حسابداری حقوق و دستمزد (بخش دوم) | نرم افزار حقوق و دستمزد

حسابداری حقوق و دستمزد (بخش دوم) | نرم افزار حقوق و دستمزد - 5.0 out of 5 based on 1 vote
حسابداری حقوق و دستمزد

اهميت شناخت قوانين و مقررات:

معمولاً بررسي تحولات اجتماعي و اقتصادي و شناخت جامعه و روابط در هر دوره تاريخي و قوانين و مقررات جاري آن زمان از اهميت بسزايي برخوردار است .همه مي دانيم كه قانون كار در هر كشوري از مهمترين قانون بعد قانون اساسي مي باشد و بي ترديد آگاهي وشناخت دست اندركاران از قوانين كار و تامين اجتماعي صرف نظر از قانون اساسي كه همه مردم بايستي از آن آگاه باشند هم به لحاظ اجرايي و هم به لحاظ نظري مفيد و موثر خواهد بود زيرا بسياري از اختلاف ها در محيط كار كه سبب تفسيح وقت و منابع از عدم آگاهي از قوانين و مقررات است. پس لازم است افرادي كه مسندي را مي پذيرند به قوانين و مقررات حوزه فعاليت خود شناخت لازم پيدا كنند . به عنوان مثال يك حسابدار حقوق و دستمزد علاوه بر اصول حسابداري بايستي اطلاعات دقيق از قوانين (كار، تامين اجتماعي، ماليات) داشته باشد تا در انجام كارها موفق باشد.

كارگر چه كسي است:

كارگر از نظر قانون كار كسي است كه در مقابل دريافت حق العمل اعم از مزد ، حقوق ، سود كمك عائله مندي هزينه مسكن ، خواروبار ، اياب و ذهاب يا ساير مزايا به درخواست كارفرما كار مي كند.

كارفرما چه كسي است:

كارفرما شخصي است حقيقي يا حقوقي كه كارگر به درخواست و حساب او در مقابل دريافت حق العمل كار مي كند. كليه كساني كه عهده دار اداره كارگاه هستند نماينده كارفرما محسوب مي شوند و كارفرما مسئول تعهداتي است كه نمايندگان مذكور در قبال كارگر به عهده مي گيرند.

كارگاه چه محلي است:

كارگاه محلي است كه كارگر به درخواست كارفرما يا نماينده او در آغاز كار مي كند از قبيل موسسات صنعتي ، كشاورزي، معدني، ساختماني، خدماتي،تجاري و ..........

براي اينكه قرارداد بين كارگر و كارفرما صحيح باشد رعايت شرايط ذيل الزامي است:

1- مشروعيت مورد قرارداد 2-معين بودن موضوع قرارداد 3- عدم ممنوعيت قانوني و شرعي طرفين در تصرف اموال و يا انجام كار مورد نظر

بنابراين قرارداد كار علاوه بر مشخصات فوق الذكر بايستي حاوي موارد ذيل باشند:

1- حقوق و مزد مبنا 2- ساعات كار و مرخصي ها و تعطيلات 3- محل انجام كار 4- تاريخ انعقاد قرارداد 5- مدت قرارداد چنانچه براي مدت معين باشد. 6-موارد ديگري كه عرف و عادات شغل يا محل ايجاب مي كند.

جبران خسارت و پرداخت مزاياي پايان كار:

طبق ماده 29 قانون كار در صورتي كه بنا به تشخيص هيات حل اختلاف ، كارفرما موجب تعليق قرارداد از ناحيه كارگر شناخته شود ، كارگر استحقاق دريافت خسارت ناشي از تعليق را خواهد داشت و كارفرما مكلف است كارگر تعليقي را به كار سابق وي بازگرداند.

طبق ماده 31 چنانچه خاتمه قرارداد به لحاظ از كار افتادگي كلي و يا بازنشستگي كارگر باشد كارفرما بايد براساس اخرين مزد كارگر به نسبت هر سال سابقه خدمت ، حقوق به ميزان 30 روز مزد به وي پرداخت كند.

خاتمه قرارداد كار: قرارداد كار به يكي از طرق زير خاتمه مي يابد:

1-فوت كارگر 2-بازنشستگي كارگر 3-از كار افتادگي كلي كارگر 4-انقضاء مدت قرارداد كار يا مدت موقت و عدم تجربه صريح يا ضمني 5-پايان كار در قراردادهايي كه مربوط به كار معين است.

6- استعفا كارگر: كارگري كه استعفا مي دهد موظف است يك ماه به كار خود ادامه دهد در ابتدا استعفا خود را كتباً به كارفرما اطلاع مي دهد و در صورتي كه حداكثر ظرف مدت 15 روز انصراف خود را كتباً به كارفرما اطلاع دهد استعفاي وي منفي مي شود و كارگر موظف است رونوشت استعفا و انصراف از آن را به شوراي اسلامي كارگاه يا انجمن صنفي كارگران تحويل دهد . كارفرما وظيفه دارد در پايان كار كليه مطالباتي كه ناشي از قرارداد كار و مربوط به حوزه اشتغال كارگر مي شود به كارگر و در صورت فوت به وارث قانوني وي پرداخت كند و چنانچه كارگر فوت كند تا تعيين تكليف وارث و انجام مراحل كار دارد برقراري مستمري توسط سازمان تامين اجتماعي مشخص مي شود ، كارفرما وظيفه دارد نسبت به پرداخت حقوق به ميزان آخرين حقوق دريافتي به طور علي الحساب و به مدت سه ماه به عايله تحت تكفل وي اقدام كند و در صورت خاتمه قرارداد كار معين يا مدت موقت كارفرما مكلف است به كارگري كه مطابق قرارداد يك سال بيشتر به كار اشتغال داشته است براي هر سال سابقه متوالي يا متناوب براساس آخرين حقوق مبلغي معادل يك ماه حقوق به عنوان مزاياي پايان كار به وي پرداخت كند.

مستمري بازنشستگان و تعيين سن بازنشستگي:

مستمري بازنشستگان تامين اجتماعي در واقع مجموع پس انداز ماهيانه آنهاست كه به عنوان حق بيمه سهم كارفرما 20% وبيمه بيكاري3% حق كارگر7% وسهم دولت3% بحساب سازمان تامين اجتماعي واريز

مقرري بيكاري:

موضوع بيمه بيكاري در كشور ما بسيار جوان است با اين وجود ايران سومين كشور خاور ميانه مي باشد كه اين نوع حمايت بيمه اي را براي كارگران خود قرار داده است . مطابق بيمه بيكاري تمام افراد تحت حمايت پوشش قانون كار كه مشمول تامين اجتماعي هستند به جز (صاحبان حرفه و مشاغل آزاد، بيمه شدگان اختياري و اتباع خارجي) زير پوشش نيز قرار دارند. و كارفرمايان اين افراد ملزم به پرداخت حق بيمه آنها هستند. از نظر قانون كار بيكار بيمه شده اي است كه بدون ميل و اراده بيكار شده است و آماده كار مي باشد. اين گونه بيكاري ناشي از تقصير بيمه شده نيست بلكه به واسطه عواملي چون موانع طبيعي مانند سيل و زلزله ، جنگ و آتش سوزي و يا بخاطر جابجايي كارگاه و يا ماشين آلات آن با هدف كاستن وابستگي و افزايش توليد بپيوند.

مدت پرداخت مقرري بيمه بيكاري:

مدت پرداخت مقرري بيمه بيكاري از زمان برقراري آن براي بيمه شدگان متاهل يا مجرد بر اساس جدول زير تعيين مي شود:

متاهل مجرد سابقه پرداخت بيمه
12ماه 6ماه از 6 تا 24 ماه
18ماه 12ماه از 25 تا 120 ماه
24ماه 18ماه از 121 تا 180 ماه
36ماه 24ماه از 181 تا 240 ماه
50ماه 36ماه از 241 ماه به بالا 6ماه

در مورد سقف مدت زمان پرداخت مقرري بيمه بيكاري تنها يك استثنا وجود دارد . افراد مسن مشمول قانون بيمه بيكاري كه 55 سال و يا بيشتر سن داشته باشند، در صورتيكه كار ديگري به آنها پيشنهاد نشود مي توانند تا رسيدن به سن بازنشستگي از مقرري بيمه بيكاري استفاده نمايند.

كمك هزينه ازدواج:

سازمان تامين اجتماعي به منظور جبران قسمتي از هزينه ازدواج بيمه شدگان مبلغي به عنوان كمك هزينه ازدواج به افراد واجد شرايط پرداخت مي كند. اين كمك هزينه به بيمه شدگاني كه براي اولين بار ازدواج مي كنند پرداخت مي شود و ميزان آن معادل يك ماه متوسط مزد يا حقوق بيمه شده است و در صورتي كه عروس و داماد هر دو بيمه شده بوده و واجد شرايط باشند كمك هزينه ازدواج به هر دو پرداخت مي شود. شرايط پرداخت كمك هزينه ازدواج:

1- در تاريخ ازدواج ، رابطه استخدامي بيمه شده با كارفرما قطع نشده باشد

2- د5 سال قبل از ازدواج بيمه شده حداقل حق بيمه720 روزكاررا به تامين اجتماعي پرداخته باشد.

3- عقد ازدواج دائم بوده و در دفاتر رسمي ازدواج به ثبت رسيده باشد.

4- ميزان كمك هزينه ازدواج ((متوسط مزد يا حقوق بيمه شده)) به صورت زير محاسبه ميشود:

كمك هزينه ازدواج = مجموع مزد يا حقوق مبناي كل حق بيمه 2 سال قبل ÷ 24

حسابداري حقوق و دستمزد:

حقوق و مزاياي مستمر و غير مستمر:

كارگران شركتها و موسسات علاوه بر حقوق مبنا (حقوق اصلي) مزاياي يگري هم دريافت مي كنند مانند حق اولاد ، حق مسكن، خواروبار ،جذب ، سختي شرايط كار، ماموريت، اضافه كاري و.... به مزايايي كه هر ماهه كارگر از كارفرما در يافت مي كند مزاياي مستمري مي گويند و مواردي كه هميشگي نيست و بستگي به موقعيت و شرايط دارد مزاياي غير مستمري گويند.

مزد يا حقوق چيست:

مزد ثابت: عبارتست از مجموع مزد شغل و مزايايي ثابت پرداختي به تبع شغل در كارگاههايي كه داراي طرح طبقه بندي و ارزيابي مشاغل نيستند. منظور از مزاياي ثابت پرداختي به تبع شغل مزايايي است كه بر حسب ماهيت شغل يا محيط كار و براي ترميم مزد در ساعات عادي كار پرداخت مي گردد، از قبيل مزاياي سختي كار ، مزاياي سرپرستي ، فوق العاده شغل و.... مزاياي رفاهي و انگيزه اي از قبيل كمك هزينه مسكن ، خواروبار ، حق اولاد ، پاداش افزايش توليد و سود ساليانه جزء مزد ثابت و مزد مبنا محاسبه مي شود . هزينه ممكن است براساس قرارداد روزانه يا هفتگي يا 15 روز يكبار پرداخت شود اگر پرداخت مزد به صورت ماهيانه باشد حقوق گويند.

مدت كار و مدت اضافه كاري چيست:

ساعت كار عادي كارگر در شبانه روز 8 ساعت مي باشد يا 44 ساعت در هفته يا 176 ساعت در ماه . طبق ماده 59 قانون كار و تامين اجتماعي ارجاع كار اضافي به كارگر زماني مجاز است كه شرايط ذيل را دارا باشد:

الف: موافقت كارگر ب: پرداخت 40% اضافه بر مزد هر ساعت كار عادي

ضمناً ساعات اضافه كاري كارگر از 4 ساعت نبايد بيشتر باشد مگر در مواردي استثنايي با توافق كارگر . اگر كارگري بيش از 44 ساعت در هفته يا 176 ساعت در ماه كار كند آن ساعات اضافي به عنوان اضافه كاري محسوب مي شود.

مثال: اگر كارگري در يك هفته 64 ساعت كار كرده باشد و نرخ دستمزد ساعتي او براساس حقوق 900 ريال باشد. فوق العاده اضافه كاري و دستمزد او را حساب كنيد :

دستمزد عادي هفته 39600= 90×44

كل دستمزد اضافه كاري (20 ساعته) 18000=900×20

كل فوق العاده اضافه كاري(20ساعته) 7200=40% × 900×20

كل مبلغ 20 ساعت اضافه كاري 25200= 7200+ 18000

دستمزد استحقاقي 64800= 25200+ 39600

نوبت كاري :

طبق ماده 55 قانون كار و تامين اجتماعي كار نوبتي عبارتست از كاري كه در طول ماه گردش دارد به نحوي كه نوبتهاي آن در صبح و عصر واقع شود10% و اگر در نوبت كاري صبح و عصر و شب قرار گيرد 15% و اگر در نوبت كاري صبح و شب يا عصر و شب باشد 5/22% علاوه بر مزد به عنوان فوق العاده نوبت كاري دريافت خواهد كرد.

مثال: كارگري كه حقوق ماهيانه او 580000ريال باشد و نوبت كاري او صبح و شب باشد دستمزد استحقاقي او را محاسبه كنيد:

فوق العاده نوبت كاري 130500=5/22% × 580000

دستمزد استحقاقي 710500=130500+ 580000

شب كاري:

طبق ماده 53 كارهايي كه زمان انجام آن از ساعت 6 بامداد تا ساعت 22 باشد كر روز مي گويند. و كارهايي كه زمان انجام آن بين ساعت 22 تا 6 بامداد باشد شب كاري گويند. اگر كارگري نوبت كاري نباشد و ساعت كار او بين 22 تا 6 بامداد باشد شب كاري محسوب مي شود و به ساعات شب كاري او 35% شب كاري علاوه بر ساعات كار عادي او تعلق مي گيرد.

مثال: اگر كارگري 5 ساعت از كاركرد ماهيانه او بين 22 تا 6 بامداد باشد و دستمزد ساعتي او 4500ريال باشد مبلغ 5 ساعت شب كاري وي را محاسبه كنيد:

فوق العاده شب كاري يك ساعت كارگر 1575= 35% × 4500

مبلغ يك ساعت شب كاري 6075= 1575+ 4500

كل مبلغ شب كاري كارگر 30375= 5× 6075

حق اولاد:

حق اولاد معادل سه برابر حداقل مزد كارگر ساده در مناطق مختلف براي هر فرزند در ماه پرداخت مي شود حق اولاد حداكثر تا 2 فرزند بيمه شده پرداخت مي شود مشروط بر آنكه :بيمه شده حداقل سابقه پرداخت 720 روز كار را داشته باشد . سن فرزندان او از 18 سال كمتر باشد و يا منحصراً به تحصيل اشتغال داشته باشد تا پايان تحصيل يا در اثر بيماري ي نقص عضو طبق گواهي كميسيون هاي پزشكي موضوع ماده 91 قانون كار و تامين اجتماعي قادر به كار نباشد . حق اولاد مشمول ماليات مي شود ولي مشمول بيمه نميشود. طريقه بدست آوردن حق اولاد بدين صورت است كه حداقل حقوق سال 80 مبلغ 567900 ريال مي باشد ، اگر حداقل حقوق براساس 30 روز حقوق تقسيم كنيم يك روز حداقل حقوق بدست مي آيد و اگر روز حقوق را بر 3 ضرب كنيم حق اولاد براي يك فرزند بدست مي آيد.

18930= 30 ÷ 567900

حق اولاد يك فرزند در سال 80 56790= 3× 18930

حق اولاد دو فرزند در سال 80 113580= 2× 56790

حق خواروبار و مسكن:

حق خواروبار و مسكن مبلغي است كه هر سال توسط هيات دولت تعيين مي شود . حق خواروبار و مسكن براي افراد مجرد و متاهل متفاوت است. حق خواروبار براي افراد مجرد و متاهل به ترتيب 400و 800 ريال و حق مسكن به ترتيب 8000و 12000 ريال مي باشد. حق خواروبار و مسكن مشمول بيمه و ماليات مي شوند.

ماموريت:

كارگري كه به خارج از محل خدمت اعزام مي شود فوق العاده ماموريت تعليق مي گيرد به شرط اينكه حداقل 50 كيلومتر از محل كارگاه اصلي دور شود و يا ناگزير باشد حداقل يك شب در محل ماموريت بماند . فوق العاده ماموريت نبايد كمتر از مزد مبناي روزانه كارگر باشد همچنين كارفرما موظف است وسيله يا هزينه اياب و ذهاب را تامين نمايد.

تعطيلات و مرخصي ها:

كارگران 2 روز در هفته را كار مي كنند و روز جمعه تعطيل هفتگي آنها با استفاده از مزد مي باشد . كارگري كه روز جمعه كار مي كند در مقابل عدم استفاده از تعطيل روز جمعه 40% اضافه بر مزد دريافت خواهد كرد . مرخصي كارگران(استحقاقي) با احتساب 4 روز جمعه جمعاً يك ماه مي باشد و ساير روزهاي تعطيل جزو ايام مرخصي محسوب نمي شود . كارگران در موارد زير حق برخورداري از سه روز مرخصي با استفاده از مزد را دارند.

الف: ازدواج دائم ب: فوت همسر ، پدر ، يا مادر و فرزندان

عيدي و پاداش پايان سال:

عيدي عبارتست از مبلغي كه هر ساله توسط هيات دولت بر اساس حقوق و دستمزد كارگران تعيين مي گردد و براي پرداخت عيدي سقفي را قرار مي دهد كه از مبلغ عيدي تعيين شده مبلغ 100000ريال از ماليات معاف و مابقي آن مشمول ماليات مي باشد.

كسور قانوني چيست:

كسور قانوني وجوهي است كه كارفرماها موظفند هر ماهه از حقوق كارگران كسر كنند و به سازمانهاي مربوطه ارسال نمايند. كسور قانوني شامل:

الف- ماليات حقوق و مزاياي كارگران ب- حق بيمه هاي اجتماعي ج- بدهي كارگر به صندوق اجرا

ماليات: يكي از كسور قانوني مي باشد كه توسط كارفرما از حقوق ، اضافه كاري ، حق اولاد، خواروبار و مسكن و مزاياي ديگري كه مشمول ماليات مي شود هر ماهه كسر مي گردد و به حوزه مالياتي محل پرداخت مي شود.

حق بيمه هاي اجتماعي: يكي از كسور قانوني مي باشد كه هر ماهه توسط كارفرما از حقوق و مزاياي مشمول بيمه كارگر كسر مي كند ، اينها عبارتند از: سهم كارگر 7% سهم كارفرما 20 % سهم بيمه بيكاري 3% و دولت هم 3% تحت عنوان سهم مشاركت دولت به سازمان تامين اجتماعي پرداخت مي كند.

اجرائيات: يكي ديگر از كسور قانوني مي باشد كه توسط كارفرما از حقوق كارگر كسر مي شود و بدهي كارگر به صندوق اجرا مي باشد . البته كسر اين مبلغ بايستي به موجب احكام صادره از طرف مراجع قانوني مي باشد تا كارفرما بتواند اقدام كند . اگر كارگري بدهي خود را به اشخاص پرداخت نكند و طلبكار براي وصول طلب مي تواند به دادگستري شكايت كند.

نحوه پرداخت حقوق و دستمزد:

قسمتهاي مختلف يك كارگاه يا شركت:

قسمت كارگزيني: اين قسمت در زمينه تهيه و تدوين و يا صلاح دستورالعملها و آيين نامه هاي استخدامي و فرمهاي پرسنلي كه با قانون كار و تامين اجتماعي منطبق است كفايت مي كند و وظيفه دارد هرگونه تغيير و تحولي در آيين نامه ها و دستورالعملها صورت گرفته به قسمت حسابداري حقوق و دستمزد ارسال فرمايد و قسمت حسابداري حقوق و دستمزد را كنترل مي كند.

قسمت زمان سنجي: اين قسمت زمان استاندارد براي ساعت يك واحد محصول را محاسبه مي كند.

قسمت ثبت اوقات كار: در اين قسمت اوقات كار هر يك از كارگران داراي كارت حضور و غياب مخصوص هستند كه زمان ورود و خروج آنها با آن مشخص و ثبت مي شود و يا اگر كارگري بيشتر از ساعات كار عادي كار كند اضافه كاري او بوسيله اين كارت مشخص ميشود.

قسمت برنامه ريزي: قسمت برنامه ريزي با استفاده از زمان استاندارد محصول ، برنامه توليد را براي هر سفارش يا مرحله توليد تهيه مي كند.

دفتر روزنامه : يك دفتر رسمي كه نام آن در قسمت بالاي آن نوشته شده است و داراي ستون، تاريخ است كه روز و ماه در آن درج ميشود . بخاطر داشته باشيد در قسمت تاريخ زمان وقوع معامله ثبت مي شود نه زمان ثبت سند، و داراي ستون شرح مي باشد كه بابت هر معامله شرح آن معامله نوشته ميشود .ستون عطف آن يا ستون دفتر كل كه شماره دفتر كل نوشته مي شود و داراي دو ستون بدهكار و بستانكار كه موقع ثبت سند آن حسابهايي كه ماهيت بدهكار دارند را بدهكار مي كنيم و آن حسابهايي كه ماهيت بستانكار دارند بستانكار مي كنيم.

دفتر كل:

دفتر كل يا به صورت يك دفتر است يا مجموعه اي از كارتهايي كه براي هر يك از حسابها يك صفحه از دفتر كل اختصاص داده مي شود ، يعني براي هر حساب يك يا چند صفحه از دفتر كل را به آن اختصاص مي دهيم. شكل دفتر كل مانند دفتر روزنامه است ولي با آن متفاوت است بدين صورت كه وقتي حسابها را از دفتر روزنامه به دفتر كل منتقل مي كنيم اگر ماهيت بدهكار داشت در قسمت بدهكار و اگر ماهيت بستانكار داشت در قسمت بستانكار ثبت مي كنيم.

دفتر معين:

در شركتها و موسسات كوچك كه فعاليتهاي وسيعي ندارند نياز چنداني به دفتر معين ندارند ولي شركتهاي بزرگ به اين دفتر نياز دارند براي اينكه ريز فعاليتها در آن نوشته ميشود البته بعضي از حسابها

ليست حقوق چگونه تنظيم ميشود:

ليست حقوق فرمي است كه داراي مشخصات هويتي كارگران و مشخصات حقوقي آنهاست كه مي بايست توسط حسابداری حقوق و دستمزد مبنا و مبلغ اضافه كاري پس از محاسبات ساعات اضافه كاري و مزاياي مستمر و غير مستمر در آن درج ميشود و در ستون حقوق و مزاياي مشمول بيمه حقوق و مزايايي كه بيمه به آن تعلق مي گيرد جمع مي شود و در ستون حقوق و مزاياي مشمول ماليات مواردي كه مشمول ماليات مي شود جمع مي شود. و ستوني مربوط به بيمه سهم كارگر مي شود . از حقوق و دستمزد و مزاياي مشمول بيمه 7% بيمه گرفته مي شود و در اين ستون درج مي شود. و از حقوق و مزاياي مشمول ماليات ، ماليات گرفته مي شود و در آن ستون درج مي شود و در نهايت كسور قانوني و توافقي از صندوق و مزاياي ناخالص كسر ميشود و مبلغ بدست آمده خالص پرداختي مي باشد.

مطلب پیشنهادی : نرم افزار حسابداری حقوق و دستمزد پارمیس استار

نرم افزار حقوق و دستمزد پارمیس استار

آخرین بار تغییر یافته چهارشنبه, 05 مهر 1396 12:05


ارسال نظر

نام شما *
ایمیل*
نظر *
نیاز به توضیحات بیشتر دارید؟
کارشناسان پارمیس آماده پاسخگویی به شما هستند...
با ما تماس بگیرید
خبرنامه
خبرنامه پارمیس
با عضویت در خبرنامه آخرین اخبار و اطلاعیه های پارمیس را در ایمیل خود دریافت نمایید.

افتخارات پارمیس

جوایز و افتخارات پارمیس