سوالی که معمولا برای بیشتر صاحبان کسب و کار بوجود می آید، تفاوت میان حسابدار مالی و حسابدار مدیریتی است، زیرا هر کدام به ظاهر کاری یکسان انجام میدهند ولی در اصل مسیرهای شغلی گوناگونی را طی کرده و اطلاعات مختلفی را ارائه مینمایند. به طور کلی، حسابدار مالی به جمع آوری اطلاعات حسابداری در صورتهای مالی میپردازد و اطلاعات جمع آوری شده از حسابهای مالی را برای ارائه به شرکت های خارجی و اداره مالیاتی و مراجع قانونی اماده میکند در حالی که حسابدار مدیریتی اطلاعات برای تصحیح و تحلیل فرآیندهای داخلی و سیر مسیر پیشرفت شرکت اماده و ارئه میکند.

12 تفاوت میان حسابدار مالی و حسابدار مدیریتی به شرح زیر میباشد:

1-تراکم اطلاعات: گزارشات حسابدار مالی اساسا بر مبنای کل یک کسب و کار ارائه میشود اما حسابدار مدیریتی همیشه در سطوح دقیق تری از کسب کار گزارش تهیه میکند مانند مقدار سود کسب شده برای هر محصول، خط تولید، مشتریان و علایق آنها و منطقه جغرافیایی.

2-کارایی: گزارشات حسابدار مالی بر سودآوری و در نتیجه کارایی یک کسب و کار تاکید دارد در حالی که گزارشات حسابدار مدیریتی به طور خاص به این میپردازد که چه چیزی باعث رخ دادن مشکل خاصی شده و چگونه میتوان این مشکل را حل نمود.

3-اطلاعات ثبت شده: حسابداری مالی مستلزم آن است که سوابق مالی و ترازنامه ها و در مجموع همه مدارک مالی و مالیاتی نگهداری و بایگانی شود تا بتوان بعدا به صورت قانونی از آنها استفاده شود اما حسابداری مدیریتی اغلب با برآوردها و تخمین ها روبه رو است و کمتر اسناد مالی قابل اسناد را نگهداری میکند.

4- تمرکز گزارشات: در حسابداری مالی تمرکز گزارشات بر روی صورتهای مالی است که در داخل و خارج از شرکت بوجود می آید اما در حسابداری مدیریتی بیشتر بر روی گزارشات عملیاتی تمرکز میشود که فقط در شرکت بوجود می آید.

5-استاندارها: حسابداری مالی باید بر طبق استانداردهای تعیین شده توسط مراجع قانونی فعالیت نماید در حالی که حسابداری مدیریتی به دلیل اینکه در داخل شرکت استفاده خواهد شد، نیازی به مطابقت با استانداردهای قانونی ندارد.

بهترین نرم افزار حسابداری چیست؟

7-بازه زمانی: : حسابداری مالی مربوط به نتایجی است که در حال حاضر به دست آمده است اما حسابداری مدیریتی ممکن است از طریق پیش بینی هایی که انجام میدهد به اینده مرتبط شود.

8-زمان سنجی: : حسابداری مالی مستلزم آن است که گزارش های مالی را پس از پایان دوره حسابرسی صادر نماید در حالی که در حسابداری مدیریتی ممکن است گزارشات مکرر و در فواصل کوتاه زمانی تولید شود زیرا این گزارشات دارای اهمیت زیادی هستند و هر زمانی که مدیران احساس نیاز و یا خطر نمایند باید به آنها دسترسی پیدا کنند.

9-ارزش گزاری: حسابدار مالی دارایی ها و بدهی ها را ارزیابی میکند و بنابراین با اختلالات ارزی و پولی و نواسانات درگیر است اما حسابداری مدیریتی نه تنها با ازرش اقلام در ارتباط است بلکه با بهره وری و سودآوری اقلام نیز در ارتباط میباشد.

10-مورد استفاده از اطلاعات: اطلاعات حسابدار مالی برای افراد خارج از شرکت مانند دولت، سازمان مالیاتی، شرکا، وام دهندگان، بانک ها و غیره استفاده میشود ولی اطلاعات حسابدار مدیریتی برای استفاده داخلی توسط مدیران و کارمندان تولید میشود.

11-ماهیت اطلاعات: : اطلاعات مالی فقط ماهیت مالی دارند ولی اطلاعات مدیریتی هم ماهیت مالی و هم ماهیت غیر مالی دارند.

12-محدودیت های قانونی: حسابدار مالی دارای محدودیت های قانون و مالیاتی است اما حسابدار مدیریتی هیچگونه محدودیتی ندارد.

در نتیجه موارد بالا به این نتیجه میرسیم که وجود حسابدار مالی در یک شرکت به صورت ضروری تلقی شده ولی حسابدار مدیریتی به صورت یک انتخاب مطرح است که در صورتی که صاحب شرکت خواهان افزایش بهره وری و سودآوری باشد میتواند به استخدام حسابدار مدیریتی مبادرت ورزد.

منتشر شده در مقالات

با توجه به توافقات انجام گرفته بین کشور ایران و کشورهای عضو گروه 1+5 که شامل کشورهای آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان است با عنوان برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال 1394 (جولای 2015)، فضای کشور از جنبه های مختلف از جمله سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تحت تاثیر قرار گرفته است و انتظار می رود که تحولاتی در این حوزه ها صورت بگیرد.

با توجه به موارد ذکر شده انتظار می رود در حوزه حسابداری نیز تحولاتی در سطح کشوری و به خصوص بین المللی صورت بگیرد که در ذیل به آنها اشاره می کنیم.

 

چه انتظاراتی در دوران پسابرجام ایجاد شده است؟

در حوزه حسابداری انتظارات در سطح بین المللی است و هدف آن پذیرش و پیاده سازی کامل استاندارد های بین المللی در موسسات حسابداری و حسابرسی است.

 

آیا استاندارد های بین المللی پذیرفته شده و به طور کامل پیاده سازی شوند؟

پذیرش و به کار گیری کامل استانداردهای بین المللی به ویژه استانداردهای گزارشگری مالی (IFRS) موجب فراهم آمدن یک بستر مناسب برای انجام فعالیت های اقتصادی، جذب سرمایه گذاران خارجی و حضور در بازارهای بین المللی پولی می گردد.

بنابراین حوزه حسابداری با رعایت استانداردهای بین المللی نه تنها باعث افزایش حساسیت در بازار سرمایه و بین المللی شدن می شود بلکه رعایت این اصول باعث ایجاد بستری مناسب برای حضور در بازارهای جهانی می گردد.

 

حسابداری پس از پسابرجام

 

آیا حوزه حسابداری در دوران پسابرجام بین المللی شده است؟

شرط لازم برای پیشرفت و ترقی در هر جامعه ای داشتن تعاملات و ارتباطات بین المللی است بنابراین حوزه حسابداری نیز در این قائده قرار می گیرد بنابراین برای پیشرفت و در نهایت کمک به رشد و توسعه کشور نیازمند همکاری و استفاده از دانش و تجربیات موجود در سطح جهانی به ویژه موسسات بزرگ بین المللی و همچنین فعالیت در سطح جهانی است.

 

برای حرکت به سوی بین المللی شدن در حوزه حسابداری نیازمند ایجاد بستر در زمینه های زیر هستیم.

 

ادغام موسسات حسابرسی چه تاثیراتی بر نحوه رشد و عملکرد سازمان ها دارد؟

موارد زیادی از جمله مشکلات موجود ناشی از کوچک بودن تعداد زیادی از موسسات حسابرسی نشانه هایی از نیاز تنوع بخشی به ارائه خدمات حرفه ای و افزایش کیفیت آنها و همچنین حضور در بازارهای جهانی و بین المللی شدن حرفه ادغام موسسات حسابرسی مورد انتظار است.

نکاتی در این زمینه وجود دارند که توجه به آنها احتمال موفقیت و تداوم آنها را به مقدار قابل توجهی افزایش می دهد.

 

  • ایجاد فرهنگ فداکاری و کار گروهی
  • مدیریت علمی و حرفه ای موسسه پس از ادغام

 

 

حسابداری پس از پسابرجام

 

منابع انسانی (حسابداری منابع انسانی)

برای حضور در بازارهای جهانی و همکاری با موسسات بزرگ بین المللی نیازمند کارکنان حرفه ای که دارای دانش و تخصص لازم برای بکار گیری جدیدترین استانداردها (به ویژه استانداردهای گزارشگری مالی IFRS) و دستاوردهای علمی و حرفه ای هستیم.

از طرفی دیگر این افراد باید دارای تخصص های دیگری در زمینه اطلاعات عمومی و تخصصی درباره زبان انگلیسی و فناوری اطلاعات باشند. بنابراین موسسات حسابرسی باید درباره منابع انسانی خود در ارتباط با موارد بالا تجدید نظر بفرمایند تا افراد با شایستگی های بیشتری در این زمینه فراهم شوند.

سیستم اطلاعاتی یکپارچه (نرم افزار یکپارچه ERP)

پیشرفت های بزرگی که در زمینه فناوری اطلاعات در حال انجام است و رقابت هایی که در این زمینه صورت می گیرد باعث می شود که سازمان ها در سطح جهانی برای تامین نیازهای خود ار سیستم اطلاعاتی یکپارچه استفاده کنند.

می توان گفت که عملیات و فرایندهای مختلف سازمان از دیدگاه این سیستم از مرحله اول یعنی بازاریابی تا مرحله آخر یعنی خدمات پس از فروش را می توان مورد پوشش قرار داد اما در بسیاری از مووسات حسابرسی این سیستم وجود ندارد بنابراین ابتدا باید شناسایی کنیم سپس مستند سازی داشته باشیم  و در نهایت می توانیم همگام با این سیستم فرایندهای سازمان را الکترونیکی انجام دهیم.

 

فرایندهای حسابرسی را چگونه اجرایی کنیم و نحوه آن چیست؟

امروزه امری که باعث تغییر در در فرایندهای حسابرسی شده است موجب تغییر نگرش حسابرسی (مستقل و داخلی) به نگرش مبتنی بر مدیریت ریسک گشته و این تغییر نگرش مستلزم استقرار مدیریت ریسک در بسیاری از شرکت ها و سازمان ها می باشد.

در ایران اما عدم استقرار و استفاده از چنین سیستم یکپارچه ای در بسیاری از شرکت ها و سازمان ها، حسابرسان نیز از چنین دیدگاه ها و نگرش هایی استفاده نمی کنند بنابراین رویکرد کاری آنان نیز در این راستا نمی باشد. علاوه بر این حسابرسان نیز باید در جهت داشتن تخصص های لازم در زمینه فناوری اطلاعات و انجام حسابرسی به وسیله سیستم های کامپیوتری توانایی ها و مهارت هایی را نیز کسب کنند.

 

حسابداری پس از پسابرجام

 

خلاصه و نتیجه‌گیری

به‌طور خلاصه می‌توان گفت در دوران پسابرجام انتظارات مختلفی در زمینه نقش و عملکرد حرفه به ‌وجود آمده که این خود می‌تواند به فرصت مناسبی تبدیل شود تا نه تنها ارزش‌آفرینی بیشتری در داخل کشور داشته باشد بلکه با حضور در بازار‌های بین‌المللی جایگاه خود را ارتقا دهد. بدیهی است این مهم با درایت و همکاری اشخاص مربوطه (از جمله جامعه حسابداران رسمی، سازمان حسابرسی، سازمان بورس اوراق بهادار، انجمن حسابداران خبره ایران و موسسات حسابرسی) می‌تواند به حداکثرسازی توانمندی حرفه منجر شود.

منتشر شده در مقالات
سه شنبه, 05 مرداد 1395 12:39

اصول مهم حسابرسی که باید بدانیم

 حسابرسی به معنای بازرسی مدارک حسابداری و سایر شواهد صورت های مالی است،حسابرسان از طریق کسب آگاهی از سیستم کننرل داخلی به جستجوی مدارک و شواهد دارایی ها،منابع داخلی و اجرای سایر روش های رسیدگی می پردازند تا صورت های مالی معتبر را بدست آورند.در این مقاله قصد داریم اصول مهم و اساسی حسابرسی را معرفی کنیم.

1.رسیدگی های حسابرس مستقل بر مبنای گزارش حسابرس فراهم می شود.

2.تعیین و محدود کردن مسئولیت حسابرسان،حدود رسیدگی را بیان میکند.

3.برای اظهار نظر نسبت به صورت های مالی،اعتقاد به درستکاری مدیران کافی نیست.

4.دیوان حاسبات کشور،حسابرسی شرکت های دولتی ایران را برعهده دارد.

5.رسیدگی به صورت های مالی سهامی عام که توسط بازرس قانونی منتخب مجمع عمومی صاحبان سهام بر طبق مقررات قانون تجارت ایران صورت می پذیرد.

6.حسابرسی مستقل گزارش های بدست آمده را به شخصی یا مرجعی که او را انتخاب کرده است می دهد.

7.مجمع عمومی صاحبان سهام بازرس قانونی را انتخاب می کنند.

8.بازرس قانونی صرفا به مجمع عمومی صاحبان سهام کلیه گزارشات وقوع جرم را ارائه می دهد.

9.اعتبار دهی در رسیدگی به صورت های مالی از مهم تریم نقش حسابرس است.

10.ایجاد اطمینان به قابلیت صورت های مالی بخشی از اعتبار دهی حسابرسان است.

11.جامعه میتواند در مورد اینکه حسابرسان نسبت به صاحبکاران خود مستقل به نظر بیایند تصمیم نهایی را اتخاذ کند.

12.حسابرس در حین رسیدگی ها کوشش می کند که مستقل به نظر بیاید زیرا به خاطر حفظ اعتبار حرفه نزد جامعه است.

13.تعیین مطلوبیت ارائه صورت های مالی از اهداف اصلی حسابرسی است.

14.معمولا در طول دوره مالی و بعضا در پایان دوره مالی حسابرسی ضمنی صورت می گیرد.

15.کنترل های داخلی در حسابرسی ضمنی مورد رسیدگی و ارزیابی قرار می گیرند و نتیج حاصل در گزارشات مدیریت تهیه و ارائه می شود.

16.استانداردهای حسابداری معیاری برای حسابرسی صورت های مالی است.

17.قوانین موضعه معیار مورد استفاده در حسابرسی رعایت است.

18.رسیدگی های حسابرسان دیوان محاسبات نوعی از حسابرسی رعایت است.

19.حسابرس مستقل،حسابرسی رعایت را به صورت یک پروژه جداگانه یا همراه با حسابرسی صورت های مالی انجام میدهد.

20.آیا واحدهای عملیاتی خاص شرکت به طور کارا و اثربخش اجام وظیفه می نمایند جزو یکی از اهداف خاص حسابرسی عملیاتی است.

21.تعیین میزان کارایی و اثر بخشی میدران واحد تجاری از اهداف حسابرسی عملکرد است.

22.یکی از اهداف حسابرسی مدیریت بررسی انطباق عملکرد مدیران واحد تجاری با سیاست های صاحبان سهام است.

23.کاربرد قضاوت و تجربه حرفه ای سبب انتخاب مناسب ترین روش های حسابرسی برای هر کار می شود.

24.روش های حسابرسی به مراحل انجام رسیدگی مربوط می شوند به همین دلیل است که استانداردهای حسابرسی با روش های حسابرسی فرق می کنند.

25.انجام حسابرسی و ارائه گزارش بر اساس ضوابط یکی از اهداف استانداردهای حسابرسی است.

26.صلاحیت های فردی حسابرسان جزو استانداردهای عمومی است.

27.استاندادرهای عمومی شامل استقلال رای،صلاحیت و آموزش فنی است.

28.حسابرسی باید توسط فرد یا افرادی انجام شود که آموز فنی و تجربه کافی داشته باشند و این اولین استاندارد عمومی حسابرسی است.

29.احتمال بروز هرگونه کوتاهی یا از قلم افتادگی با اهمیت به وسیله اعمال مراقبت های حرفه ای منتفی می شود.

30.بررسی دقیق کارهای انجام شده در هر یک از سطوح سرپرستی نیاز به اعمال مراقبت های حرفه ای در اجرای حسابرسی دارد.

منتشر شده در مقالات

از ویژگی های اصلی و ضروری مدیران اصلی در واحدهای اقتصادی به عنوان مثال در شرکت های دولتی میتوان به توانایی های باالقوه ای در جهت تصاحب منافع اقتصادی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم اشاره کرد.از منظر استانداردهای حسابداری،استانداردهای حسابرسی حقوق و مزایای مدیران در سازمان های دولتی و عمومی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

اهمیت توجه به استانداردهای حسابداری و کاربرد آن

اطلاعات مالی سازمان ها و نهادهای اقتصادی و تجاری را میتوان از منابع مختلف بدست آورد اما منبع اصلی که بر اساس آن میتوان اطلاعات مالی آن واحد اقتصادی را بررسی کرد صورت های مالی می باشد که در پایان دوره خاصی در آن سازمان یا نهاد تهیه و تنظیم می شود به همین دلیل کارشناسان خبره و متخصص در این زمینه در تلاش تهیه و تنظیم صورت های مالی با کیفیت بالا و مطلوب خود هستند.بر این اساس برای تهیه و تنظیم صورت های مالی مطلوب باید از قوانین و ضوابط درست و معتبر بهره بگیریم که در استانداردهای حسابداری به آنها اشاره شده است زیرا در این استانداردها نحوه بررسی رویدادهای مالی و بررسی وجود یا عدم وجود خطا در آن را به طور واضح مشخص کرده است.

ممکن است صورت های مالی یک سازمان برای استفاده مدیران آن سازمان در جهت بررسی عملکرد و نحوه ادامه روند تا حدودی بر اساس استانداردهای حسابداری انجام نشود اما برای ارائه گزارشات مالی برای استفاده کنندگان دیگر به غیر از مدیران آن سازمان به عنوان مثال برای سهام دارارن شرکت،دولت و ... نیازمند بهره گیری از استانداردهای معتبر حسابداری هستیم تا عملکرد مالی سازمان مورد نظر را به بهترین وجه ممکن گزارش کنیم.

در چه صورت میتوانیم تغییراتی در استانداردهای حسابداری اعمال کنیم ...

اساس استانداردهای حسابداری بر مبنای "مفاهیم نظری گزارشگری مالی" تدوین گشته است و به گونه ای تنظیم شده تا نیازمندی های متغیر یک واحد اقتصادی را در تهیه گزارش های مالی مطلوب با توجه به شرایط موجود برای اعمال تغییرات جدید پذیرا باشد بر اساس همین روند استاندارهای منظور شده در استانداردهای حسابداری در جهت بهبود کیفیت و بر مبنای نیازهای متغیر موجود در جامعه میتواند دستخوش تغییرات مورد نظر گردد و یا بتوان استانداردهای حسابداری جدیدی را تنظیم و انتشار داد.

تنظیم استانداردهای حسابداری در جامعه حسابرسی 

بر اساس قانون تشکیل سازمان حسابرسی ایران از جمله وظایف این سازمان تدوین و تنظیم استانداردهای حسابداری می باشد بر اساس بندهای موجود در این قانون منبع تخصصی و رسمی تنظیم قوانین و ضوابط استانداردهای حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی کشور اعلام گردیده است به گونه ای که اگر در گزارشات و صورت های مالی از استانداردهای تدیون شده سازمان حسابرسی بهره ای گرفته نشود این صورت ها در مراجع دولتی فاقد اعتبار می باشند.

سازمان حسابرسی کل کشور در راستای نیل به اهداف خود در زمینه عمل به وظایف خود یعنی تدوین استانداردهای حسابداری ملی که تابعی از استانداردهای حسابداری بین المللی می باشد و اهم چارچوب مفاهیم نظری صورت های مالی به وسیله تعریف استانداردهای حسابداری در کمیته تدوین و تائید آنها در کمیته فنی و نهایتا تصویب در مجمع عمومی سازمان حسابرسی مبادرت می کند.

منتشر شده در مقالات

رشته حسابداری یکی از رشته هایی می باشد که متقاضیان زیادی دارد و افراد بسیاری تمایل دارند که در این رشته ادامه تحصیل دهند و به این ترتیب وارد بازار کار حرفه ای حسابداری شوند. هر چند که با پیشرفت های تکنولوژی طی چند ساله اخیر ابزارهایی مانند نرم افزار حسابداری و نرم افزار مالی و نرم افزار های یکپارچه مالی در شاخه های مختلف و برای انواع کسب و کارها تولید شده است؛ اما وجود یک یا چند حسابدار در هر شرکتی ضروری و واجب است و بازار کار این رشته همواره پذیرای حسابداران تازه کار یا با تجربه می باشد.

اما یکی از اشتباهاتی که بسیاری از افراد درباره رشته حسابداری می کنند، این است که تصور می کنند برای ورود به این رشته حتماً باید دانش ریاضی بالایی داشته باشند. در حالی که حسابداری بیشتر به علم اعداد شبیه است و دانش ریاضیات فوق حرفه ای ضرورت یک حسابدار خبره بودن نیست. اگر شما جزء افرادی هستید که برای انتخاب این رشته دچار تردید هستید و یا نیاز به اطلاعات بیشتری درباره حسابداری دارید و حتی اگر جزء افرادی هستید که نسبت به رشته حسابداری کنجکاو و علاقه مند هستید توصیه می کنیم حتماً ادامه مقاله را بخوانید...در ادامه نگاهی به تفاوت های بین ریاضی و حسابداری می اندازیم.

 

ریاضی:

با وجود آنچه که تصورات مشترکی از ریاضی می شود، اما اغلب ریاضیدانان رشته خود را بیشتر یک هنر می دانند تا یک علم. ریاضیدانان به طور معمول فرمول ها و اعداد را به کار می برند تا به نتیجه گیری معینی برسند. هیچ الگویی وجود ندارد که کدام معادلات ریاضی مورد نیاز خواهد بود و موضوع بسیار مبهم تر از آنچه است که برخی تصور می کنند.

 

حسابداری:

اگر تابحال یک علم دقیق وجود داشته، این علم احتمالاً حسابداری است. حسابداری از اعداد و مجموعه ای از فرمول های ریاضی استفاده می کند تا به سوالاتی معین پاسخ دهد. این فرمول ها تغییر نمی کنند. به عنوان مثال، اگر شما می خواهید ترازنامه یک شرکت را تهیه کنید، شما همیشه مراحل یکسانی را دنبال می کنید و از همان فرمول های ریاضی همیشه استفاده می کنید. حسابداری یک موضوع بسیار دقیق و روشن است که برای انجام آن شما دارای یک روال مشخص هستید و لزومی به کشف و ایجاد فرمول های جدید نخواهید داشت.

 

شباهت ها و تفاوت های ریاضی و حسابداری:

حسابداری و ریاضی، هر دو بر اعداد، معادلات و مشکلات خاصی تکیه دارند که باید حل شود و تا حدودی به یکدیگر شباهت دارند. در حسابداری، برای هر چیزی یک هدف تعریف شده وجود دارد که شما به عنوان حسابدار موظف به انجام هستنید. این فرمول ها، ابزاری برای یک پایان معین هستند که با محاسبه آنها میتوانید به یک پاسخ و نتیجه برسید. در حالی که در ریاضیات، تصویر مبهم و نامشخص است؛ از فرمول ها می توان برای حل هر چیزی استفاده کرد، از تعیین مقدار سوخت مورد نیاز برای یک هواپیما تا محاسبه مدت زمان رسیدن انسان به کره ماه. بنابراین پیچیدگی های فرمول ها و محاسبات بسیار بیشتر و گستره فرمول های موجود بسیار وسیع تر خواهد بود. حتی ممکن است در حین حل یک مسئله فرمول جدیدی نیز تولید شود که این خود به مشکلی بزرگتر تبدیل می شود!!

 

آیا برای حسابداری به دانش ریاضی نیاز دارید؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که شما برای موفقیت در حسابداری به میزان مشخصی از ریاضیات احتیاج دارید. در واقع اصول بسیار اولیه برای اینکه به عنوان یک حسابدار تحصیل کرده در سازمانی فعالیت کنید کفایت می کند. اگر شما از اصول مربوط به جمع، تفریق، ضرب و تقسیم آگاه هستید، در حال حاضر از دانش ریاضی کافی برخوردار هستید تا یک حسابدار شوید. نیازی به دانستن انتگرال، دیفرانسیل و یا موضوعات و معادلات پیچیده دیگر ریاضی نیست. هرچند که مبحث جبر به صورت جزیی در ارتباط با حسابداری است.

 

حسابداران، بیشتر زمان خود را صرف اطلاعاتی مانند قوانین مالیاتی، قوانین مالی و سایر اصطلاحات مالی می کنند. آنها فرمول های اساسی حسابداری و استانداردهای حسابداری را که مورد نیاز است حفظ و زمانی که در حال تکمیل کار خود هستند به آنها مراجعه می کنند. امروزه تقریبا همه ی امور حسابداری به وسیله نرم افزار حسابداری یا در سطوح ساده با نرم افزار اکسل انجام می شوند، که به معنی فعالیت ریاضی کمتر برای حسابداران است. در این صورت در بسیاری از موارد حتی شما نیازی به حفظ بودن فرمول ها نیز ندارید؛ چرا که برنامه حسابداری می تواند تمامی محاسبات را با یک کلیک برای شما انجام دهد.

 

تا زمانی که شما یک فرد سازمان یافته هستید و توجه بسیار زیادی به جزئیات دارید، می توانید به حجم زیادی از کار در مدت زمانی کوتاه رسیدگی کنید، و مشکلی با محاسبات عددی ندارید، و شما به عنوان یک حسابدار، وظایف را به خوبی انجام خواهید داد.

این تصور که یک حسابدار، به نوع خاصی از نبوغ ریاضی نیاز دارد به طور کامل غلط است. دانشجویان ریاضی درک عمیقی از اصول پیچیده ریاضی دارند؛ و توانا به حل مساله و استفاده از استدلال استقرایی یا قیاسی به شیوه ای نظری-انتزاعی هستند. هیچ یک از این ویژگی ها در حسابداری ضروری نیست و توصیه می کنیم اگر تا به امروز برای فعالیت و ادامه تحصیل در این رشته دچار شک و تردید بودید؛ دست به کار شوید. خوشبختانه حسابداری رشته ای است که محدودیت سنی ندارد و هر زمان که توانایی لازم را در خود دیدید می توانید در این زمینه فعالیت خود را آغاز کنید.

 

منبع : حساب مَگ

منتشر شده در مقالات

آیین نامه اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روشهای نگهداری آنها اعم از ماشینی (مکانیزه) و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نیز نحوه ارائه آنها برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع ماده ۹۵ اصلاحی مصوب 94/4/31 قانون مالیات های مستقیم توسط سازمان امور مالیاتی منتشر شد.

 

به گزارش تازه های حسابداری در این آیین نامه آمده است:

 

فصل اول- تعاریف

ماده ۳- در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح ذیل، به کار می روند:

سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.

قانون: قانون مالیات های مستقیم مصوب سال ۶۶۱۱ و اصلاحیه های بعدی آن.

دفتر روزنامه: دفتر روزنامه دفتری است که کلیه معاملات و رویدادهای مالی و محاسباتی با رعایت اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت، اصول و ضوابط و استانداردهای حسابداری......

برای دریافت متن کامل این آیین نامه اینجا کلیک کنید.

 

منتشر شده در اخبار حسابداری

در بعضی از شرکت‌ها که صورت‌های مالی نهایی تهیه می‌شود، اشکالات عدیده‌ای در آن صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آنها مشاهده می‌شود که بعضی از آن اشکالات عمده و بعضی هم جزئی است. در رابطه با این اشکالات، موضوع عمده یا جزئی بودن آنها را باید کنار گذاشت.

 

صورت‌های مالی نهایی که توسط امور مالی یک شرکت تهیه می‌شود، باید عاری از هرگونه اشتباه، اعم از عمده، جزئی، ظاهری یا از نظر استانداردهای حسابداری باشد. صورت‌های مالی نهایی منعکس‌کننده عملکرد مدیریت یک شرکت طی یک سال یا دوره مالی و در واقع ویترین آن شرکت است. صورت‌های مالی که توسط شرکت‌های معتبر دنیا تهیه می‌شود، با کیفیت بسیار بالا از هر لحاظ (کاغذ، حروفچینی، رنگ‌ها، طراحی، صفحه‌بندی، محتویات و .....) تهیه و به صورت کتابچه چاپ می‌شود. در چنین گزارش‌هایی، کوچک‌ترین اشتباهی مشاهده نمی‌شود. علل این امر را می‌توان مسئولیت پذیری کسانی دانست که این گزارش‌ها را تهیه می‌کنند و همچنین به اعتبار این شرکت‌ها در جامعه مربوط می‌شود. البته تهیه چنین گزارش‌‌هایی مستلزم تحمل هزینه‌های بالایی است و برای شرکت‌های متوسط و کوچک نمی‌تواند توجیه‌پذیر باشد و انتظاری هم از این شرکت‌ها نمی‌رود که چنین هزینه‌هایی را متحمل شوند، ولی همان صورت‌های مالی که توسط بعضی از شرکت‌ها روی کاغذ معمولی و به صورت فتوکپی تهیه می‌شود و به شکل بسیار ساده‌ای است، حداقل باید به نحو صحیح و بدون هیچ‌گونه اشتباهی باشند.

 

می‌توان گفت اشتباهات متداولی که در صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست بعضی از شرکت‌ها مشاهده می‌شود (اشتباهات ظاهری و نه از نظر استانداردهای حسابداری)، به احتمال زیاد در اثر بی دقتی، بی‌توجهی یا نداشتن آگاهی تهیه‌کنندگان آنها رخ می‌دهد زیرا برای آنها صورت‌های مالی نهایی و یادداشت‌های پیوست آنها فاقد ارزش چندانی بوده و تنها یک نوع رفع تکلیف به حساب می‌آید. نمونه‌هایی از چنین اشتباهاتی به شرح زیر است (البته موارد زیر نمونه‌هایی از آن اشتباهات بوده و لزوما شامل کلیه اشتباهات موجود در صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن شرکت‌ها نیست):

 

1 - اشتباه در نوشتن نام شرکت. بیشتر موارد هم شخصیت حقوقی شرکت (سهامی عام، سهامی خاص، با مسوولیت محدود و ......) قید نمی‌شود.

2 - اشتباه در نوشتن سال یا دوره مالی که صورت‌های مالی در برگیرنده آن است.

3 - اشتباه در نوشتن فهرست مندرجات و اجزای تشکیل‌دهنده صورت‌های مالی از قبیل سرفصل صورت‌های مالی، شماره صفحات و ........ .

4 - اشتباه در نوشتن اسامی و سمت اعضای هیات مدیره. گاه دیده می‌شود که اسامی هیات مدیره سال قبل که تعویض شده اند، نوشته می‌شود.

5 - اشتباهات تایپی فراوان در بیشتر صفحات صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن.

6 - اشتباهات محاسباتی(ریاضی) در بیشتر صفحات صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن.

7 - استفاده از علامت منها به جای پرانتز در موارد کاهش مبالغ در صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن. علامت منها برای نمایش کاهش مبالغ در حسابداری، بی‌معنی است و باید از علامت پرانتز استفاده شود.

8 - استفاده از یک خط به جای دو خط در ته جمع‌های صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن.

9 - مطابقت نداشتن نام سرفصل حساب‌ها در صورت‌های مالی با نام آنها در یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی.

10 - استفاده از نام‌های غلط برای سرفصل حساب‌ها در صورت‌های مالی.

11 - درج نشدن عباراتی نظیر «جمع دارایی‌های جاری»، «جمع دارایی‌های غیرجاری، «جمع بدهی‌های جاری» و ........ در صورت‌های مالی.

12 - درج نام سرفصل حساب‌هایی که در صورت‌های مالی، مانده آنها در پایان سال یا دوره مالی جاری و پایان سال یا دوره مالی مقایسه‌ای قبل صفر است.

13 - درج نشدن صحیح ارقام مقایسه‌ای سال یا دوره مالی قبل در صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن.

14 - درج نشدن عبارت «تجدید ارائه شده» در بالای ستون ارقام مقایسه‌ای صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن در مواقعی که تجدید ارائه‌ای صورت گرفته باشد.

15 - ننوشتن جمله «یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی جزء لاینفک صورت‌های مالی است» در ذیل صورت‌های مالی اساسی.

16 - اشتباه در درج شماره یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی در صورت‌های مالی اساسی.

17 - ننوشتن لغت «ریال» یا «میلیون ریال» و ..... در بالای ارقام صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن.

18 - در مواردی که یک شرکت در هر دو سال یا دوره مالی (سال یا دوره مالی جاری و سال یا دوره مالی مقایسه‌ای قبل) سود انباشته یا زیان انباشته داشته، در صورت‌های مالی عبارت «سود(زیان) انباشته» نوشته می‌شود. در صورتی که این شرکت در سال یا دوره مالی جاری و سال یا دوره مالی قبل که به صورت مقایسه‌ای ارائه شده، سود انباشته داشته باشد، دیگر نیازی به استفاده از لغت «زیان» نخواهد بود و کافی است که نوشته شود: «سود انباشته».

19 - تایپ نشدن صحیح ارقام، طوری که کلیه یکان، دهگان، صدگان و ...... آنها درست در یک ستون و زیر هم قرار نمی‌گیرد.

20 - جدا نکردن ارقام به صورت سه رقم، سه رقم از سمت راست توسط علامت(،) یا هر نوع علامت دیگری.

21 - استفاده نکردن از علامت‌های ویرگول(،)، نقطه (.) و ... در جای‌های مناسب نوشته‌ها.

22 - ننوشتن شرح در مقابل بعضی از ارقام در صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن.

23 - ننوشتن جمله «از آنجا که اجزای سود و زیان جامع محدود به سود (زیان) خالص سال یا دوره و تعدیلات سنواتی است، صورت سود و زیان جامع ارائه نشده است» در ذیل صورت سود و زیان در مواقعی که به این دلیل صورت سود و زیان جامع ارائه نمی‌شود.

24 - اشتباهات متعددی در «صورت جریان وجوه نقد» (غیر از اشتباهات در محاسبات ارقام)، از قبیل نوشتن عبارت «اضافات در دارایی‌های ثابت مشهود» به جای » وجوه پرداختی بابت خرید دارایی‌های ثابت مشهود» یا استفاده از عبارت «افزایش سرمایه» به جای استفاده از عبارت «وجوه حاصل از افزایش سرمایه» و اشتباهات دیگری از این قبیل

25 - اشتباهات در نوشتن تاریخچه فعالیت شرکت، سال تاسیس، شماره ثبت، فعالیت اصلی و فرعی شرکت و تعداد کارکنان.

26 - اشتباهات در نوشتن مبنای تهیه صورت‌های مالی.

27 - اشتباهات در نوشتن اهم رویه‌های حسابداری استفاده شده در شرکت. برای مثال، اگر بهای تمام شده موجودی مواد اولیه به روش «میانگین موزون» تعیین می‌شود، نوشته می‌شود که از روش «اولین صادره از اولین وارده» استفاده می‌شود.

28 - اشتباهات در نوشتن نرخ‌های استهلاک و روش‌های استهلاک مورد استفاده.

29 - در صورتی که یک شرکت از نرخ‌ها و روش‌های استهلاک موضوع ماده 151 قانون مالیات‌های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 و اصلاحیه‌های بعدی آن استفاده می‌کند، عبارت «استهلاک دارایی‌های ثابت مشهود با توجه به عمر مفید برآوردی دارایی‌های مربوط» در قسمت اهم رویه‌های حسابداری در رابطه با استهلاک دارایی‌های ثابت مشهود درج می‌شود.

30 - اشتباهات در درج اقلام مقایسه‌ای سال یا دوره مالی قبل در یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی.

31 - مطابقت نداشتن مبالغ تشکیل‌دهنده یادداشت‌های جزء یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی با مبالغ یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی و همچنین اشتباهات در شماره عطف‌ها.

32 - در رابطه با حساب‌های دریافتنی در یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی، هرگاه ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول در نظر گرفته نشده، ستونی برای این منظور در نظر گرفته می‌شود که به هیچ وجه نیازی به این ستون نیست.

33 - در رابطه با موجودی مواد و کالا هم مورد فوق وجود دارد. یک شرکت ذخیره کاهش ارزش موجودی ندارد؛ ولی ستونی برای آن در یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی در نظر می‌گیرد.

34 - اشتباهات متعدد در یادداشت مربوط به ذخیره مالیات از قبیل مبلغ سود(زیان) ابرازی، درآمد مشمول مالیات و سایر اطلاعات مندرج در این یادداشت.

35 - اشتباهات در درج مقدار یا تعداد کالای فروش رفته در طی سال یا دوره مالی مورد نظر.

36 - درج نشدن اقلام مقایسه‌ای برای بعضی از یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی.

37 - توجه نکردن به صفحه‌بندی متن که به طرز شکیلی باشد.

38 - اشتباهات در شرح یادداشت‌های پیوست صورت‌های مالی.

علل وجود اشتباهات در تهیه صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن متعدد است و علاوه بر مواردی که در فوق به آنها اشاره شد، شاید مهم‌ترین علت آن، نبود وجدان کاری باشد. یکی دیگر از علل این اشتباهات این است که مسئولان تهیه صورت‌های مالی، در هر حال، پاداش بستن حساب‌ها و سایر مزایای مربوطه خود را دریافت می‌دارند، چه این صورت‌های مالی را به نحو خوب و مطلوب تهیه کنند و چه آنها را با صدها اشکال از انواع مختلف (ناقص و نامطلوب) ارائه دهند.

 

اگر مسئولان تهیه صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست این شرکت‌ها (بعضی از شرکت‌ها) به خود زحمت دهند که حتی برای یکبار، صورت‌های مالی و یادداشت‌های پیوست آن را بعد از تهیه و تایپ به دقت مطالعه و کلیه مطالب فوق و سایر مطالبی را که اصولاً ضروری است کنترل کنند، صورت‌های مالی این شرکت‌ها عاری از اشکالات ظاهری (اشکالات غیرمرتبط با استانداردهای حسابداری و اشکالاتی که در اثر عدم آگاهی ایجاد می‌شود) خواهد بود.

 

نوشته :گاروهوانسیان‌فر - عضو پیوسته انجمن حسابداران خبره مدیریت انگلستان

منتشر شده در اخبار حسابداری

با توجه به اینکه در راستای پیوستن به بانک های جهانی و گسترش ارتباطات با بازار سرمایه خارجی هستیم؛ برای تحقق این مهم تغییراتی لازم است و نیاز به همسو شدن با استانداردهای حسابداری و حسابرسی جهانی وجود دارد. بر همین اساس چندی پیش خبری درباره "پایان بی انضباطی های مالی با برداشتن تحریم ها" منتشر شد که لزوم این تغییرات را به وضوح بیان کرده است.

دبیر کمیته عالی حسابرسی و مدیر امور حسابرسی داخلی بانک شهر گفت: حسابرسی‌ های بانک شهر مورد تائید سازمان بورس و بانک مرکزی است.

حسن رستم ‌پناه  با اشاره به اینکه در حال حاضر در چارچوب ضوابط و مقررات از بانک شهر حسابرسی به عمل می‌آید، در واکنش به برخی اظهارنظرها بیان کرد: تنها ۱۰درصد سهام بانک شهر متعلق به شهرداری تهران است و ۶۰ درصد متعلق به سایر کلانشهرها و شهرداری‌ های مراکز استان هاست. وی با اشاره به اینکه اگر قرار باشد حسابرسی‌ ها توسط شوراهای شهر صورت بگیرد بسیاری از شهرهای کشور که سهام‌دار بانک شهر هستند نیز می‌توانند مدعی حسابرسی از بانک شهر باشند، افزود: قانونگذار به دلیل اینکه این اتفاق نیفتد تنها ما را موظف کرده که هر ۳ ماه یک بار صورت‌های مالی حسابرسی‌ شده را به سازمان بورس و بانک مرکزی ارائه کنیم.

رستم ‌پناه با تاکید بر اینکه حسابرسی‌های ما باید مورد تایید بورس و بانک مرکزی باشد، تصریح کرد: هم اکنون موسسات و نهادهای مالی در کشورمان هر ۳ماه یکبار حسابرسی می‌شود و بانک شهر نیز از این قانون مستثنی نیست.

 

منتشر شده در اخبار حسابداری

یکی از حرفه‌هایی که در دنیا در معرض نقد عمومی جامعه در زمان کشف مفاسد قرار می‌گیرد حرفه حسابرسی مستقل است و از این بابت هم هزینه ‌های سنگینی را پرداخت کرده است. فروپاشی یکی از بزرگ‌ترین‌ موسسات حسابرسی بین‌المللی با بیش از ۱۰۰ هزار نفر پرسنل و ۹۰ سال سابقه در نتیجه افشای نقش آن در حساب ‌سازی شرکت آمریکایی انرون بیانگر جایگاه آسیب‌پذیر حسابرسان در این بین است. این مجازات برای آن موسسه بسیار سنگین و فراتر از یک مجازات منصفانه و متناسب با جرم بوده است، اما از طرفی مبین ظرافت نقش حسابرسان مستقل در ایجاد اعتماد عمومی برای سرمایه‌گذاران است.

پس از همین واقعه انرون آمریکا نظارت بر حسابرسی و کنترل کیفیت پرونده‌های حسابرسی را به دولت سپرد. از سال ۲۰۰۲ تاکنون ۵۰ کشور که همه دارای اقتصاد آزاد هستند، نهاد های دولتی برای نظارت بر حسابرسان مستقل ایجاد کردند. نهادهایی که هم از نظر نیروی انسانی و هم منابع مالی مستقل از حرفه حسابرسی هستند. اگر چه سپردن کار نظارت به دولت خود خطراتی دارد اما در هر صورت دولت تنها نهاد صلاحیت ‌دار برای حمایت از منافع عمومی است. با تشکیل جامعه حسابداران رسمی ایران و آغاز به کار آن از سال ۱۳۸۱ به تدریج نقش بخش خصوصی در حسابرسی افزایش یافت به گونه‌ای که هم‌اکنون حدود ۸۰ درصد سهم بازار این حرفه در اختیار بخش خصوصی واقعی است.

اما حسابرسان بخش خصوصی آن پشتوانه قانونی لازم برای حفظ کار حسابرسی را ندارند و در بسیاری از موارد در صورت طرح موضوعات خلاف میل مدیران شرکت‌ها، کار خود را از دست می‌دهند و هیچ ابزار دفاعی در اختیار ندارند. از سوی دیگر تعدد موسسات حسابرسی باعث دامن زدن به یک رقابت مخرب بر سر قیمت شده است و در موارد زیادی آنچه از شرکت‌ها برای انجام کار حسابرسی دریافت می‌شود، طبق استانداردهای حسابرسی، کافی نیست. حق‌الزحمه‌های پایین به نوبه‌ خود باعث شده است که جذب، حفظ و آموزش نیروی انسانی به بزرگ‌ترین‌ چالش حسابرسان بخش خصوصی تبدیل شود. خوشبختانه هم‌اکنون برخی موسسات ضرورت ادغام و بزرگ شدن را درک کرده‌اند و اقداماتی در این راستا انجام داده‌اند. اما این شرط لازم است ولی کافی نیست. دولت باید ساختاری قوی برای نظارت و حفظ استقلال حسابرسان ایجاد کند تا حرفه حسابرسی بخش خصوصی در یک محیط سالم‌تر همراه فرصت‌های رشد برابر، بتواند کیفیت کارهای حسابرسی را ارتقا دهد.

حال که ۵۰ کشور شامل بزرگ‌ترین‌ اقتصاد های جهانی (از جمله آمریکا، انگلستان، آلمان، فرانسه، برزیل و چین) ساختار نظارت را از جوامع حرفه‌ای جدا کرده‌اند و تشکیلات مستقل از جوامع حرفه‌ای برای آن ایجاد کرده‌اند، ضرورت دارد این تجربه را غنیمت شماریم و نهادی مستقل از جامعه‌ حرفه‌ای برای نظارت بر حسابرسان مستقل طراحی کنیم. عصاره این تجربه هم اکنون در یک نهاد بین‌المللی به نام مجمع بین‌المللی ناظران بر حسابرسی مستقل (IFIAR) تجمیع شده و ماحصل آن اصولی است که این مجمع به‌عنوان اصول اساسی نظارت بر حسابرسان مستقل تعریف کرده است.

هدف نهایی این اصول، بهبود نظارت موثر بر حسابرسی مستقل و در نتیجه حفظ منافع عمومی و افزایش حفاظت از سرمایه‌گذاران از طریق بهبود کیفیت حسابرسی است. این نهاد بین‌المللی پیش‌شرط‌هایی را برای اثربخشی این اصول در ارتقای کیفیت حسابرسی به شرح زیر مطرح کرده است:
• اصول و استانداردهای حسابداری و حسابرسی جامع و روشن که مورد پذیرش عمومی باشد (در کشور ما با تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی هماهنگ با استانداردهای بین‌المللی این شرط محقق شده است
• الزامات قانونی برای تهیه و انتشار صورت‌های مالی طبق این اصول و استانداردها (همه شرکت ‌های بورسی و دولتی ملزم به این کار هستند)

• سیستم الزامی برای تهیه‌کنندگان صورت‌های مالی جهت انطباق با استانداردهای حسابداری (مانند جریمه، جبران خسارت سهامداران یا جریمه مدیران مسئول). این پیش شرط در کشور ما وجود ندارد و بسیار هم لازم است.
• مقررات و روش‌های اجرایی راهبری شرکتی که پشتیبان گزارشگری و حسابرسی با کیفیت باشد (در این حوزه نیز باید گام‌های اساسی در ایران برداشته شود.
• برنامه ‌های آموزشی و کارآموزی اثربخش برای حسابداران و حسابرسان.

 در ادامه اصول اساسی لازم برای ایجاد این نهاد در سه بخش ساختار، عملیات و اصول بازرسی از دید مجمع بین‌المللی ناظران بر حسابرسی مستقل مطرح می‌شود:

 

ساختار

اصل اول: مسئولیت‌ها و اختیارات ناظر حسابرسی باید در جهت خدمت به منافع عمومی باشد و به ‌صورت روشن و بدون ابهام در قانون مربوط بیان شود.

ناظران حسابرسی باید مکلف شوند که از طریق بهبود کیفیت حسابرسی در خدمت به منافع عمومی و حمایت از سرمایه‌گذاران تلاش کنند. مسئولیت‌ها و اختیارات ناظران حسابرسی باید حداقل مستلزم نظارت مستقل بر حسابرسی واحدهای با منافع عمومی (منظور شرکت‌های سهامی عام، بانک‌ها، بیمه‌ها و سایر واحدهایی که به نوعی منابع خود را از عموم مردم کسب می‌کنند) باشد.

 

اصل دوم: ناظران حسابرسی باید از نظر عملیاتی مستقل باشند.

منظور از استقلال، توان انجام وظیفه قانونی و اجرای تصمیمات بدون دخالت اشخاص تحت نظارت است. ناظر حسابرسی باید از نظر عملیاتی و برای انجام وظایف و اختیارات خود، مستقل از دخالت سیاسی برون‌سازمانی و منافع تجاری یا سایر منافع‌بخشی باشد. از جمله در حوزه راهبری خود نباید تحت کنترل شاغلان حسابرسی باشد. ناظر حسابرسی باید منبع پایدار تامین مالی داشته باشد که مطمئن بوده و تحت نفوذ حسابرسان و موسسات حسابرسی نباشد و برای انجام مسوولیت‌های آن کافی باشد.

 

اصل سوم: ناظران حسابرسی باید شفاف و پاسخگو باشند.

برای اطمینان از درستکاری و اعتبار ناظر حسابرسی، این نهاد در استفاده از اختیارات و منابع خود باید به عموم پاسخگو باشد. علاوه بر این، تصمیمات و اقدامات ناظر حسابرسی باید در معرض بررسی و تفحص کافی از جمله تقاضای فرجام توسط مقام بالاتر باشد. شفافیت باید شامل انتشار برنامه سالانه و گزارش فعالیت‌ها (از جمله نتایج بازرسی‌ها به ‌صورت کلی یا بر مبنای هر موسسه باشد.)

 

عملیات

اصل چهارم: ناظران حسابرسی باید اختیارات انضباطی جامعی داشته باشند که شامل توانایی اطمینان از اجرای اثربخش یافته ‌ها و پیشنهاد های آنها است؛ این اختیارات انضباطی شامل توان اعمال دامنه‌ای از مجازات‌ها از جمله جریمه نقدی و ابطال مجوز حسابرسی یا حذف از لیست است.

 

اصل پنجم: ناظران حسابرسی باید اطمینان یابند که کارکنانشان از حرفه مستقل هستند و کارکنان کافی و با صلاحیت در اختیار دارند. کارکنان نهاد ناظر نباید از حسابرسان شاغل یا افراد مرتبط با موسسات حسابرسی باشند و این کارکنان برای انجام وظیفه خود باید از صلاحیت کافی برخوردار باشند. اشخاص مسوول بررسی سیستم‌های کنترل کیفیت موسسات حسابرسی باید تجربه مرتبط و کارآموزی حرفه‌ای مناسب در حسابرسی و گزارشگری مالی داشته باشند و بازرسان جدید باید تحت سرپرستی و کارآموزی مناسب قرار گیرند.

دکتر موسی بزرگ اصل - حسابدار رسمی

 منبع:دنیای اقتصاد

منتشر شده در اخبار حسابداری

مقدمه
محیط کسب‌وکار، پویا و همیشه دستخوش تغییر و دگرگونی است. فناوری مدام در حال تغییر و پیچیده‌تر شدن است. شرکتها و سازمانها به‌دنبال فناوری جدید برای ارتقای کارایی فرایندهای کسب‌وکارشان هستند و از این‌رو سیستمهای اطلاعاتی پیچیده‌تر شده‌اند. حوزه حسابرسی نیز از این قاعده مستثنی نبوده و به‌شدت تحت تاثیر توسعه فناوری اطلاعات قرار گرفته است.
 با کامپیوتری شدن هرچه بیشتر سازمانها، ‌تصمیمگیران بیشتر نگران صحت داده‌ها یا اطلاعاتی می‌شوند که باید براساس آنها تصمیمهای راهبردی بگیرند. ران وبر (Ron Weber) در مقدمه کتاب خود با عنوان «حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی» بر این مطلب تاکید کرده است که حسابرس باید در کسب‌وکار از مشتری برتر باشد. در دهه اخیر که فناوری در حال تغییر دنیای کسب‌وکار بوده است، ‌‌متاسفانه حسابرسان از این تغییر عقب مانده‌اند. فریب دادن حسابرسان با مدارک ساختگی، امضای جعلی، ‌توضیحهای دروغین و مواردی این گونه، ‌برای مدیران بنگاه یا واحد تحت رسیدگی بسیار ساده شده است .

 حسابرسان باید به یاد داشته باشند که چنانچه تقلبی آشکار شود،‌ جامعه به بهانه‌هایی مانند اینکه «مدیران به ما نگفتند که حسابسازی کرده‌اند» یا «ما برای کشف تقلب آموزش ندیده‌ایم»، توجه یا آن را باور نخواهند کرد . در دنیای در حال تغییر، رسیدن به چنین درجه‌ای از مهارت، رویایی نیست؛ بلکه وظیفه است . شغل حسابرس علاوه بر حسابرسی،‌ پیش‌بینی تغییر جهت فناوری اطلاعات و تاثیری که این تغییرها و پیامدهای آنها ممکن است بر هدفهای تجاری بگذارند را نیز در برمی‌گیرد.
 یکی از عوامل کلیدی موفقیت در رسیدن به این هدفها،‌ درک کامل نقش حسابرس است. حسابرسان باید تلاش کنند که تصویر حسابرس به‌عنوان «پلیس فناوری اطلاعات» را با تصویر حسابرس به مثابه فردی که به‌عنوان شریک کسب‌وکار،‌ واحدهای تحت رسیدگی را در نیل به هدفهایشان یاری می‌رساند، جایگزین کنند. تغییر نقش حسابرس در عرض دو دهه اخیر را می‌توان به شکل جدول ۱ نمایش داد .

با تغییر سریع فناوری و توسعه الگوهای تجاری، شیوه دسترسی به شواهد حسابرسی دگرگون شده و چالش جدیدی متوجه حسابرسی سنتی گشته است؛ کامپیوتر از دو جنبه بر حسابرس اثر گذاشته است:
جنبه اول: موجب پیدایش مقدمه بسیار مهمی در حسابرسی کامپیوتری به نام «حسابرسی سیستمهای کامپیوتری» شده است. درصورتی که نتایج حاصل از حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی به‌درستی انجام گیرد و اتکاپذیر تشخیص داده شود، شرایط برای ورود به مرحله بعدی آسان می‌گردد.
جنبه دوم: بعد از آنکه از صحت سیستم اطلاعاتی اطمینان به‌دست آمد، می‌توان از «کامپیوتر به‌عنوان یک ابزار حسابرسی» استفاده کرد.
 در صورتی‌که «استفاده از کامپیوتر به‌عنوان یک ابزار حسابرسی» درخور اتکا و کاربری نباشد، به‌طور معمول از «حسابرسی دور زدن کامپیوتر» استفاده می‌شود. در این «حسابرسی»، حسابرس فرض می‌کند که کامپیوتری در میان نیست و با شناخت روابط در محیط و نادیده گرفتن سیستم کامپیوتری، حسابرسی را در واقع با نادیده گرفتن کامپیوتر انجام می‌دهد. این شیوه، در محیط سیستمهای ساده تا کمی پیچیده کامپیوتری امکان‌پذیر است؛ ولی در محیطهای سیستمهای پیچیده و پیشرفته کامپیوتری ممکن است امکان‌پذیر نباشد .

 

 

 فناوری اطلاعات و فرضیه‌های بدیهی حسابرسی
مرور ادبیات موجود نشان می‌دهد که به‌طور معمول فیلسوفان و علمای منطق، ۵ ویژگی برای فرضیه‌های بدیهی قائلند:
۱- برای توسعه هر زمینه علمی ضروری‌اند،
۲- به‌طور مستقیم قابل تایید نیستند،
۳- مبنایی برای استنتاج می‌باشند،
 ۴- مبانی ایجاد ساختار یک تئوری هستند، و

۵- در پرتو پیشرفت علم در معرض پرسش و تردید قرار دارند.
ارسطو چنین می‌گوید: “نقطه آغاز هر علمی، ‌تعدادی فرضیه‌های بدیهی است که نیازی به اثبات آنها نیست.”
 فرضیه‌های بدیهی سنگ زیربنای هر تئوری را تشکیل می‌دهند؛‌ زیرا بدون آنها نمی‌توان نقطه آغازی داشت.‌ این فرضیه‌ها در حقیقت نوعی قضیه‌اند که باید بدون هر سئوالی آنها را پذیرفت. در علم حسابداری نیز وضع به همین‌گونه است. برای مثال، یکی از فرضیه‌های بدیهی که در درس اصول حسابداری ۱ در بدو ورود به دانشگاه با آن آشنا شدیم این بود: «رویدادهای مالی را می‌توان براساس مقادیر پولی و به‌صورت معنیداری بیان کرد». فرض پول به‌عنوان واحد اندازه‌گیری، ‌یک فرض بدیهی است که هیچ فرد مبتدی هرگز آن را مورد تردید و سئوال قرار نمی‌دهد؛ در حالی که ممکن است پس از آن اعتبار خود را از دست بدهد که در آن صورت، دیگر یک فرض بدیهی نخواهد بود .
بررسی نظرهای موجود و متون معتبر حسابرسی نشان می‌دهد که اعتماد به گواهی حسابرس، اظهارنظر در خصوص کیفیت اطلاعات، میزان مهارت حسابرس و شواهد حسابرسی به‌طور مستقیم تحت تاثیر فناوری اطلاعات قرار گرفته‌اند که در نتیجه فرضیه‌های بدیهی حسابرسی مرتبط را نیز متاثر خواهند ساخت. در زیر به برخی از این فرضیه‌های بدیهی اشاره می‌شود:
• «کیفیت اطلاعات مندرج در صورتهای مالی، ‌بدون گواهی حسابرسان مستقل اعتمادپذیر نیست.»
• «گواهی کیفیت اطلاعات مندرج در صورتهای مالی برای ذینفعان، ‌با انجام حسابرسی حاصل می‌شود.»
• «حسابرس برای گواهی کیفیت اطلاعات مندرج درصورتهای مالی، دارای مهارت و تجربه کافی است.»

• «حسابرس به‌عنوان کارشناس حرفه‌ای نسبت به کیفیت کار خود پاسخگوست.»
• «شواهد کافی و معتبر برای تایید نظر حسابرسی در مورد کیفیت صورتهای مالی ‌وجود دارند و حسابرس می‌تواند این شواهد را در یک زمان منطقی و با هزینه‌ای معقول جمع‌آوری و ارزشیابی کند.»
 با توجه به فرضهای فوق، حسابرس باید اطمینان یابد که داده‌های مندرج در صورتهای مالی عاری از تحریف بااهمیت هستند تا کیفیت اطلاعات مندرج در صورتهای مالی درخور گواهی باشد ‌ و حسابرسان باید برای انجام کار حسابرسی دارای صلاحیت (مهارت و تجربه) کافی باشند.
در محیطهای فناوری اطلاعات، ماهیت شواهد تغییر کرده و حسابرس را در موقعیت پیچیده‌ای قرار داده است. با فرض وجود سیستمهای اطلاعاتی کامپیوتری‌، این امر بدین معناست که حسابرسان در مورد فناوری اطلاعات۱ و شیوه حسابرسی آن مهارت کافی دارند و ‌اینکه آیا آنان در حال حاضر دارای چنین مهارتهایی هستند، جای شک دارد. حسابرسی مربوط به تایید و اثبات کیفیت، یک موضوع فنی و پیچیده است؛ بنابراین بجاست که فرض کنیم حسابرس مهارت و تجربه کافی و مناسبی برای دستیابی به هدفهای حسابرسی را داراست. این فرض بدیهی با دیدگاه تدوین استانداردهای حسابرسی در امریکا در مورد آموزش فنی، صلاحیت حرفه‌ای و مهارت کافی حسابرس، مطابقت دارد.
اگر حسابرسان به‌صورت اثربخشی ‌قادر به حسابرسی سیستمهای فناوری اطلاعاتی که صورتهای مالی از آن استخراج می‌گردد، ‌نباشند، ‌دیگر دانش تخصصی آنها در مورد اصول پذیرفته‌شده حسابرسی بی‌ارزش خواهد بود. بنابراین، ‌حسابرسان باید حسابرسی خود را در سیستمهای اطلاعاتی صاحبکار به‌نحوی برنامه‌ریزی کنند که شامل سیستمهای مبتنی بر فناوری اطلاعات نیز باشد.
حسابرسان نه‌تنها باید مهارتهای فناوری اطلاعات را دارا باشند، ‌بلکه همچنین باید در مهارتهای فناوری اطلاعات متخصص باشند تا از عهده وضعیتهای مختلف حسابرسی برآیند (Chambers & Curt, 1998).
آنها باید ریسک حسابرسی را مطابق با بی‌اطمینانیهایی که در یک محیط فناوری اطلاعات وجود دارد،‌ ارزیابی کنند

؛ به‌ویژه بی‌اطمینانیهایی که مربوط به کنترل می‌شود. آنها همچنین باید کیفیت عملیات حسابرسیشان را با توجه به هزینه حسابرسی،‌ کارایی و‌ اثربخشی، به‌وسیله استفاده از روشهای حسابرسی مبتنی بر کامپیوتر بهبود بخشند .
پیشرفتهای اخیر در حوزه فناوری اطلاعات و خطر دستکاری اطلاعات با استفاده از آن ممکن است از توانایی حرفه حسابرسی پیشی بگیرد و حسابرسان نتوانند از عهده آن برآیند. تقلبهای کامپیوتری که بر کیفیت صورتهای مالی حسابرسی‌شده اثر می‌گذارد، به‌طور مستقیم به حسابرسان مربوط می‌شود.
اگرچه بسیاری از مؤسسه‌های حسابرسی هنوز به آموزش حرفه‌ای مستمر۲ به‌عنوان یک هزینه اجباری می‌نگرند، باید برای مقابله با چالش پیش‌گفته و بالا بردن سطح صلاحیت و آگاهی مؤسسه‌های حسابرسی، از طریق تشویق (یا اجبار) مؤسسه‌های حسابرسی، ‌حسابرسان را به دریافت مدرک رسمی حسابرسی سیستمهای اطلاعاتی برانگیخت.

فناوری اطلاعات و مفاهیم اهمیت و ریسک
اهمیت، موضوعی است که با ریسک حسابرسی بسیار در ارتباط است. در واقع، ریسک حسابرسی در ارتباط با احتمال کشف نشدن تحریفهای حسابداری بااهمیت، ‌بیان می‌شود. بنابراین، ‌ارتباط اساسی موضوع اهمیت با حسابرسان، زمانی که ریسک حسابرسی یک رویداد مالی را ارزیابی می‌کنند، ‌عبارت است از اینکه در چه نقطه‌ای یک تحریف احتمالی به اندازه کافی بااهمیت می‌شود تا بر عملیات حسابرسی و اظهارنظر آن اثر گذارد؟
در کار حسابرسی دو عامل مرتبط با این موضوع وجود دارد؛ اول ریسک کشف تحریف حسابداری به‌وسیله حسابرسان (به‌دلیل عوامل مرتبط با کنترلهای شرکت و سطح صلاحیت حسابرسان) و دوم ،‌مسئله ماهیت کمی و یا کیفی تحریف و اثر بر صورتهای مالی حسابرسی‌شده و گزارش حسابرسی. بنابراین، ‌اهمیت باید به‌عنوان موضوعی با ماهیت چندبعدی در نظر گرفته شود؛ موضوعی که هم بر حسابدار و هم بر حسابرس اثر می‌گذارد؛ به‌خصوص در ارتباط با اطلاعاتی که محتوای آن بر قضاوت استفاده‌کننده اثر می‌گذارد. در مورد مفهوم اهمیت در حسابرسی، موضوع مشخص این است که اهمیت به‌طور مستقیم بر تصمیمهای حسابرسی در مورد کیفیت صورتهای مالی گزارش‌شده، اثر گذار است. اهمیت بر مربوط بودن و قابلیت اعتماد صورتهای مالی اثر می‌گذارد. بنابراین اهمیت باید به‌وسیله حسابرس و در ارتباط با تاثیر آن بر عملکرد و تصمیمهای استفاده‌کن

نده، ارائه صادقانه پدیده‌ها و در واقع مسئله پاسخگویی مدیریت به صاحبان سهام و سایر ذینفعان، ارزیابی شود.
 نقطه تمرکز حسابرسی مبتنی بر ریسک به‌واسطه فناوری تغییر کرده است. با استفاده از امکانات کامپیوتری و شبکه‌های ارتباطی، بسیاری از اموری که پیش از این به‌صورت جداگانه انجام می‌گرفت، با هم ترکیب شده‌اند که این کار، احتمال خطای سیستمی تکرار شونده را افزایش داده است. تعریف ساده حسابرسی مبتنی بر ریسک چنین است: “یک حسابرسی که درآن گروه حسابرسی تلاشهای خود را بر مواضع دارای ریسک بیشتر متمرکز می‌کند.” از این‌رو، ‌افراد حرفه‌ای باید برای اینکه وقت خود را کجا صرف کنند، ‌دست به انتخاب بزنند. طبیعی است که تمرکز بر مواضع، ‌دارای بیشترین ریسک منطقی خواهد بود و این همان هدف حسابرسی مبتنی بر ریسک است .
سرشت بسیار تکرارشونده بسیاری از توابع استفاده‌شده در برنامه‌های کامپیوتری به این مفهوم است که خطاهای کوچک ممکن است به زیانهای بزرگ بینجامند. برای مثال، یک خطا در محاسبه مالیات بر درامد کارکنان تنها در یک مورد اتفاق نخواهد افتاد؛ اما به محض اینکه یک خطا در سیستم کامپیوتری رخ دهد، بر تمام موارد اثر خواهد گذاشت. آزمون فرایندهای نامرئی، آسیب‌پذیری‌ها در یک سیستم اطلاعاتی را برای ممیزی بازبین، حتمی و لازم‌الاجرا می‌کند تا این اطمینان پدید آید که نه‌تنها کنترلهای کافی وجود دارند، بلکه این کنترلها به‌صورت موثری کار می‌کنند. همچنین اطمینان داده می‌شود که این کنترلها مطابق با ریسکها براورد شده‌اند و عملیات سازمان را در مقابل خطاها، کلاهبرداریها، ‌تقلب و دیگر اعمال، فجایع و تصادفهایی که ممکن است رخ دهد، ارزیابی می‌کنند.
 با توجه به تغییر نقطه تمرکز حسابرسی مبتنی بر ریسک به‌واسطه فناوری و سرشت بسیار تکرارشونده بسیاری از توابع استفاده‌شده در برنامه‌های کامپیوتری، تعریف مفهوم اهمیت به معنای بازبینی اعداد بزرگ به شناسایی موارد پرتکرار تغییر کرده است.

کنترلهای فناوری: آنچه درست درک نشده است
بیانیه استانداردهای حسابرسی شماره ۷۸ با عنوان بررسی ساختار کنترل داخلی در حسابرسی صورتهای مالی بیان می‌کند که کنترل داخلی فرایندی است که «برای فراهم کردن اطمینان معقول از دستیابی به هدفهایی که در گروههای زیر می‌آیند، طراحی شده است: الف) اعتمادپذیری گزارشگری مالی، ب) اثربخشی و کارایی عملیات، و ج) رعایت قوانین و مقررات مربوط».
 حسابرسان برای دستیابی به درک مورد نیاز از کنترلها باید آشنایی فزاینده‌ای با کنترلهای فناوری اطلاعات بیابند‌؛ ولی عمده حسابرسان آگاهی کافی از این موضوع ندارند.‌ هیئت تدوین استاندارد حسابرسی این مشکل را تشخیص داده و در بیانیه استاندارد حسابرسی شماره ۷۸، رهنمودهای بیشتری درباره کنترلهای فناوری اطلاعات ارائه کرده است. متاسفانه این بیانیه تاثیر اندکی بر نحوه اجرای حسابرسی به‌وسیله مؤسسه‌های حسابرسی داشت؛ بنابراین هیئت تدوین استانداردهای حسابرسی در بیانیه ۹۴ تاثیر فناوری اطلاعات بر بررسی کنترلهای داخلی به‌وسیله حسابرسان را مورد توجه قرار داد. به‌صورت مختصر، در این استاندارد چنین بیان شده است: «بشتابید حسابرسان؛ ‌دیگر نمی‌توانید فناوری را نادیده بگیرید!». برای خنثی نمودن تغییرهای فناوری برای مقابله با چالش سریع در حسابرسیِ صاحبکار با ریسک بالا یا پیچیده، ‌مؤسسه‌های حسابرسی باید استفاده از متخصصان فناوری را به‌عنوان عضوی از گروه، ‌مدنظر قرار دهند. به‌طور مسلم این همکاری منجر به حسابرسی با کیفیت بالاتری خواهد شد و احتمال دارد گروه حسابرسی با شناسایی ضعفها و فرصتهای فناوری اطلاعات،‌ خدمات بهتری را به صاحبکاران ارائه نماید .

 برای درک بهتر کنترلهایی که ممکن است در شرکت وجود داشته باشد، از الگوی مفهومی مؤسسه آدیت واچ (Audit Watch) استفاده شده است. در این الگوی مفهومی، مسیر حرکت یک معامله از آغاز تا مقصد نهایی که همانا صورتهای مالی است، به‌صورت «جریان» نمایش داده شده است:
کنترلهای ورودی۳ موجب اطمینان از ورود صحیح اطلاعات به سیستم رایانه‌ای می‌شوند. برای مثال، حسابداری قبل از وارد کردن اطلاعات به رایانه اثبات می‌کند که همه سفارشهای خرید به‌نحو مناسبی تایید و کدگذاری شده است. طی سالها،‌ حسابرسان به هنگام کسب شناخت از سیستم صاحبکار روی این نوع کنترلها تمرکز کرده‌اند.

 

 کنترلهای فناوری اطلاعات‌، کنترلهایی خودکارند که به پیشگیری از تحریفها کمک می‌کنند. برای مثال، ممکن است یک نرم‌افزار حقوق و دستمزد، اطلاعات غیرمعقولی مانند حقوق ساعتی بیش از ۵۰۰ هزار تومان را نپذیرد. با وجود رواج فزاینده فناوری اطلاعات در دنیای تجارت‌، بسیاری از حسابرسان این کنترلها را نمی‌فهمند و در نتیجه از آنها دوری می‌کنند.
 کنترلهای خروجی۴ پس از پردازش اطلاعات در سیستم رایانه‌ای وارد عمل می‌شوند. این کنترلها در هنگام بررسی ستانده‌های تولیدشده به‌وسیله سیستم، مورد استفاده قرار می‌گیرد.‌ برای مثال اگر برای اطمینان از ثبت کلیه بدهیها،‌ پرداختهای بعد از تاریخ ترازنامه کنترل شود،‌ این کنترلها می‌توانند بسیار مفید باشد. به‌همین دلیل، تعداد فزاینده‌ای از حسابرسان برای درک بهتر نحوه عملکرد آنها زمان صرف می‌کنند .
هر چند به‌طور معمول میزان اتکا کردن به کنترلها اختیاری است، ‌اما حسابرسان برای برنامه‌ریزی مناسب حسابرسی، ‌همواره ملزم به درک کافی کنترلها هستند. کنترلهای فناوری اطلاعات به‌منظور کاهش ریسکهای مرتبط در محیط فناوری اطلاعات در نظر گرفته می‌شوند. ‌این کنترلها جزئی از فرایند کنترل داخلی کلی درونی هر سازمان تحت بازبینی هستند. مدیران ارشد مؤسسه‌های حسابرسی باید ضمن در اولویت قرار دادن کنترلهای فناوری اطلاعات، در زمینه حسابسازی و تهدیدکنندگان زیرساختهای سیستم از جمله ویروس۵، ‌تروآ‌۶، درب پشتی۷، ‌یابنده‌های رمز۸،‌ استراق سمع۹‌، و حمله‌های مهندسی اجتماعی، آگاهی داشته باشند و از واگذاری مسئولیتهای خود به رده‌های پایینتر‌، بدون اعمال نظارتی موثر، خودداری کنند.

فناوری اطلاعات و خطرتقلب
سازمانها در همه زمینه‌ها نظیر انجام کسب‌وکار، برقراری ارتباطات۱۰ و فراوری اطلاعات مالی، بر واحد فناوری اطلاعات تکیه می‌کنند. در شرایطی که فناوری اطلاعات به‌طور مناسبی طراحی نشده و یا به‌نحو مطلوبی کنترل نمی‌شود، سازمان ممکن است در معرض تقلب قرار داشته باشد. امروزه سیستمهای رایانه‌ای که متصل به شبکه‌های ملی و بین‌المللی هستند، در معرض تهدیدهای مداوم فضای مجازی و انواع تهدیدهایی قرار دارند که ممکن است منجر به زیانهای اطلاعاتی و مالی بیشماری شوند. فناوری اطلاعات جزو پراهمیتی از فرایند مدیریت خطر است؛ به‌ویژه زمانی که خطر تقلب در دستور کار قرار گیرد. خطرهای فناوری اطلاعات شامل تهدید علیه تمامیت و پیوستگی اطلاعات و همچنین تهدیدهای نفوذکنندگان رایانه‌ای، امنیت سیستم و دزدی اطلاعات حساس مالی مربوط به کسب‌وکار سازمان است. خطر فناوری اطلاعات به‌هر صورتی که باشد، از قبیل نفوذ رایانه‌ای،‌ جاسوسی اقتصادی، ‌دگرگون‌سازی، ‌دستبرد به اطلاعات، ویروسها، دستیابی غیرمجاز به اطلاعات و سایر خطرهای تقلب فناوری اطلاعات، هر کسی را ممکن است تحت تاثیر قرار دهد. در حقیقت، فناوری می‌تواند از سوی افرادی که نیت ارتکاب تقلب دارند، در هریک از سه زمینه تقلبهای مربوط به شغل که به‌وسیله انجمن بررسی‌کنندگان خبره تقلب تعریف شده است، مورد استفاده قرار گیرد.

گزارشگری مالی متقلبانه
دسترسی غیرمجاز به سیستمهای عملیاتی حسابداری-
کارکنان با دسترسی غیرمجاز به دفتر کل، ‌سیستمهای فرعی یا ابزار گزارشگری مالی، ممکن است نسبت به انجام ثبتهای متقلبانه اقدام کنند.
بی‌اثر کردن سیستمهای کنترلهای داخلی- کنترلهای عمومی رایانه‌ای۱۱ شامل محدودیت در دستیابی به سیستم، ‌دستیابی محدود به سیستمهای عملیاتی و کنترلهای تعویض برنامه است. کارکنان فناوری اطلاعات ممکن است قادر به دستیابی غیرمجاز به اطلاعات محدودشده و یا تعدیل ثبتها به‌طور متقلبانه باشند.

سوء‌استفاده از داراییها
سرقت داراییهای مشهود- در سازمانها، ‌افرادی که به داراییهای مشهود (مانند پول نقد، ‌کالا و داراییهای ثابت) و به سیستمهای حسابداری مربوط به ثبت فعالیتهای این داراییها دسترسی دارند، می‌توانند با استفاده از فناوری اطلاعات، ‌دزدی داراییها را مخفی کنند. برای نمونه، ‌فردی ممکن است تامین‌کننده‌ای جعلی در پرونده اصلی تامین‌کنندگان ایجاد کند تا پرداخت در مقابل صورتحساب جعلی خرید را تسهیل سازد؛ یا فردی کالای موجود را دزدیده و بهای اقلام سرقت‌شده را در حساب بهای تمام‌شده ثبت کند تا به این ترتیب، ‌دارایی از ترازنامه حذف شود.
سرقت داراییهای نامشهود- در دنیای امروز ‌با توجه به اقتصادِ دانش محور و مبتنی بر خدمات، پر ارزش‌ترین داراییهای سازمان، ‌داراییهای نامشهودی مانند فهرست مشتریان، ‌تجربه‌های تجاری، ‌حق ‌اختراع و حق چاپ و تقلید است. به‌عنوان نمونه‌هایی از دزدی دارایی نامشهود می‌توان دزدی نرم‌افزارها یا محصولات، یا حق چاپ و تقلید به‌وسیله افراد داخل یا خارج از سازمان را نام برد.

فساد
سوء‌استفاده از مشتریان- کارکنان داخل یا خارج از سازمان می‌توانند اطلاعات کارکنان یا مشتریان را به‌دست آورند و از این اطلاعات برای دستیابی به اعتبار یا هدفهای متقلبانه دیگر استفاده کنند.
به‌خاطر داشته باشید که افراد متقلب در فضای مجازی، ‌حتی مجبور به ترک خانه‌های خود برای ارتکاب به تقلب نیستند؛ ‌بلکه آنها می‌توانند به‌طور عادی و از طریق شرکتهای تلفن محلی، ‌خدمات راه دور،‌ ارائه‌دهندگان خدمات اینترنت و شبکه‌های ماهواره‌ای و بی‌سیم، با دیگران ارتباط برقرارکنند.
آنان می‌توانند قبل از حمله به سیستمهای هدف در سراسر جهان و به‌منظور اختفای خود، به رایانه‌های مستقر در سایر کشورهای جهان وارد شده و ازآنجا اقدام کنند.آنچه اهمیت دارد این است که تمام اطلاعات و نه‌تنها اطلاعات مالی از این بابت در خطر است و خسارتهای ناشی از این‌گونه مخاطرات روزبه‌روز و همزمان با تکامل فناوری، بیشتر و بیشتر می‌شود.
 به‌منظور مدیریت خطر رو به رشد اداره سازمانها در عصر اطلاعات، باید زمینه‌های آسیب‌پذیری شناسایی شود و باید قادر بود مخاطرات را به‌روشی مقرون به‌صرفه کاهش داد. بنابراین، خطر فناوری اطلاعات باید  در ارزیابی خطر تقلب کلی سازمان مورد توجه قرار گرفته و به‌طور کامل در نظر گرفته شود .
ممیزی سیستمهای اطلاعاتی باید این اطمینان را ایجاد کند که علاوه بر حفاظت شایسته از داراییها، امکان استفاده بهینه از آنها در جهت رسیدن به هدفهای سازمانی نیز فراهم است.

نتیجه‌گیری
شغل حسابرس علاوه بر حسابرسی،‌ پیش‌بینی تغییر جهت فناوری اطلاعات و تاثیری را که این تغییرها و پیامدهای آنها ممکن است بر هدفهای تجاری بگذارند نیز در برمی‌گیرد. سرشت بسیار تکرارشونده بسیاری از توابع استفاده‌شده در برنامه‌های کامپیوتری، موجب شده نقطه تمرکز حسابرسی مبتنی بر ریسک تغییر کند و اهمیت به معنای بازبینی اعداد بزرگ، تعریف خود را با شناسایی موارد پرتکرار تعدیل کند. از طرفی، فناوری می‌تواند در کلیه زمینه‌های تقلبِ تعریف‌شده از سوی انجمن بررسی‌کنندگان خبره تقلب، مورد استفاده قرار گیرد.
پیشرفتهای اخیر در فناوری اطلاعات و خطر دستکاری اطلاعات با استفاده از آن، ممکن است از توانایی حرفه حسابرسی پیشی بگیرد و حسابرسان نتوانند از عهده آن برآیند. حسابرسان نه‌تنها باید مهارتهای فناوری اطلاعات را دارا باشند، ‌بلکه همچنین باید در مهارتهای فناوری اطلاعات متخصص باشند تا از عهده وضعیتهای مختلف حسابرسی برآیند. اگر حسابرسان به‌صورت اثربخشی ‌قادر به حسابرسی سیستمهای فناوری اطلاعاتی که صورتهای مالی از آنها استخراج می‌گردد، ‌نباشند، ‌دیگر دانش تخصصی آنها در مورد اصول پذیرفته‌شده حسابرسی بی‌ارزش خواهد بود.‌
در حال حاضر دستیابی به درکی مناسب از کنترلهای فناوری اطلاعات، ‌برای مؤسسه‌های بزرگ امری بسیار مهم است. مؤسسه‌های کوچکتر زیاد نگرانی ندارند، چون اغلب سیستمهای صاحبکار آنها پیچیده نیست؛ ‌با این حال باید به یاد داشته باشیم که با گذشت زمان، هر سال‌ تمام صاحبکاران از نظر فنی پیچیده‌تر می‌شوند و برای ارتقای مهارت و به‌روز شدن نباید صبر کرد تا با توجه به این موضوع خیلی دیر شود!

 

منتشر شده در مقالات
صفحه1 از2
نیاز به توضیحات بیشتر دارید؟
کارشناسان پارمیس آماده پاسخگویی به شما هستند...
با ما تماس بگیرید
خبرنامه
خبرنامه پارمیس
با عضویت در خبرنامه آخرین اخبار و اطلاعیه های پارمیس را در ایمیل خود دریافت نمایید.

افتخارات پارمیس

جوایز و افتخارات پارمیس