخواه گردان در خریدها ملزم به رعایت مفاد آیین نامه معاملات و سایر قوانین مربوط میباشد.

 

اسناد مربوطه

برگ پرداخت تنخواه گردان

فرم مجوز ایجاد تنخواه گردان

فهرست صورت هزینه های تنخواه گردان

در بعضی از شرکت ها حساب تنخواه گردان در پایان دوره مالی از طریق تسویه حساب با متصدی تنخواه گردان در مقابل حساب صندوق یا بانک بسته می شود . در برخی موارد نیز مانده حساب تنخواه گردان ممکن است از یک دوره به دوره بعدی منتقل شود .

 

تعریف تنخواه در نرم افزار حسابداری پارمیس پلاس

کاربران گرامی نرم افزار حسابداری پارمیس پلاس، میتوانند تنخواه های مورد نیاز خود را از منوی بانک و چک، بخش اطلاعات پایه و گزینه صندوق ها تعریف کنند. مطابق نمونه تصویر زیر :

تعریف تنخواه در نرم افزار حسابداری پارمیس

منتشر شده در مقالات
نیاز به توضیحات بیشتر دارید؟
کارشناسان پارمیس آماده پاسخگویی به شما هستند...
با ما تماس بگیرید
خبرنامه
خبرنامه پارمیس
با عضویت در خبرنامه آخرین اخبار و اطلاعیه های پارمیس را در ایمیل خود دریافت نمایید.

افتخارات پارمیس

جوایز و افتخارات پارمیس